Các dấu hiệu nhận biết và chẩn đoán đái tháo đường

Đái tháo đường là một bệnh mãn tính liên quan đến rối loạn chuyển hóa carbohydrate. Trước khi bị đái tháo đường, cơ thể sẽ trải qua một giai đoạn gọi là tiền đái tháo đường. Trong giai đoạn này lượng đường trong máu luôn ở mức cao. Vậy dấu hiệu nhận biết và chẩn đoán đái tháo đường như thế nào? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết sau nhé.

Đái tháo đường là bệnh gì?

Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là căn bệnh mãn tính liên quan đến hormon insulin sản xuất ở tuyến tụy. Nguyên nhân có thể do tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc tế bào mất khả năng sử dụng insulin có sẵn trong cơ thể. Insulin giúp các tế bào hấp thu glucose trong máu và chuyển hóa thành năng lượng cho hoạt động hằng ngày. Bệnh có biểu hiện đặc trưng là lượng đường trong máu luôn cao. Hiện tượng này kéo dài gây ảnh hưởng xấu đến chức năng của các cơ quan khác trong cơ thể và diễn tiến thành nhiều biến chứng nguy hiểm.

Dấu hiệu nhận biết bị đái tháo đường

  • Đi tiểu thường xuyên: số lần đi tiểu nhiều hơn bình thường. Có thể đi hơn 5 lít nước tiểu mỗi ngày. Đặc biệt, tình trạng tiểu đêm sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống của bạn.
  • Khát nước: đây là dấu hiệu đầu tiên. Cơ thể lúc nào cũng cảm thấy khát. Lượng nước nạp vào cơ thể nhiều hơn bình thường. Đôi khi tình trạng này có thể nhầm lẫn với bị mất nước. Do đó, cần thăm khám kĩ lưỡng để kết luận chính xác.

  • Đói quá mức: vì glucose không thể chuyển hóa được để cung cấp năng lượng. Nên cơ thể lúc nào cũng cảm thấy đói và thèm ăn, mặc dù bạn mới ăn cách đó vài phút.
  • Mệt mỏi: vì cơ thể không đủ năng lượng để hoạt động do glucose không được chuyển hóa thành năng lượng.
  • Sụt cân nhanh và không rõ nguyên nhân: mặc dù bạn không ăn kiêng, lượng thức ăn hàng ngày vẫn không thay đổi. Nhưng cơ thể vẫn sụt cân không kiểm soát thì có thể đây là dấu hiệu của đái tháo đường.

Cách chẩn đoán đái tháo đường chính xác

Nếu mắc phải những triệu chứng phía trên thì bạn cần phải đi khám bác sĩ . Đồng thời, bạn nên thực hiện các xét nghiệm để xác định chính xác tình trạng đang mắc phải.

Có 4 tiêu chuẩn để chẩn đoán đái tháo đường. Nếu bạn mắc phải 1 trong 4 tiêu chuẩn này thì có thể kết luận đái tháo đường.

  1. Glucose huyết tương lúc đói: lớn hơn hoặc bằng 126 mg/dL (hay 7 mmol/L) thì được xác định là đái tháo đường. Xét nghiệm được thực hiện khi bệnh nhân đã nhịn ăn 8 giờ trước đó. Không sử dụng nước ngọt, nhưng có thể uống nước suối hoặc nước sôi để nguội. Thông thường, bạn nên nhịn đói qua đêm. Xét nghiệm này sẽ được thực hiện vào sáng hôm sau.
  2. Xét nghiệm glucose huyết tương sau 2 giờ làm nghiệm pháp dung nạp glucose. Bệnh nhân phải nhịn đói từ lúc nửa đêm. Sáng hôm sau, bệnh nhân sử nước đường, uống nhanh trong 5 phút. Trong 3 ngày trước đó bệnh nhân nên ăn một khẩu phần chứa ít chất xơ. Kết quả nếu ≥ 200 mg/dL (hay 11,1 mmol/L) thì kết luận là đái tháo đường.
  3. HbA1 6,5% (48 mmol/mol) thì xác định là đái tháo đường. Xét nghiệm này phải được thực hiện ở phòng xét nghiệm đạt chuẩn theo quy định.
  4. Ở bệnh nhân có triệu chứng điển hình của tình trạng tăng glucose huyết hoặc mức glucose huyết tương ở thời điểm bất kỳ  200 mg/dL (hay 11,1 mmol/L).

Nếu không có các triệu chứng của đái tháo đường như ăn nhiều, tiểu nhiều, khát nhiều và sụt cân nhiều. Thì các xét nghiệm trên cần lặp lại 2 lần. Mỗi lần cách nhau 1-7 ngày để đưa ra kết luận chính xác.

Cách chẩn đoán bị tiền đái tháo đường

Chẩn đoán tiền đái tháo đường khi có một trong các rối loạn sau đây

  • Rối loạn glucose huyết đói: Glucose huyết tương lúc đói từ 100 (5,6mmol/L) đến 125 mg/dL (6,9 mmol/L)
  • Rối loạn dung nạp glucose: Glucose huyết tương ở thời điểm 2 giờ sau khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose bằng đường uống từ 140 (7.8 mmol/L) đến 199 mg/dL (11 mmol/L)
  • HbA1c từ 5,7% (39 mmol/mol) đến 6,4% (47 mmol/mol).

Tiêu chuẩn để làm xét nghiệm chẩn đoán đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường ở người không có triệu chứng ĐTĐ

  1. Người lớn có BMI  23 kg/m2, hoặc cân nặng lớn hơn 120% cân nặng lý tưởng và có một hoặc nhiều hơn một trong các yếu tố sau:
  • Ít vận động thể lực
  • Gia đình có người bị đái tháo đường  thế hệ cận kề (bố, mẹ, anh chị em ruột)
  • Tăng huyết áp 
  • Nồng độ cholesterol trong máu cao
  • Vòng bụng to: ở nam  90 cm, ở nữ  80 cm
  • Phụ nữ bị buồng trứng đa nang
  • Phụ nữ đã mc đái tháo đường thai kỳ
  • HbA1 5,7% (39 mmol/mol), rối loạn glucose huyết đói hay rối loạn dung nạp glucose ở lần xét nghiệm trước đó.
  • Có các dấu hiệu đề kháng insulin trên lâm sàng (như béo phì, dấu gai đen…).
  • Tiền sử có bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch.

2. Ở bệnh nhân không có các dấu hiệu/triệu chứng trên, bắt đầu thực hiện xét nghiệm phát hiện sớm đái tháo đường ở người  45 tuổi.

3. Nếu kết quả xét nghiệm bình thường, nên lặp lại xét nghiệm sau mỗi 1-3 năm. Đối với người tiền đái tháo đường: thực hiện xét nghiệm hàng năm.

Phát hiện và chẩn đoán đái tháo đường thai kì

  • Thời điểm thực hiện xét nghiệm chẩn đoán đái tháo đường thai kì là ngay lần đầu tiên khám thai.
  • Thực hiện xét nghiệm chẩn đoán ĐTĐ thai kỳ ở tuần thứ 24 đến 28 của thai kỳ. Xét nghiệm này áo dụng đối với những thai phụ không làm xét nghiệm trước đó.
  • Thực hiện xét nghiệm để chẩn đoán ĐTĐ ở phụ nữ sau sinh thực hiện sau sinh từ 4 đến 12 tuần. Dùng nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống và các tiêu chuẩn chẩn đoán không mang thai khác được bác sĩ lựa chọn phù hợp cho từng người.
  • Ở phụ nữ có tiền sử ĐTĐ thai kỳ nên thực hiện xét nghiệm để chẩn đoán ĐTĐ ít nhất mỗi 3 năm một lần. 
  • Phụ nữ có tiền sử ĐTĐ thai kỳ, sau đó được phát hiện có tiền ĐTĐ: cần được điều trị can thiệp lối sống tích cực hay metformin để phòng ngừa ĐTĐ.

Đái tháo đường là một bệnh phổ biến hiện nay trong xã hội hiện đại. Đây là một bệnh mạn tính. Khi có các dấu hiệu cảnh báo, bạn nên đi khám và thực hiện các xét nghiệm để khẳng định chính xác. 

Nguồn tham khảo

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Quyet-dinh-3319-QD-BYT-2017-tai-lieu-Huong-dan-chan-doan-va-dieu-tri-dai-thao-duong-tip-2-356483.aspx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chủ đề: Nội tiết