Y học thường thức: Ung thư Não

Tham vấn y khoa:
Bác sĩ NGÔ MINH QUÂN
Ung thư là một nỗi ám ảnh, một bệnh lý nặng nề mà hiện nay ngày càng phổ biến. Ung thư não là một trong những nhóm ung thư còn chưa được mọi người hiểu rõ. Hãy cùng nhau điểm qua những vấn đề chính về bệnh lý ung thư não qua bài viết sau.

1. THẾ NÀO LÀ UNG THƯ NÃO?

 Ung thư não xảy ra khi một tế bào bình thường của não bộ đột nhiên thay đổi một cách bất thường và lớn lên vượt khỏi sự kiểm soát của cơ thể. Có nhiều loại ung thư não khác nhau, có loại thì phát triển rất chậm nhưng cũng có những loại phát triển rất nhanh.

Khi ung thư não phát triển, nó gây hiệu ứng choáng chỗ lên các phần lân cận của não bộ, việc này gây nên sự chèn ép. Chính sự chèn ép này là nguyên nhân của các triệu chứng của một bệnh nhân ung thư não.

2. CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA UNG THƯ NÃO LÀ GÌ?

Thông thường, một trong những triệu chứng đầu tiên của ung thư não là động kinh. Đông kinh là kết quả của hiện tượng điện bất thường trong não. Cơn động kinh có thể gây ra các triệu chứng:

  • Đột ngột gặp khó khăn trong nghe nói và hiểu
  • Nhìn chằm chằm vào khoảng không
  • Mất điều khiển tay và chân
  • Ngất
  • Co giật và các chuyển động tự phát ở tay và chân
  • Nhược cơ khắp cơ thể 

Những triệu chứng khác của ung thư não có thể bao gồm như:

  • Đau đầu, thường đi kèm với buồn nôn và nôn
  • Thay đổi thị lực, thường gặp triệu chứng nhìn đôi hoặc nhìn mờ
  • Giảm trí nhớ và gặp khó khăn trong tư duy
  • Yếu và tê tay hoặc chân
  • Thay đổi tính cách

Những triệu chứng trên vẫn có thể gây ra bởi những bệnh lý khác không phải ung thư não. Tuy nhiên để chắc chắn bạn nên đi khám bác sĩ khi có bất kỳ triệu chứng trên.

3. NHỮNG CẬN LÂM SÀNG NÀO CẦN LÀM ĐỂ PHÁT HIỆN UNG THƯ NÃO?

Bác sĩ thường sử dụng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh học như cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI) đối với ung thư não. Những phương tiện trên giúp cung cấp những hình ảnh về não bộ, qua đó các khối u hoặc những bất thường khác được tìm thấy.

Sau những phương tiện hình ảnh học, bác sĩ có thể chỉ định tiếp theo những xét nghiệm sinh thiết. Trong xét nghiệm sinh thiết, bác sĩ cần lấy một mẩu nhỏ mô não để thực hiện xét nghiệm. Mẫu mô não này được quan sát dưới kính hiển vi để phát hiện các dấu hiệu ung thư nếu có.

Một phương thức điều trị ung thư đúng luôn phụ thuộc và loại ung thư mà người bệnh mắc phải và độ phát triển nhanh hay chậm của ung thư. Liệu pháp điều trị còn phụ thuộc nhiều vào những triệu chứng xuất hiện, tuổi tác và cả những vấn đề sức khỏe khác kèm theo.

4. UNG THƯ NÃO ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ NHƯ THẾ NÀO?

Có nhiều phương pháp điều trị khác nhau bao gồm có:

  • Phẫu thuật : trong nhóm phẫu thuật, các bác sĩ cố gắng loại bỏ càng nhiều càng tốt khối ung thư. Thông thường thì ung thư não không thể được điều trị hoàn toàn bởi phẫu thuật đơn thuần mà phẫu thuật chỉ giúp giảm thiểu các triệu chứng chính của ung thư não.Vấn đề lớn của phẫu thuật nằm ở phần mô não bình thường rất dễ bị tổn thương trong quá trình thao tác phẫu thuật. Vậy nên việc lựa chọn loại bỏ bao nhiêu phần ung thư não phụ thuộc vào vị trí của ung thư có dễ tiếp cận và ít tổn thương hay không.
  • Xạ trị : là phương pháp dùng tia xạ để tiêu diệt các tế bào ung thư. Thường xạ trị được dùng để điều trị bổ sung sau các trường hợp phẫu thuật hoặc khi bệnh nhân không thể phẫu thuật được.
  • Hóa trị : Hóa trị là thuật ngữ y khoa miêu ta việc dùng thuốc để tiêu diệt khối ung thư hoặc ngăn ngừa khối ung thư phát triển. Bệnh nhân thường được điều trị hóa trị kèm hoặc sau khi xạ trị để giữ cho ung thư không phát triển, không lan rộng hay không tái phát.
  • Thiết bị điện : một vài trường hợp bệnh nhân có những khối ung thư nhạy cảm với liệu trình điều trị bằng cách đeo các thiết bị điện lên đầu. Các thiết bị này tạo ra những dòng điện đặc biệt làm giảm sự phát triển của khối ung thư

Ngoài ra bệnh nhân còn được điều trị dựa vào các triệu chứng mắc phải. Ví dụ như bệnh nhân dùng thuốc ngừa động kinh khi có triệu chứng động kinh.

5. THEO DÕI BỆNH SAU ĐIỀU TRỊ NHƯ THẾ NÀO?

Sau khi thực hiện các liệu pháp điều trị, bệnh nhân cần được theo dõi sát qua các lần khám định kỳ để chắc chắn rằng ung thư không tái phát. Các xét nghiệm kiểm tra được thực hiện kể cả việc chụp lại phim. Bệnh nhân nên tự theo dõi bản thân qua các triệu chứng ung thư não đã liệt kê ở trên, bởi vì khi xuất hiện các triệu chứng thường liên quan đến việc tái phát của khối ung thư.

6. LÀM GÌ KHI UNG THƯ NÃO TÁI PHÁT HOẶC LAN RỘNG?

Nếu ung thư não tái phát hoặc lan rộng, bệnh nhân có thể cần được phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.

7. BỆNH NHÂN CÓ THỂ TỰ THEO DÕI BỆNH NHƯ THẾ NÀO?

Điều quan trọng nhất là cần tuân thủ các hướng dẫn và dặn dò của bác sĩ điều trị, cũng quan trọng không kém khi bệnh nhân trình bày cho bác sĩ điều trị những khó chịu, vấn đề không tốt khi đang trong quá trình điều trị của mình.

Điều trị ung thư não thường có nhiều biện pháp và nhiều sự lựa chọn tùy thuộc vào thời gian và điều kiện y tế.

Hãy luôn nhớ rằng chia sẻ với bác sĩ về cảm nhận của bạn về liệu pháp điều trị, bất cứ khi nào được đề nghị một liệu pháp điều trị hãy hỏi các vấn đề sau:

  • Lợi ích của liệu pháp điều trị này là gì? Có có giúp tôi sống lâu hơn ? có gì tôi đỡ các triệu chứng không ?
  • Đâu là khuyết điểm, là bất lợi của phương pháp điều trị ?
  • Có những liệu pháp điều trị thay thế nào tôi có thể chọn ?
  • Chuyện gì sẽ xảy ra nếu tôi lựa chọn không điều trị theo liệu pháp này ?

8. KHI CÓ NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ UNG THƯ NÃO BẠN CẦN ĐI KHÁM Ở ĐÂU?

Những cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại thần kinh và ung thư là những nơi có điều kiện để chẩn đoán và điều trị bệnh lý này.

Ung thư não là bệnh lý nặng nề, hãy trang bị những hiểu biết cơ bản để giúp bản thân và gia đình khi cần thiết. Hiểu biết về bệnh cũng giúp bạn chủ động hơn trong điều trị, an tâm hơn và qua đó có được những hiệu quả điều trị bệnh tốt hơn.

Tác giả: Bác sĩ Ngô Minh Quân 

Chuyên mục: Thần kinh, Ung bướu
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 11/10/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Patient education: Brain cancer (The Basics), Written by the doctors and editors at UpToDate, This topic retrieved from UpToDate on: Aug 12, 2019.