Khi nào u xơ-cơ tử cung trở nên nguy hiểm?

U xơ cơ tử cung là khối u sinh dục lành tính thường gặp nhất ở phụ nữ. U xơ cơ tử cung thường tồn tại thầm lặng và không gây bất kì triệu chứng nào. Tuy nhiên, đôi khi u xơ cơ tử cung gây nhiều triệu chứng và biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe sinh sản và cuộc sống của chị em phụ nữ. Cùng đọc bài viết để hiểu rõ về u xơ cơ tử cung và những biến chứng của bệnh.

1. U XƠ-CƠ TỬ CUNG LÀ GÌ?

U xơ-cơ tử cung là u lành tính ở tử cung, xuất hiện trong độ tuổi sinh sản. U xơ-cơ tử cung còn được gọi là u xơ tử cung, nhân xơ tử cung hay chỉ đơn giản là u xơ, nhân xơ.

U xơ cơ tử cung rất thường gặp, khoảng 70 – 80% phụ nữ độ tuổi 50 có ít nhất một u xơ-cơ ở tử cung. Xuất độ của u xơ cơ tử cung tăng theo tuổi,với đỉnh xuất độ ở khoảng độ tuổi 40.

Hầu hết phụ nữ không biết mình có u xơ-cơ tử cung vì chúng thường không có triệu chứng. Nhiều người biết mình có u xơ-cơ khi khám phụ khoa định kì hay u xơ-cơ được tình cờ phát hiện qua siêu âm.

Số lượng u xơ-cơ trên tử cung rất thay đổi. Một người có thể chỉ có một u xơ-cơ hay có nhiều u xơ-cơ cùng lúc. Kích thước u xơ tử cung cũng rất thay đổi, có thể nhỏ như hạt đậu – mắt thường không nhìn thấy được, nhưng cũng có u xơ-cơ tử cung có kích thước lớn đến đồ sộ.Trong vài trường hợp nặng, nhiều u xơ có thể làm tử cung to bất thường, chiếm hết ổ bụng và nặng đến vài kí, làm ổ bụng to ra như người mang thai.

U xơ-cơ tử cung thường không liên quan đến tăng nguy cơ ung thư tử cung và hầu hết không phát triển thành ung thư. Tuy nhiên, u xơ-cơ tử cung có thể gây nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt như rong kinh, cường kinh hay đau bụng trong chu kì. Nặng nề hơn, u xơ-cơ tử cung có thể những biến chứng gây nguy hiểm đến sức khỏe sinh sản như vô sinh hiếm muộn hay khối u bị hoại tử, bị nhiễm trùng hay khối u xơ-cơ quá to chèn ép các cơ quan khác trong ổ bụng.

u xơ cơ tử cung 1
Nguồn ảnh: Mayoclinic.org

2. TRIỆU CHỨNG U XƠ-CƠ TỬ CUNG

U xơ-cơ tử cung thường được phân loại theo vị trí theo các lớp của tử cung.Vị trí hiện diện của u xơ-cơ tử cung cũng liên quan đến các triệu chứng mà u xơ-cơ biểu hiện, tùy thuộc vào u xơ-cơ đó ảnh hưởng đên lớp nào của tử cung.

  • U xơ-cơ dưới niêm mạc: những u xơ-cơ này thường lồi vào trong lòng tử cung và gây các triệu chứng chảy máu tử cung bất thường như rong kinh hay cường kinh.
  • U xơ-cơ trong cơ phát triển trong lớp cơ của thành tử cung: U xơ-cơ này có thể liên quan đến sự co giãn của các lớp cơ và ảnh hưởng đến sinh sản hay thai kì.
  • U xơ dưới thanh mạc: có thể phát triển ra khỏi tử cung và nhô vào ổ bụng, gây chèn ép các cơ quan lân cận, gây các triệu chứng như đau, nặng bụng; rối loạn đi tiểu; táo bón; đau lưng; phù chân…
u xơ cơ tử cung 2
Nguồn ảnh: verywellhealth.com

3. BIẾN CHỨNG CỦA U XƠ-CƠ TỬ CUNG

Rất nhiều phụ nữ có u xơ-cơ tử cung và chúng tồn tại thầm lặng không bất kì ảnh hưởng hay khó chịu nào. Tuy nhiên, khi u xơ-cơ tử cung phát triển có thể gây nhiều vấn đề, thường được đề cập là vấn đề xuất huyết tử cung bất thường; chèn ép và đau; ảnh hưởng đến tương lai sinh sản.

Những biến chứng nguy hiểm của u xơ-cơ tử cung là:

1. Thiếu máu

Khi cường kinh và rong kinh kéo dài mà không được điều trị, bệnh nhân có thể bị thiếu máu mạn. Triệu chứng có thể là xanh xao, mệt mỏi, ăn uống kém. Đôi khi, xuất huyết tử cung quá nặng khiến bệnh nhân mất máu cấp gây các triệu chứng say sẩm, chóng mặt, ù tai.

2. Khi u xơ-cơ phát triển lớn, chúng có thể chèn ép đến các cơ quan xung quanh

  • Chèn ép bàng quang gây rối loạn đi tiểu: tiểu lắt nhắt, tiểu nhiều lần trong ngày, cảm giác khó đi tiểu hay đi tiểu không hết.
  • Chèn ép đại tràng gây táo bón.
  • Chèn ép tĩnh mạch chủ dưới gây phù, đau chân, huyết khối tĩnh mạch.
  • U xơ-cơ tử cung ở mặt trước và đáy tử cung có thể gây đau khi giao hợp.

u xơ cơ tử cung 3

u xơ cơ tử cung 4
Hình 1: U xơ cơ tử cung chèn ép đại tràng. Nguồn ảnh: ebsco.smartimagebase.com
Hình 2: Xoắn u xơ cơ tử cung có cuống. Nguồn ảnh: link.springer.com

3. Thoái hóa

Khi u xơ-cơ phát triển quá nhanh mà không được cấp máu đầy đủ có thể dẫn đến thoái hóa, hoại tử và nhiễm trùng.

  • Triệu chứng thường gặp là đau vùng hạ vị, sốt nhẹ, tăng bạch cầu và đau tử cung phần phụ khi khám. Những triệu chứng này có thể đáp ứng với điều trị thuốc, nhưng trường hợp nặng hơn có thể cần đến phẫu thuật.
  • Đau bụng cũng có thể do xoắn một u xơ-cơ tử cung có cuống.

Đây là những biến chứng có thể gây nguy hiểm, cần đi khám ngay và điều trị phù hợp.

4. Hiếm muộn và vô sinh

  • U xơ-cơ dưới niêm mạc thường lồi vào trong lòng tử cung và chiếm chỗ làm tổ của thai. Những u xơ-cơ này có thể làm giảm khả năng làm tổ của thai và tăng nguy cơ sẩy thai, cần phải điều trị những u xơ-cơ này nếu chúng là nguyên nhân gây hiếm muộn.
  • Những u xơ-cơ gây biến dạng tử cung cũng có thể gây ảnh hưởng đến khả năng làm tổ của thai và tăng nguy cơ sẩy thai hay sẩy thai liên tiếp.

5. Ảnh hưởng của u xơ-cơ tử cung trên thai kì

Hầu hết phụ nữ có u xơ-cơ tử cung vẫn mang thai và sanh em bé khỏe mạnh. Tuy nhiên u xơ-cơ tử cung cũng có thể gây những bất lợi đến kết cục thai kì như tăng tỷ lệ sanh non, ngôi bất thường và tăng tỷ lệ mổ lấy thai. Các bất lợi các cũng được nhắc đến như thai chậm tăng trưởng trong tử cung hay nhau bong non. Thông báo cho bác sĩ theo dõi thai kì nếu bạn đã từng được chẩn đoán u xơ-cơ tử cung. Khám tiền sản là cách hiệu quả phòng ngừa những biến chứng của u xơ-cơ tử cung dưới niêm và các vấn đề phụ khoa khác đến thai kì.

u xơ cơ tử cung 5

u xơ cơ tử cung 6
Nguồn ảnh: link.spinger.com

4. KHI NÀO CẦN GẶP BÁC SĨ SẢN PHỤ KHOA?

Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để có hướng điều trị phù hợp nếu bạn có những triệu chứng hay bất kì dấu hiệu của biến chứng u xơ-cơ tử cung.

Nếu các triệu chứng xuất hiện đột ngột hay rất nặng như đau bụng dữ dội, sốt cao, nôn ói hay chảy máu tử cung nặng khiến bạn say sẩm, chóng mặt; cần nhập khoa cấp cứu để được điều trị kịp thời.

Phụ nữ dù không có những triệu chứng gợi ý các bệnh phụ khoa cũng nên khám định kì ít nhất mỗi năm 1 lần để được thăm khám và làm các xét nghiệm tầm soát các bệnh ung thư phụ khoa và các bệnh lây qua đường tình dục (nếu cần).

Tác giả: Bác sĩ Lê Mai Thùy Linh

Chuyên mục: Sản - Phụ khoa
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 09/10/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Nguyễn Chí Quang (2018), “U xơ-cơ tử cung: Bệnh học và các vấn đề liên quan”, Bài giảng Phụ Khoa, Đại học Y dược TPHCM. 

Nguyễn Chí Quang (2018), “Nguyên tắc tiếp cận điều trị u xơ-cơ tử cung”, Bài giảng Phụ Khoa, Đại học Y dược TPHCM. 

Mayo Clinic (2019) Sex Uterine Fibroids – Symptoms and Causes.https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/uterine-fibroids/symptoms-causes/syc-20354288, accesed on September 10th, 2019.