Tại sao “não bộ” có khuynh hướng tập trung vào tiêu cực? (Phần 2)

Bạn đã bao giờ thấy mình vướng vào một lời phê bình tiêu cực từ người khác hoặc quanh quẩn với cảm giác lỗi lầm của mình? Những lời phê bình thường có tác động lớn hơn những lời khen ngợi và những thông tin tiêu cực về bản thân chúng ta thường sẽ thu hút chú ý nhiều hơn là thông tin tích cực. Có nhiều yếu tố gây ra khuynh hướng tiêu cực của bộ não được các nghiên cứu tâm lý học đề xuất, có thể khái quát đến yếu tố sinh học và yếu tố xã hội. Ở phần này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu đến tác động của nó đến đời sống và cách thức để ta ứng phó với khung hướng tiêu cực này của não bộ.

1. Khuynh hướng tiêu cực có do đâu?

Có nhiều yếu tố gây ra khuynh hướng tiêu cực của bộ não được các nghiên cứu tâm lý học đề xuất, có thể khái quát đến yếu tố sinh học và yếu tố xã hội.

Bằng chứng từ các nghiên cứu liên quan đến đo lường chức năng não bộ đến sự kiện (ERP), cho thấy phản ứng của não như cảm giác, nhận thức hoặc hành vi cụ thể đối với một kích thích tiêu cực sẽ hoạt động với cường độ mạnh hơn so với kích thích tích cực.

Trong các nghiên cứu được tiến hành bởi nhà tâm lý học John Cacioppo, những người tham gia đã cho thấy hình ảnh của hình ảnh tích cực, tiêu cực hoặc trung tính. Sau đó quan sát hoạt động điện trong não. Hình ảnh tiêu cực tạo ra một phản ứng mạnh mẽ hơn nhiều ở vỏ não so với hình ảnh tích cực hoặc trung tính.

Với những hình ảnh tiêu cực, hạnh nhân và cấu trúc não liên quan đến cảm xúc sẽ bị kích thích và phát ra “hồi chuông báo động”. Khi đó, khoảng hai phần ba tế bào thần kinh sẽ được điều động, các trải nghiệm tiêu cực sẽ nhanh chóng được lưu trữ trong bộ nhớ, trái ngược với những trải nghiệm tích cực, thường cần được lưu ý trong hàng chục giây trở lên để xử lý thành bộ nhớ lưu trữ dài hạn.

Về xã hội não bộ của chúng ta có khung hướng suy nghĩ tiêu cực thay vì tích cực. Bản chất là vì một sự tiến hóa. Tổ tiên chúng ta sống trong hang động, luôn luôn phải cảnh giác với nguy hiểm, nếu bất cẩn sẽ lập tức đối mặt với vấn đề sống chết. Các nghiên cứu còn giải thích các nét di truyền khiến chúng ta phải chú ý đặc biệt đến những khía cạnh tiêu cực trong môi trường vì nó có thể gây hại cho chúng ta. Theo cách này, cư ngụ trên những thứ tồi tệ của người khác, giống như cảm giác đau đớn, cơ thể của chúng ta hoạt động để giữ cho chúng ta an toàn.

2. Khuynh hướng tiêu cực của não bộ và cuộc sống

Từ nhiều kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học cho rằng: chúng ta hình thành nên khuynh hướng tập trung vào tiêu cực khi ta cố gắng hiểu về ý nghĩa của thế giới và sinh tồn. Vì chúng ta có xu hướng học hỏi nhiều hơn từ các kết quả và kinh nghiệm từ những điều tiêu cực. Thậm chí một số kết quả còn cho thấy, nó ảnh hưởng đến cách nhiều đến cuộc sống thường ngày của chúng ta:

  • Động lực trong các hoạt động sống

Một số phát hiện từ nghiên cứu tâm lý cho thấy khuynh hướng tập trung vào tiêu cực ảnh hưởng đến động lực của chúng ta khi hoàn thành một hoạt động nào đó trong cuộc sống. Khi tập trung quá vào các khía cạnh tiêu cực, gia tăng dữ kiện chống lại việc bạn sẽ thực hiện tốt hoạt động, dẫn tới việc chán nản, mất động lực tiếp tục thực hiện hoạt động ấy.

  • Dễ dàng tin vào thông tin tiêu cực về mình

Ngoài ra, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khi chúng ta tiếp nhận một thông tin tiêu cực về mình. Chúng ta có xu hướng xem nó là sự thật mà bỏ qua kiểm định nhiều hơn khi nghe thông tin tích cực. Lý giải cho chuyện này, một số ý kiến cho rằng vì những điều tiêu cực về môi trường có ý nghĩa hơn cho loài người thời tiền sử khi phải sinh tồn trong tự nhiên và lâu dần được truyền lại qua nhiều thế hệ.

  • Quá trình phát triển

Nghiên cứu cho thấy xú hướng tiêu cực này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn thơ ấu. Trẻ nhỏ khi mới sinh có xu hướng chú ý nhiều hơn đến biểu hiện tích cực trên khuôn mặt và giọng nói của những người xung quanh, nhưng điều này bắt đầu thay đổi khi chúng gần một tuổi. Các nghiên cứu về não chỉ ra rằng khoảng thời gian này, trẻ sơ sinh bắt đầu xuất hiện các phản ứng não nhiều hơn với các kích thích tiêu cực. Điều này cho thấy khuynh hướng tiêu cực của não bộ xuất hiện trong nửa sau đầu đời của trẻ.

Tác giả: Bác sĩ Nhiêu Quang Thiện Nhân

 

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 09/10/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

https://www.verywellmind.com/negative-bias-4589618

https://www.psycom.net/negativity-bias

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed: