Khi nào cần cho trẻ dùng kháng sinh? (Phần 1)

Một trong những mối quan tâm của các bậc cha mẹ khi có con bị ốm đó là có cần phải cho trẻ uống thuốc kháng sinh? Liệu việc cho trẻ dùng kháng sinh có thực sự gây hại gì cho sức khỏe của trẻ như trẻ sẽ dễ quấy khóc, biếng ăn hơn hay trẻ có vẻ nóng hơn bình thường như một vài cha mẹ vẫn nghĩ?… Vì thế, điều quan trọng nhất là bạn nên đưa trẻ đến khám để được Bác sĩ thăm khám và tư vấn về việc dùng kháng sinh đúng thời điểm cho trẻ.

1. Tại sao cần phải dùng kháng sinh?

Thuốc kháng sinh được sử dụng để điều trị các bệnh lí nhiễm trùng do vi khuẩn như nhiễm trùng hô hấp: Viêm họng do Liên cầu khuẩn, Viêm phổi; nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng da…

Vậy nên thuốc kháng sinh sẽ không điều trị các tác nhân gây bệnh khác như virus như cảm lạnh, cúm hay nấm, kí sinh trùng. Một số trường hợp thuốc kháng sinh có thể được dùng để ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng như trước khi phẫu thuật hay trẻ có cơ địa hay bệnh lí đặc biệt, dễ có nguy cơ nhiễm trùng.

Thuốc kháng sinh có thể được điều chế ở nhiều dạng khác nhau như chất lỏng (siro), thuốc viên, thuốc tiêm, thuốc nhỏ, thuốc mỡ và gel.

2. Thuốc kháng sinh tác dụng như thế nào?

Kháng sinh điều trị nhiễm trùng bằng cách tiêu diệt vi khuẩn hoặc ngăn chặn sự phát triển của chúng. Khi đó, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ hoạt động hiệu quả để chống lại vi khuẩn gây bệnh.

Có rất nhiều loại kháng sinh. Một số dành riêng cho từng loại vi khuẩn đặc hiệu. Trẻ có thể phải cần nhiều hơn 1 loại kháng sinh trong trường hợp như nhiễm trùng nặng, mắc những vi khuẩn có hoạt tính kháng thuốc cao hay mắc nhiều loại vi khuẩn cùng lúc, mỗi loại nhạy với một loại kháng sinh khác nhau.

Kháng sinh sinh ở trẻ
Sử dụng kháng sinh khi thật sự cần thiết.
Nguồn:child-health-research.centre.uq.edu.au

3. Một số thông tin bạn cần chú ý

Uống thuốc kháng sinh khi không cần thiết có thể gây ra nhiều vấn đề cho trẻ. Vi khuẩn có thể biến đổi và trở nên đề kháng với thuốc kháng sinh, nghĩa là thuốc đó không thể diệt được vi khuẩn nữa. Thuốc kháng sinh không có khả năng phân biệt hay chọn lọc, tức là chúng tiêu diệt cả vi khuẩn có hại lẫn vi khuẩn có lợi trong cơ thể. Vậy nên, khi hệ vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt, có thể gây nên tình trạng giảm sức đề kháng ở các hệ cơ quan, khiến cơ thể dễ mắc bệnh hơn.

Cho trẻ uống đủ số ngày cần thiết theo hướng dẫn của Bác sĩ, lưu ý liều lượng, số lần dùng, thời điểm có liên quan đến bữa ăn hay trước khi đi ngủ. Một số loại kháng sinh bị giảm tác dụng nếu uống quá gần bữa ăn vì dịch tiết từ dạ dày Nếu trẻ ngưng dùng thuốc quá sớm, thuốc có thể chưa tiêu diệt hết vi khuẩn và trẻ có thể bị bệnh trở lại. Không bao giờ tiết kiệm thuốc để dùng về sau hoặc tự cho trẻ dùng kháng sinh còn lại ở lần bệnh trước.

Nhiều loại thuốc có tác dụng phụ, đây là những triệu chứng không mong muốn xảy ra khi trẻ dùng thuốc. Mức độ dị ứng có thể từ nhẹ đến nặng như đỏ da, ngứa, buồn nôn, tiêu lỏng, nặng hơn có thể khó thở, tím tái hay co giật… Bạn nên hỏi Bác sĩ về những tác dụng phụ mà thuốc có thể gây ra và những gì bạn nên làm nếu trẻ có tác dụng phụ. Bạn nên ghi lại thuốc mà trẻ có tác dụng phụ để tránh dùng cho trẻ sau này.

Nhóm thuốc Amoxycillin thường gây ra phát ban không liên quan đến cơ chế dị ứng, xảy ra tương đối muộn, khoảng 3 đến 5 ngày sau khi bắt đầu uống thuốc. Trẻ thường nổi ban đỏ ở thân mình, lan đến mặt, không kèm ngứa. Đây là tình trạng lành tính, không cần điều trị gì đặc hiệu, ban đỏ sẽ tự biến mất từ 1 đến 6 ngày.

Đối với thuốc dạng lỏng như si-rô, bạn cần sử dụng dụng cụ đong liều lượng đi kèm với thuốc, chẳng hạn như ống nhỏ giọt, ống tiêm hoặc cốc định lượng. Tránh dùng muỗng, ly không có vạch chia vì có thể chứa sai lượng thuốc, khiến trẻ uống không đủ hay quá liều.

Lưu trữ thuốc ở nơi thoáng mát, sạch sẽ, đặc biệt là ngoài tầm với của trẻ nhỏ. Một số trẻ bị ngộ độc thuốc vì cha mẹ không để thuốc nơi an toàn.

Chỉ sử dụng kháng sinh khi thật sự có nhiễm trùng. Đồng thời, sử dụng kháng sinh đúng và đủ thời gian quy định sẽ giúp hạn chế được sự phát triển của các vi khuẩn kháng thuốc.

Tác giả: Bác sĩ Huỳnh Nguyễn Uyên Tâm

 

 

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 15/10/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

RelayHealth (2015), Antibiotics, https://www.abcdpediatrics.com/advisor/pa/pa_antbiots_crs.htm, Accessed September 26, 2019.

RelayHealth (2015), Amoxcillin rash,https://www.abcdpediatrics.com/advisor/pa/pa_ampirash_hhg.htm, Accessed September 26, 2019.

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed: