Bệnh chàm da (Eczema): Nguyên nhân, triệu chứng và chẩn đoán

Chàm (Eczema) là một bệnh lý da rất thường gặp và là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến bệnh nhân đến khám chuyên khoa da liễu.
Mặc dù chàm da là bệnh lý lành tính và không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng quát, tuy nhiên nó rất hay tái phát và gây ra một số ảnh hưởng nhất định đến chất lượng cuộc sống cũng như tâm lý của người bệnh.
Trong bài viết này, YouMed xin trình bày những thông tin cơ bản về nguyên nhân, triệu chứng, phương pháp điều trị và cách chăm sóc da giúp góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bị bệnh chàm.

1. Chàm da (Eczema) là gì?

Chàm (Eczema) là một tình trạng viêm da thường gặp, do nhiều nguyên nhân khác nhau. Khi đó người bệnh bị nổi mẩn đỏ kèm mụn nước và rất ngứa.

Chàm da rất phổ biến trong dân số, chiếm tỷ lệ trên 10% và có thể xảy ra ở nhiều đối tượng bao gồm người lớn, trẻ em và trẻ sơ sinh.

Đây là một bệnh lý lành tính, không lây nhưng rất hay tái phát và gây nhiều phiền toái cho người bệnh.

2. Nguyên nhân gây chàm da?

Nguyên nhân gây nên bệnh chàm da rất phức tạp và vẫn chưa được biết rõ. Các giả thuyết được đưa ra là do có sự tương tác qua lại giữa yếu tố gen (cơ địa của người bệnh) và yếu tố dị nguyên (tác nhân dị ứng từ môi trường).

Để dễ hiểu hơn, các bạn có thể hình dung là khi một người có cơ địa dễ dị ứng lại tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng từ môi trường sẽ làm bùng phát tình trạng viêm da dị ứng ở da hay còn gọi là bệnh chàm da.

  • Yếu tố gen

Yếu tố di truyền đóng vai trò gây ra bệnh. Các nghiên cứu cho thấy cha, mẹ hoặc người thân trong gia đình mắc các bệnh dị ứng như hen, viêm mũi dị ứng, mề đay, chàm da… thì con của họ cũng dễ bị mắc bệnh chàm da.

Bản thân người bệnh bị mắc các bệnh lý dị ứng khác như hen, viêm mũi dị ứng, mề đay… thì những đối tượng này có cơ địa dị ứng và dễ mắc bệnh chàm da kèm theo.

  • Yếu tố môi trường

Mỗi người bị chàm da thường có những yếu tố gây dị ứng từ môi trường khác nhau, có thể là do thức ăn, do động vật, cây cối hay do không khí.

Các yếu tố gây dị ứng thường gặp bao gồm:

  • Thực phẩm: trứng, sữa, hải sản, đậu phộng và thức ăn lên men (chao, mắm)…
  • Động vật: lông chó, mèo hay các sản phẩm làm từ da, lông thú có thể gây dị ứng.
  • Thực vật: phấn hoa của một vài loại cây cối có thể khởi phát bệnh chàm da.
  • Hóa chất: đây là nguyên nhân rất thường gặp dẫn đến chàm da. Các loại xà phòng, chất tẩy rửa, mỹ phẩm hay nước hoa chứa nhiều hương liệu tiếp xúc trực tiếp với da gây ra bệnh chàm.
  • Không khí: khói bụi, ô nhiễm từ môi trường có thể là yếu tố làm khởi phát bệnh thường xuyên trong thời đại công nghiệp hiện nay.
  • Chăm sóc da: các thói quen không dưỡng ẩm đủ cho da, tắm lâu hay tắm nước nóng làm cho da trở nên khô và dễ khởi phát bệnh chàm.
  • Tâm lý: căng thẳng, lo âu kéo dài cũng có thể gây nên bệnh chàm và khiến cho bệnh trở nên trầm trọng hơn.

3. Biểu hiện của chàm da?

Bất cứ vị trí nào trên cơ thể đều có thể bị chàm nhưng thường gặp nhất ở da đầu, mặt, môi, bàn tay và bàn chân.

Bệnh chàm còn được phân ra nhiều dạng như chàm tiếp xúc, chàm thể tạng, chàm tiết bã, chàm đồng tiền… rất phức tạp và khó nhớ. Tuy nhiên, các dạng chàm kể trên đều giống nhau ở một vài triệu chứng sau đây:

  • Mẩn đỏ

chàm 1

Vùng da người bệnh nổi những mảng màu hồng, đỏ, hơi sưng phù và rất ngứa.

Mẩn đỏ có thể xuất hiện ở một hay một vài vị trí, không bắt buộc đối xứng nhau hay nổi lên khắp cơ thể.

  • Mụn nước

chàm 2

Sau vài giờ hay vài ngày xuất hiện mẩn đỏ, trên vùng da này nổi lên nhiều mụn nước nhỏ li ti.

Mụn nước có dịch trong, có thể tự khô rồi tróc ra, nhưng thường bị vỡ do cào gãi làm rỉ nước, khi khô để lại mài màu vàng hay nâu.

  • Da khô, tróc vẩy

chàm 3

Vùng da bị chàm trở nên khô, nứt nẻ và tróc các vảy mịn như da chết.

  • Dày da

chàm 4

Đối với người hay bị bệnh chàm và thường xuyên tái phát ở cùng một vị trí, da sẽ dày lên và có thể bị xạm hơn so những vùng da còn lại.

Trên vùng da dày này có thể thấy rõ những ô vuông đặc trưng ở người bị chàm lâu ngày.

4. Chẩn đoán chàm da?

Chẩn đoán bệnh chàm da dựa vào yếu tố gợi ý, biểu hiện bệnh và các xét nghiệm.

  • Yếu tố gợi ý

Yếu tố cơ địa dị ứng của bản thân hay người thân trong gia đình gợi ý bệnh chàm do di truyền.

Hiện diện các nguyên nhân gây dị ứng từ môi trường như thức ăn, động vật, thực vật, hóa chất, không khí hay tâm lý.

  • Biều hiện

Triệu chứng ban đầu là nổi mẩn đỏ và rất ngứa, sau đó xuất hiện mụn nước. Các mụn nước bị vỡ ra do cào gãi làm rỉ dịch và để lại mài màu vàng hay nâu.

Trong trường hợp tái phát nhiều lần, vùng da bị chàm sẽ dày lên, có màu xạm và hình ảnh ô vuông đặc trưng.

  • Xét nghiệm

Chẩn đoán bệnh chàm dựa vào hỏi bệnh và thăm khám da là chủ yếu.

Các xét nghiệm khác ít hỗ trợ trong chẩn đoán bệnh. Có thể thực hiện xét nghiệm tìm các yếu tố dị ứng trên da để có kế hoạch điều trị và phòng ngừa bệnh tái phát.

Bệnh chàm là một bệnh lý da lành tính, không lây và có thể điều trị. Tuy nhiên, bệnh rất hay tái phát và gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của người bệnh. Điều quan trọng trong quản lý bệnh chàm là chăm sóc sao cho bệnh ít tái phát nhất. Các bạn hãy tiếp tục cùng YouMed tìm hiểu các phương pháp chăm sóc và điều trị cho người bệnh chàm da nhé!

Bệnh chàm da: điều trị, phòng ngừa tái phát

Tác giả: Bác sĩ Võ Thị Ngọc Hiền

           

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 06/11/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Bệnh chàm da, Bệnh Da liễu, Đại học Y dược TPHCM

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *