Đau nửa đầu Migraines (ở trẻ em)

Tham vấn y khoa:
Bác sĩ NGÔ MINH QUÂN
Đau nửa đầu migraine là một cơn đau dữ dội. Thường kèm theo cảm giác buồn nôn hay sợ tiếp xúc ánh sáng. Cơn đau như một nỗi ám ảnh luôn khiến người bệnh mệt mỏi và lo lắng. Mỗi năm căn bệnh này lại có thêm nhiều trường hợp mới trong đó giới nữ thường gặp hơn nam tuy nhiên cũng có thể gặp ở trẻ em. Hãy cùng tìm hiểu về căn bệnh đặc biệt này ở trẻ em

ĐAU NỬA ĐẦU MIGRAINES LÀ GÌ ?

Migraines là một dạng đau đầu có thể đi kèm với những triệu chứng khác nhau. Đau nửa đầu migraines có thể gặp phải ở cả người lớn và trẻ em. Thường gặp ở nữ nhiều hơn nam. Đau nửa đầu migraines thường diễn tiến từ nhẹ đến ngày càng nặng hơn.

TRIỆU CHỨNG CỦA ĐAU ĐẦU MIGRAINE Ở TRẺ EM

Các triệu chứng của đau nửa đầu migraine phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ

  • Ở lứa tuổi mới tập đi. Những triệu chứng có thể bao gồm như đột ngột xanh xao, ít vận động hơn bình thường. Có thể kèm với nôn ói
  • Ở lứa tuổi trẻ nhỏ. Đau nửa đầu migraines có thể dẫn đến buồn nôn, nôn, đau bụng và đôi khi khiến cho trẻ sợ ánh sáng và tiếng ồn. Đau nửa đầu thường đau theo kiểu nhói và đôi khi đau hết cả đầu hoặc đau vùng trán của trẻ.
  • Ở những trẻ lớn: Tuổi vị thành niên, những triệu chứng có vẻ giống như người lớn. Cơn đau đầu thường xảy ra một cách từ từ ở nửa bên đầu. Nhưng ở những trẻ nhỏ thì đau ở cả hai bên đầu cũng khá thường gặp

đau nửa đầu 1

Không phụ thuộc độ tuổi, các trẻ thường cảm thấy đỡ đau hơn khi nằm nghỉ ở nơi yên tĩnh, ít ánh sáng.

Một vài trẻ thường có những triệu chứng toàn thân hay còn gọi là “Aura”

  • Aura : một vài trẻ gặp phải các triệu chứng được gọi tên là migraine aura. Aura là là tên gọi chung của những triệu chứng hay những cảm giác bất thường mà bệnh nhân gặp phải trước và trong cơn đau đầu. Mỗi trẻ có một dạng aura khác nhau, tuy nhiên loại aura phổ biến nhất là aura về thị giác. Trẻ có thể cảm thấy những tia sáng lấp ló, những điểm sáng chói hay những đường sáng dạng zigzag,kể cả là mất một phần thị trường. Những trẻ khác lại cảm thấy tên và dị cảm ở môi, vùng mặt dưới hay một ngón tay bất kỳ. Một vài trẻ khác lại có thể nghe thấy những âm thanh lạ, những tiếng chuông reo gần bên tai. Những triệu chứng gọi là aura này thường kéo dài vài phút đến vài giờ sau đó tự biến mất, thường gặp nhất là kéo dài khoảng 15- 30 phút

Đau nửa đầu bên phải và đau nửa đầu bên trái có khác nhau không?

Migraine thường thấy đau nửa đầu phía bên nửa phải, tuy nhiên đau nửa đầu bên trái cũng không thể loại trừ. Và cũng có những trường hợp migraine gây đau toàn thể cả bên phải lẫn bên trái.

Nhiều bệnh nhân có thêm những triệu chứng khác xảy ra vài giờ hoặc vài ngày trước cơn đau đầu migraine. Bác sĩ thường gọi những triệu chứng xảy ra trước đó là những triệu chứng báo động. Những triệu chứng đó có thể bao gồm như ngáp, chán nản, thèm ăn,  khó chịu, táo bón hay cứng cổ.

NGUYÊN NHÂN ĐAU NỬA ĐẦU MIGRAINE LÀ GÌ?

đau nửa đầu 2 

Hiện nay nguyên nhân của đau nửa đầu migraine vẫn chưa được hiểu biết hết. Gen di truyện và môi trường sống được xem là hai yếu tố có tác động đến việc hình thành bệnh lý đau nửa đầu.

Những sự thay đổi trong thân não và sự ảnh hưởng của chúng lên dây thần kinh V, một trong những dây thần kinh dẫn truyền đau chính có thể dẫn đến đau nửa đầu. Có thể xảy ra sự mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, một chất giúp điều tiết cảm giác đau.

Các nhà khoa học hiện nay vẫn đang tiếp tục nghiên cứu về vai trò của serotonin trong bệnh lý đau nửa đầu migraine. Một vài chất dẫn truyền thần kinh khác cũng gây đau nửa đầu migraine gồm có CGRP (calcitonin gene-related peptide).

ĐAU ĐẦU MIGRAINE CÓ CẦN ĐẾN KHÁM BỆNH VIỆN

Hãy đưa ngay trẻ đến các cơ sở y tế nếu trẻ em đau đầu trong những tình huống sau

  • sau một chấn thương
  • đau đầu nhiều khiến trẻ thức dậy khỏi giấc ngủ
  • Đau diễn ra đột ngột và dữ dội kèm với các triệu chứng như
    • nôn ói
    • đau hoặc cứng cổ
    • Nhìn đôi hoặc thay đổi thị lực đột ngột
    • hoảng loảng
    • Mất thăng bằng
    • sốt từ 38 độ trở lên

Ngoài ra các trường hợp đau đầu khác cũng cần đi khám như

  • Đau đầu kéo dài từ 1 tháng trở lên
  • Đau đầu ở trẻ dưới 3 tuổi

CẬN LÂM SÀNG CẦN LÀM ĐỂ CHẨN ĐOÁN ĐAU NỬA ĐẦU MIGRAINE

Không có cận lâm sàng nào chẩn đoán đau nửa đầu migraine. Bác sĩ của bạn có thể chẩn đoán được bệnh lý thông qua việc thăm khám và phân tích các triệu chứng trẻ gặp phải. Ở những trường hợp nặng, nghi ngờ những bệnh lý nghiêm trọng có thể xảy ra ở trẻ có thể bác sĩ sẽ cần thực hiện các phương tiện hình ảnh học như cắt lớp vi tính CT hay cộng hưởng từ MRI. Những phương tiện này sẽ giúp cung cấp những hình ảnh bên trong cơ thể mà không thể quan sát được bằng mắt

XỬ TRÍ GÌ KHI TRẺ ĐAU NỬA ĐẦU MIGRAINE ?

Khi trẻ em đau nửa đầu migraine :

  • Hãy giúp trẻ thư giãn tại những nơi yên tĩnh và ít ánh sáng kèm theo đắp khăn lạnh vào vùng trán của trẻ
  • Trấn an và giúp trẻ thư giãn và ngủ
  • Nếu cần chỉ cho trẻ uống các thuốc đã được chỉ định bởi bác sĩ

LÀM SAO ĐỂ NGĂN NGỪA CÁC CƠN ĐAU NỬA ĐẦU MIGRAINE CHO TRẺ

đau nửa đầu 3

Những việc làm có thể giúp ích trong việc ngăn ngừa đau nửa đầu migraine ở trẻ như luyện tập thói quen ngủ đúng giờ, ăn uống đúng cữ và thường xuyên tập luyện sức khỏe.

Một vài trường hợp, đau nửa đầu migraine có thể khởi phát liên quan đến những loại thức ăn hoặc những hành động nhất định của trẻ. Do đó việc tránh các loại thức ăn và hành động gây khởi phát cơn đau cũng là cách để giảm cơn đau nửa đầu ở trẻ. Ví dụ như các hành động có thể gây khởi phát cơn đau là

  • Bỏ bữa ăn
  • Không uống đủ nước
  • ngủ quá nhiều hoặc quá ít
  • căng thẳng
  • Các loại thức ăn cố định

Tìm yếu tố khởi phát đau nửa đầu ở trẻ

Nếu bạn tìm được yếu tố khởi phát cơn đau đầu của trẻ thì hãy giúp trẻ tránh những yếu tố đó. Để tìm được những yếu tố khởi phát, hãy cố gắng ghi chép lại những lần trẻ đau đầu. Hãy ghi chép lại những thông tin sau đây

  • Thời gian cơn đau bắt đầu và kết thúc
  • Vị trí đau, ví dụ như nửa bên trái, nửa bên phải hay cả hai bên hoặc phía sau hốc mắt,…
  • Tính chất đau, ví dụ như đau như đè ép hay đau nhói,…
  • Thức ăn trẻ em trước khi cơn đau bắt đầu
  • Việc làm giúp trẻ dễ chịu hơn. Ví dụ như nghỉ ngơi trong phòng ít ánh sáng
  • Việc làm hoặc loại thuốc bạn cho trẻ uống khi trẻ đau dầu
  • Bất cứ triệu chứng nào xảy ra cùng với đau đầu, ví dụ như tê môi,…

Sau khi đã ghi chép thường xuyên những thông tin khi cơn đau xảy ra, hãy kiểm tra lại những thông tin ghi chép và tìm bất cứ sự việc hay thức ăn nào liên quan đến cơn đau đầu. Sau đó hãy cố giúp trẻ tránh những yếu tố khởi phát đó. Mang theo sổ ghi chép mỗi khi đi khám bác sĩ. Việc đó giúp cho bác sĩ hiểu hơn về cơn đau đầu của trẻ và lựa chọn được phương pháp điều trị phù hợp nhất.

ĐIỀU TRỊ ĐAU NỬA ĐẦU MIGRAINE Ở TRẺ EM NHƯ THẾ NÀO ?

Có nhiều loại thuốc không kê đơn và thuốc kê đơn có thể dùng để giảm các cơn đau nửa đầu migraine ở trẻ em. Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc nhiều vào tần suất xảy ra các cơn đau và mức độ của những cơn đau đó. Nếu trẻ bị các cơn đau nửa đầu thường xuyên, hay đưa trẻ đến khám tại các cơ sở y tế để bác sĩ giúp lựa chọn được phương pháp phù hợp nhất

Nếu trẻ gặp phải những cơn đau đầu thường xuyên, đừng cố gắng tự kiểm soát các cơn đau bằng những thuốc giảm đau không kê đơn kéo dài. Việc sử dụng các thuốc giảm đau không kê đơn kéo dài có thể chính là nguyên nhân làm xuất hiện các cơn đau đầu về sau.

Một vài dạng liệu pháp luyện tập như các bài tập thư giãn có thể giúp ngăn ngừa các cơn đau đầu ở một vài trường hợp. Tuy nhiên ở những trẻ nhỏ, có những vấn đề sức khỏe khác kèm theo có thể kém hiệu quả hơn.

Trên đây là những thông tin cơ bản về bệnh lý đau nửa đầu migraine ở trẻ em. Hy vọng cung cấp được những thông tin bước đầu. Giúp người đọc dễ dàng tiếp tục tìm hiểu thêm về bệnh lý đặc biệt này.
Đừng ngại để lại những thắc mắc ở phần bình luận. Cũng như chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích. Mong nhận được những phản hồi cũng như đồng hành cùng bạn ở những bài viết kế tiếp.

(*) Bài viết chỉ mang tính tham khảo, vui lòng liên hệ bác sĩ của bạn để có thêm thông tin.

Tác giả: Bác sĩ Ngô Minh Quân

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 06/11/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Patient education:migraine in children  (The Basics), Written by the doctors and editors at UpToDate. This topic retrieved from UpToDate on: Oct 16, 2019.

 

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *