Thiếu máu cơ tim: Những gì bạn nên biết

Thiếu máu cơ tim là một bệnh lý tim mạch phổ biến. Bệnh là một trong nguyên nhân gây suy giảm chất lượng cuộc sống đặc biệt là ở người lớn tuổi. Mặt khác nếu không kiểm soát bệnh hiệu quả sẽ có thể dẫn đến các tai biến nguy hiểm khác. Để hiểu rõ hơn về căn bệnh này, hãy theo dõi bài viết dưới đây nhé.

1. Thiếu máu cơ tim là gì?

Hay còn gọi đầy đủ là bệnh tim thiếu máu cục bộ. Tình trạng này xảy ra khi lượng máu tới nuôi tim không đủ so với nhu cầu của cơ tim. Điều này làm xuất hiện các triệu chứng và làm suy giảm khả năng hoạt động của bệnh nhân.

2. Tại sao bị thiếu máu cơ tim?

Động mạch nuôi các tế bào cơ tim, giúp tim duy trì chức năng co bóp bình thường là động mạch vành. Nguyên nhân thường gặp nhất của thiếu máu cơ tim là do hẹp lòng động mạch vành. Các nguyên nhân có thể làm hẹp động mạch vành:

  • Xơ vữa động mạch: thường gặp nhất.
  • Co thắt động mạch vành.
  • Huyết khối làm bán tắc/tắc động mạch vành.
Thiếu máu cơ tim 1
Hình 1. Xơ vữa động mạch làm hẹp lòng động mạch vành.

3. Thiếu máu cơ tim biểu hiện như thế nào?

Triệu chứng sẽ xuất hiện rõ hơn khi bệnh nhân có tình trạng tăng nhu cầu oxy cơ tim:
  • Vận động cường độ mạnh, thời gian kéo dài.
  • Tăng nhịp tim do hồi hộp, căng thẳng, stress.
  • Cơ thắt động mạch vành do thuốc, do thay đổi thời tiết.
Biểu hiện điển hình của bệnh là cơn đau thắt ngực:
  • Vị trí đau lói ở giữa ngực, phía sau xương ức.
  • Cảm giác đau có thể nặng ngực như có gì đè lên ngực, hoặc như siết chặt.
  • Mức độ đau có thể rất thay đổi từ âm ỉ nặng ngực cho đến đau nhiều hoặc dữ dội.
  • Đau có thể lan lên cổ, hàm dưới, cánh tay trái.
  • Bệnh nhân có thể kèm theo buồn nôn, khó thở, vã mồ hôi.
  • Đau giảm khi nghỉ ngơi.

Lưu ý là đây là triệu chứng đau ngực điển hình, nhất là do xơ vữa động mạch. Không phải tất cả các cơn đau ngực đều giống hệt như vậy. Trong các trường hợp bán tắc động mạch vành do huyết khối, triệu chứng đau có thể xảy ra đột ngột và thời gian cơn đau kéo dài thay đổi hơn. Nếu huyết khối gây tắc nghẽn hoàn toàn mạch vành sẽ làm hoại tử cơ tim, và gây là bệnh cảnh nhồi máu cơ tim.

thiếu máu cơ tim 2
Hình 2. Đau thắt ngực là triệu chứng then chốt trong thiếu máu cơ tim.

4. Ai là người dễ mắc bệnh?

Những người có yếu tố nguy cơ bệnh lý tim mạch sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Các nguy cơ bao gồm:

A. Yếu tố không thay đổi được

  • Tuổi

Càng cao sẽ làm tăng nguy cơ bệnh.

  • Giới tính

Nam mắc bệnh nhiều hơn nữ, nhưng nữ đã mãn kinh cũng có khả năng mắc bệnh tăng đáng kể.

  • Di truyền

Người có thành viên trong gia đình bị bệnh tim mạch hoặc đột quỵ sớm (Nam <55 tuổi, Nữ < 65 tuổi) là tỉ lệ mắc bệnh cao hơn.

Chủng tộc cũng là một trong những đặc điểm có liên quan đến nguy cơ tim mạch.

B. Yếu tố có thể thay đổi được

  • Tăng huyết áp

Tăng huyết áp là điều kiện thuận lợi thúc đẩy bệnh lý tim mạch khác. Trong đó có bệnh mạch vành, bệnh van tim và suy tim.

  • Rối loạn mỡ máu

Rối loạn lipid máu, hay được gọi thông dụng là “Mỡ máu”. Là rối loạn về cholesterol máu, điều này làm xơ vữa động mạch xảy ra dễ hơn.

  • Đái tháo đường

Bệnh gây nhiều rối loạn khác nhau. Không chỉ là trên tim mạch mà còn nhiều cơ quan quan trọng khác.

  • Rượu bia quá mức

  • Hút thuốc lá

  • Thừa cân, kéo phì

  • Lối sống lười vận động

5. Thiếu máu cơ tim nguy hiểm như thế nào?

Thiếu máu cơ tim trước tiên gây hạn chế vận động hàng ngày của bệnh nhân. Bệnh nhân dễ mệt, dễ đau ngực hơn. Nhưng bên cạnh đó, khi bệnh nhân được chẩn đoán thiếu máu cơ tim thì nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột quỵ cũng là hai vấn đề cần liên tục chú ý. Mảng xơ vữa có thể gây tắc hoàn toàn động mạch vành gây nên nhồi máu cơ tim hoặc tắc mạch não gây ra đột quỵ (cụ thể là nhồi máu não).

Ngoài ra, thiếu máu cơ tim cũng là yếu tố thuận lợi cho suy tim.

6. Điều trị thiếu máu cơ tim như thế nào?

Tuỳ vào mức độ ảnh hưởng của bệnh, bệnh kèm theo, chức năng gan, thận mà bác sĩ sẽ cho chỉ định phù hợp. Điều đầu tiên có ích là thay đổi lối sống để kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh. Các thuốc dùng trong điều trị thiếu máu cơ tim thường là phối hợp kiểm soát huyết áp, lipid máu, kháng đông, đau ngực,…

Một số trường hợp, chỉ định can thiệp mạch vành có thể được cân nhắc. Phương pháp can thiệp là:

  • Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành
  • Can thiệp động mạch vành qua da

7. Phòng ngừa thiếu máu cơ tim như thế nào?

  • Kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch là điều quan trọng cần làm:
  • Duy trì cân nặng hợp lí, tập thể dục vừa phải đều đặn.
  • Hạn chế thức ăn nhiều muối, thức ăn đóng hộp.
  • Không lạm dụng rượu bia.
  • Ngưng hút thuốc lá.
  • Những bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu cần uống thuốc đều đặn và duy trì liên tục, không tự ý bỏ thuốc.
Thiếu máu cơ tim là một bệnh lý tim mạch rất thường gặp trong dân số. Biểu hiện nổi bật của bệnh là cơn đau thắt ngực. Bệnh làm giảm chất lượng cuộc sống, có thể thúc đẩy tới  suy tim và tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Do đó, bệnh cần được kiểm soát tích cực. Thay đổi lối sống lành mạnh và điều trị các bệnh nền khác theo đúng chỉ định là cách đơn giản nhất để có thể chung sống hoà bình với thiếu máu cơ tim.

Tác giả: Bác sĩ Đinh Gia Khánh

 

 

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 27/11/2019

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Angina Pectoris (Stable Angina) – American Heart Association.

https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/angina-chest-pain/angina-pectoris-stable-angina

Silent Ischemia and Ischemic Heart Disease – American Heart Association.

https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/about-heart-attacks/silent-ischemia-and-ischemic-heart-disease

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *