Thông tin bảo trợ bởi

Bất lực ở nam giới và những thông tin cần biết

Bất lực ở nam giới và những thông tin cần biết

Tình trạng “trên bảo dưới không nghe” hay trong dân gian còn gọi là yếu sinh lý ở nam giới là một chủ đề rất nhạy cảm. Vấn đề này ảnh hưởng rất lớn đến sự tự tin, lòng tự trọng của đàn ông. Ngoài ra, nó còn dễ dàng làm sứt mẻ tình cảm gia đình. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về bất lực ở nam giới theo các quan niệm của y khoa hiện đại. 

1. Bất lực là gì?

Rối loạn chức năng cương dương (bất lực) là tình trạng nam giới không có khả năng cương hay giữ dương vật cương cứng đủ lâu để quan hệ tình dục.

Thỉnh thoảng, “xìu” quá nhanh không phải là một nguyên nhân gây lo ngại. Tuy nhiên, nếu suy giảm cương dương là một vấn đề diễn ra kéo dài, nó có thể gây căng thẳng, ảnh hưởng đến sự tự tin của bạn và làm mối quan hệ thân mật đi xuống.

Các vấn đề về bất lực cũng có thể là một dấu hiệu của tình trạng sức khỏe nào đó đang tiềm ẩn cần điều trị. Ngoài ra, đây cũng là yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch.

Thật ra, bất lực chỉ là 1 trong 3 nhóm rối loạn chức năng tình dục của nam giới. Ngoài bất lực, còn có giảm ham muốn tình dục và rối loạn phóng tinh.

>> Thực chất, cương dương quá lâu là một rối loạn bệnh lý. Đọc thêm trong bài viết Cương dương quá lâu: Nguyên nhân và nguy cơ.

2. Cấu trúc dương vật và cơ chế làm xuất hiện cương dương

Dương vật do 3 khối mô cương (2 khối thể hang nằm song song ở trên, 1 khối thể xốp nằm ở rãnh dưới 2 thể hang, thể xốp bao quanh niệu đạo) và các lớp bọc tạo nên.

Giải phẫu dương vật nam
Giải phẫu dương vật nam

Thể hang 

Có 2 thể hang. Cấu trúc hình ống có mô cương gồm nhiều khoảng trống như hang động. Các khoảng trống này khi chứa đầy máu sẽ giúp dương vật cương lên. Thể hang chạy dọc theo chiều dài dương vật từ xương mu đến 3/4 chiều dài rồi nhập vào quy đầu. Do đó, quy đầu không có thể hang. Màng ngăn cách giữa 2 thể hang rất mỏng và thô sơ nên máu có thể dễ dàng chảy từ thể hang bên này sang thể hang bên kia.

Thể xốp

Chứa niệu đạo bên trong. Do đó, cả nước tiểu và tinh dịch đều thoát ra theo đường này. Nhưng không bao giờ nước tiểu và tinh dịch thoát cùng 1 lúc (ra trước hoặc sau). Khi tinh dịch đang được phóng ra khỏi cơ thể thì lối thoát dành cho nước tiểu bị đóng kín và ngược lại. Tuy nhiên, trong một số trường hợp bệnh lý làm rối loạn cơ chế này dẫn đến tinh dịch xuất hiện trong nước tiểu gọi là xuất tinh ngược. Thể xốp cũng giống thể hang, sẽ cương lên khi chứa đầy máu bên trong.

 
Mô tả 2 trạng thái: Không cương (trên) và cương (dưới)
Mô tả 2 trạng thái: Không cương (trên) và cương (dưới)

3. Có nhiều người bị bất lực không?

Đây là một tình trạng rất thường gặp.

Ở Canada, bất lực gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của hàng nghìn nam giới. Lên đến 49,4% nam giới ở Canada trên 40 tuổi có các triệu chứng của yếu sinh lý. Nói cách khác, trên 40 tuổi, cứ 2 nam giới thì có 1 người bị bất lực. Trong số này, 5 – 20% bị triệu chứng ở mức vừa và nặng.

Một nghiên cứu khác ở Mỹ và vài nước châu Âu cho thấy trong hơn 27.000 nam giới 20 – 75 tuổi thì tỉ lệ bất lực là 16% (khoảng 4.300 người). Trong số đó, chỉ 8% nam giới ở độ tuổi 20 – 30 bị. Lên đến 37% nam ở độ tuổi 70 – 75 bị bất lực.

Từ các số liệu trên, dễ thấy nam giới càng lớn tuổi càng giảm sinh lý.

4. Những yếu tố nào có thể khiến cho bệnh nhân bị bất lực?

Béo phì

Ở nhóm này, người ta thấy rằng, nếu tập thể dục thường xuyên và giảm cân, nguy cơ bị bất lực sẽ giảm 30%.

Người béo phì có khả năng bị bất lực cao hơn
Người béo phì có khả năng bị bất lực cao hơn

Hút thuốc lá

Xem tivi thường xuyên, ít vận động

Có nhiều bệnh lý kèm theo

Thật vậy, nam giới có lối sống lành mạnh (thể dục thường xuyên, không béo phì) có nguy cơ bất lực thấp nhất. Bệnh lý thường được nhắc đến là các bệnh tim mạch.

Quan hệ tình dục 

Không như người ta hay nghĩ, quan hệ tình dục ít hơn 1 lần mỗi tuần có nguy cơ bất lực gấp 2 lần nam giới quan hệ tình dục thường xuyên hơn. Một nghiên cứu ở Phần Lan theo dõi gần 1.000 nam giới không bị bất lực trong suốt 5 năm đã chứng minh được điều này.

Ngưng thở khi ngủ

Như tên gọi của nó, đây là tình trạng bệnh nhân thở chậm, rồi ngưng thở một thời gian ngắn, sau đó thở lại. Những đối tượng bị ngưng thở khi ngủ thường ngáy to, béo phì.

Can thiệp điều trị bệnh lý tuyến tiền liệt

Các thủ thuật cắt đốt, xạ trị có thể gây ra bất lực ở nam giới.

Đái tháo đường

Bệnh nhân đái tháo đường dễ bị bất lực hơn người khác. Điều này đặc biệt chính xác ở các đối tượng có đường huyết không kiểm soát. Các đối tượng có các biến chứng của đái tháo đường cũng vậy.

Bệnh thận mạn tính

Ở nam giới mắc bệnh thận mạn tính, việc bất lực rất thường gặp, đặc biệt là trong giai đoạn cần chạy thận. Việc chạy thận có thể cải thiện phần nào bất lực, tuy nhiên vẫn sẽ không thể trở lại như bình thường. Ghép thận có thể phục hồi sinh lực nam giới, tuy nhiên điều này không đảm bảo 100%. Bất lực cũng không phải là một chỉ định khiến bác sĩ ưu tiên ghép thận cho bệnh nhân.

Bệnh lý thận có thể là một nguyên nhân của bất lực
Bệnh lý thận có thể là một nguyên nhân của bất lực

Thuốc 

Chống trầm cảm

Hầu hết các loại thuốc chống trầm cảm đều có thể gây ra bất lực ở nam giới.

Thuốc lợi tiểu

Một số loại thuốc lợi tiểu, như lợi tiểu giữ Kali hay Thiazide có thể gây ra bất lực.

Chống tăng huyết áp

Một số loại gây ra bất lực như methyldopa, chẹn canxi, ức chế men chuyển hóa…

Cimetidine

Một loại thuốc giúp giảm triệu chứng ở bệnh nhân bị cảm cúm, sổ mũi… hoặc bệnh lý dạ dày, trào ngược…

Tâm lý

Không chỉ thuốc chống trầm cảm, kể cả trầm cảm hay stress cũng gây ra bất lực ở nam giới.

Thần kinh

Việc tổn thương sọ não như đột quỵ, cột sống, tủy sống, lú lẫn cũng gây ra bất lực.

Tổn thương các dây thần kinh từ tủy sống đến dương vật cũng gây ra bất lực. Do đó, bất lực cũng có thể xuất hiện sau chấn thương, phẫu thuật vùng khung chậu (bụng dưới, mông), tuyến tiền liệt.

Xe đạp

Việc đạp, ngồi xe đạp, xe máy thường xuyên có thể gây ra bất lực ở nam giới. Dù rằng bằng chứng y học không quá rõ ràng, tuy nhiên việc ngồi quá lâu có thể làm các dây thần kinh, mạch máu vùng mông, tầng sinh môn (vùng nằm giữa hậu môn và dương vật) bị chèn ép. Do đó, không lạ rằng nhiều vận động viên xe đạp có triệu chứng của bất lực.

Vận động viên đua xe đạp có nhiều nguy cơ bất lực
Vận động viên đua xe đạp có nhiều nguy cơ bất lực

Rối loạn nội tiết tố ở nam giới

Hormone nam giới – testosterone suy giảm có thể làm giảm cương dương. Bằng chứng cho việc này là khi bổ sung testosterone ở các đối tượng thiếu hụt làm cải thiện tình trạng cương dương.

5. Triệu chứng của bất lực

Bất lực có 2 triệu chứng:

  • Không thể bắt đầu cương dương.
  • Cương dương không đủ lâu để quan hệ tình dục.

Và cụ thể hơn, triệu chứng này phải kéo dài ít nhất 6 tháng để xác định thật sự bệnh nhân có bị bất lực hay không. Nếu triệu chứng kéo dài nhưng chưa đến 6 tháng, đôi khi một chẩn đoán nghi ngờ có thể được đặt ra.

Như đã kể ở trên, có hàng loạt vấn đề liên quan đến cương dương. Do đó, khi chẩn đoán bạn bị cương dương, bác sĩ sẽ kiểm tra:
  • Thuốc lá, cân nặng, chế độ thể thao.
  • Các loại thuốc đang sử dụng.
  • Những bệnh lý mắc phải đã biết từ trước. Kể cả các rối loạn thần kinh như trầm cảm.
  • Đường huyết.
  • Mỡ máu.
  • Chức năng tim mạch (điện tim đồ).
  • Chức năng thận, tuyến giáp.
  • Một số vấn đề khác nếu nghi ngờ được đặt ra.
  • Bác sĩ có thể đề nghị siêu âm mạch máu dương vật. Điều này giúp xác định các bệnh lý về mạch máu có hay không cũng như loại trừ những dị tật về dương vật khác.

Như đã thấy, bất lực là một vấn đề phức tạp. Để xác định bệnh nhân có bị bất lực hay không thì khá đơn giản, chỉ cần hỏi bệnh. Tuy nhiên, để tìm nguyên nhân gây ra bất lực thì không phải dễ dàng. Điều này cần kết hợp nhiều bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau:

  • Tiết niệu/Nam khoa.
  • Nội tiết.
  • Tim mạch.
  • Tâm thần, tâm lý.
Cần nhiều bác sĩ chuyên khoa khác nhau để xác định nguyên nhân rối loạn cương
Cần nhiều bác sĩ chuyên khoa khác nhau để xác định nguyên nhân rối loạn cương

6. Điều trị bất lực như thế nào?

Hầu hết các trường hợp điều trị bất lực cần kết hợp:

  • Điều chỉnh lối sống tích cực hơn.
  • Trị liệu tốt các bệnh lý khác liên quan.
  • Cải thiện tâm lý tình dục.

6.1. Điều trị thuốc

Thông thường, thuốc sẽ được sử dụng trong hầu hết các trường hợp bất lực.

Các loại thuốc tăng lưu lượng máu đến dương vật thường được bệnh nhân tự sử dụng hơn là được bác sĩ kê toa. Cái tên chúng ta thường biết đến nhất chính là Viagra (hoạt chất là Sildenafil).

Thuốc này thường có tác dụng kéo dài 30 – 120 phút. Đối với loại thuốc này, tối đa bệnh nhân chỉ có thể uống 100mg mỗi ngày.

Viagra là thuốc nhóm phosphodiesterase-5 thường dùng để chữa rối loạn cương
Viagra là thuốc nhóm phosphodiesterase-5 thường dùng để chữa rối loạn cương

Nhưng cần chú ý, nam giới trên 65 tuổi phải tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng do có thể gây tổn thương gan, thận cũng như tương tác với một số loại thuốc hay được kê toa khác.

Các tác dụng phụ thường gặp là:

  • Đau đầu.
  • Đỏ mặt.
  • Khó tiêu hóa.
  • Nghẹt mũi.
  • Mắt nhìn thấy các màu sắc bất thường.
  • Đáng chú ý, nếu chẳng may bạn bị đau tim sau khi dùng thuốc này, hãy khai báo ngay với bác sĩ. Điều này sẽ cứu mạng của bạn đấy.

6.2. Bổ sung testosterone

Khi xác định bệnh nhân có thiếu hụt nội tiết tố nam giới thì việc bổ sung mới mang lại hiệu quả. Nó có thể dùng chung với Sildenafil.

6.3. Tư vấn về tình dục

Việc được tư vấn cởi mở về tình dục có thể giúp bạn đỡ mặc cảm và stress. Và rõ ràng điều này mang lại hiệu quả tốt.

6.4. Phẫu thuật

Chỉ thật sự mang lại hiệu quả khi có bất thường về cấu trúc hay có chấn thương dương vật.

7. Kết luận

Bất lực là một bệnh lý thường gặp ở nam giới. Càng lớn tuổi càng dễ dàng bị bất lực. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bất lực. Do đó, dù rất dễ dàng chẩn đoán nhưng bạn cũng cần được xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây ra vấn đề này.

Điều trị bất lực không khó, tuy nhiên bạn nên đến gặp bác sĩ để nhận được tư vấn. Việc lạm dụng thuốc sẽ mang đến những hậu quả khó lường.

Bác sĩ Nguyễn Đoàn Trọng Nhân

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 20/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. EAU Guidelines on Erectile Dysfunction, Premature Ejaculation, Penile Curvature and Priapism, European Association of Urology 2016
  2. CUA GUIDELINE: 2015 CUA Practice guidelines for erectile dysfunction, Can Urol Assoc J 2015;9(1-2):23-9.

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.