Thông tin bảo trợ bởi

Hiểu rõ hơn về lo âu chia ly và rối loạn lo âu chia ly ở trẻ em (Phần 2)

phần một của bài viết, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu thế nào là lo âu chia ly bình thường, bài viết này chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về rối loạn lo âu chia ly nhé.

Thế nào là rối loạn lo âu chia ly?

Điểm khác biệt giữa lo âu chia ly và rối loạn lo âu chia ly chính là cường độ của nỗi lo, và nỗi lo lắng cực độ làm cho đứa trẻ không thể tham gia các hoạt động bình thường hằng ngày. Lúc này vấn đề không còn là một giai đoạn phát triển thông thường nữa mà đã tiến triển thành bệnh lý. Biểu hiện thường thấy như:

  • Đặc điểm cơ bản của rối loạn lo âu chia ly là nỗi sợ hãi hoặc lo lắng quá mức liên quan đến việc tách rời cha mẹ hay người chăm sóc. Nỗi sợ này tái đi tái lại khi vào tình huống phải chia ly.
  • Trẻ lo lắng về sự an toàn hay cái chết của người thân mà trẻ gắn bó,ví dụ như trẻ thường xuyên lo lắng bố mẹ bị bệnh hay sẽ chết và rời xa trẻ.
  • Trẻ cũng lo lắng về các sự kiện không mong muốn với bản thân, chẳng hạn như bị lạc, bị bắt cóc hoặc gặp tai nạn, sẽ khiến trẻ không bao giờ được đoàn tụ với người thân của trẻ .
  • Trẻ có thể có hành vi miễn cưỡng hoặc từ chối tự đi ra ngoài vì nỗi sợ chia ly, miễn cưỡng về việc ở một mình. Trẻ bị rối loạn lo âu chia ly có thể không thể ở trong phòng một mình và có thể có hành vi “đeo bám” người thân.
  • Trẻ mắc chứng rối loạn này thường gặp khó khăn khi đi ngủ và đòi ai đó ở bên trẻ cho đến khi trẻ ngủ thiếp đi.
  • Trẻ em có thể miễn cưỡng hoặc từ chối tham dự các hoạt động ngoại khóa, ngủ ở nhà của bạn bè hoặc rất khó khăn trong việc đến trường vì không thể tách rời người thân.
  • Có thể có những cơn ác mộng lặp đi lặp lại trong đó nội dung thể hiện sự lo lắng về sự chia ly với người thân, ví dụ như hỏa hoạn và người thân chết hết chỉ còn lại một mình trẻ.
  • Xuất hiện các triệu chứng thực thể như đau đầu, đau bụng, buồn nôn, nôn là khá phổ biến ở trẻ em khi sắp phải vào tình huống phải tách rời người thân. Các triệu chứng tim mạch như đánh trống ngực, chóng mặt và cảm thấy như muốn ngất xỉu thì rất hiếm ở trẻ nhỏ nhưng có thể xảy ra ở thanh thiếu niên và người lớn.
rối loạn lo âu chia ly
Rối loạn lo âu chia ly là một phần bình thường trong giai đoạn phát triển của trẻ

Những triệu chứng trên diễn ra ít nhất 4 tuần và gây ảnh hưởng nặng nề đến trẻ và gia đình trẻ.

Vậy nguyên nhân của bệnh là do đâu?

Nguyên nhân chính xác hiện tại vẫn chưa rõ ràng, tuy nhiên người ta đã nhận định được các yếu tố nguy cơ làm tăng tình trạng này ở trẻ như:

  • Sự bao bọc quá mức từ cha mẹ: một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự bao bọc quá mức từ cha mẹ làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu ở trẻ, trẻ giảm khả năng tự đương đầu với các sự kiện biến động trong cuộc sống.
  • Ở những trẻ có đặc điểm tính cách nhút nhát và thu mình trong những tình huống lạ lẫm đã được chứng minh là có nguy cơ mắc chứng rối loạn lo âu chia ly cao hơn.
  • Căng thẳng trong cuộc sống thường trùng với sự phát triển của rối loạn lo âu. Cái chết của người thân, bệnh tật của trẻ, thay đổi môi trường của trẻ em hoặc chuyển đến một khu phố hoặc trường học mới thường được ghi nhận trong tiền căn của trẻ em mắc chứng rối loạn lo âu chia ly.
  • Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cha mẹ mắc chứng rối loạn lo âu thì khả năng trẻ cũng mắc rối loạn lo âu cao hơn so với trẻ không có cha mẹ bị mắc rối loạn lo âu. Điều này hoàn toàn hợp lý vì tình trạng rối loạn lo âu của cha mẹ có thể ảnh hưởng lên cách nuôi dạy con cái. Ví dụ một người mẹ bị mắc chứng rối loạn lo âu, luôn trong tình trạng lo lắng quá mức sợ rằng con mình sẽ không được chăm sóc tốt khi không có mình bên canh, điều này làm người mẹ giữ khư khư đứa bé bên cạnh và cũng từ đó đứa bé có sự gắn kết quá mức và không thể tách mẹ được. Sự lo âu của mẹ và trẻ tương tác lẫn nhau và làm nặng lên tình trạng của cả hai.

Cần làm gì khi con bạn gặp phải tình trạng rối loạn lo âu này?

Bệnh có thể được kích hoạt bởi căng thẳng trong cuộc sống dẫn đến việc chia tay người thân

Không ai trong chúng ta muốn nhìn thấy con cái mình lo lắng buồn phiền, vì vậy việc giúp con bạn tránh những điều mà chúng sợ là điều có thể. Tuy nhiên, điều đó sẽ chỉ củng cố nỗi lo lắng của con bạn về lâu dài nếu bạn luôn để bé tránh xa mọi tình huống gây stress. Thay vì cố gắng tránh xa nhau bất cứ khi nào có thể, tốt hơn bạn có thể giúp con bạn chống lại chứng rối loạn lo âu chia ly bằng cách thực hiện một số bước để khiến chúng cảm thấy an toàn hơn. Hãy đưa bé tới gặp bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia tâm thần nhi khoa để được chẩn đoán và điều trị tâm lý, nếu cần thiết có thể phải sử dụng thêm thuốc.

Một số điều bạn có thể tự hỗ trợ cho bé:

  • Trước tiên hãy cố gắng cũng cố kiến thức của bản thân về chứng rối loạn này, khi hiểu được bạn sẽ thông cảm cho bé hơn, sẽ giảm được những tình huống mà đôi khi bạn cảm thấy quá bực tức vì sao bé lại đeo bám, khóc lóc như vậy và dẫn đến hành vi như đánh đòn bé.
  • Lắng nghe và tôn trọng cảm xúc của trẻ. Đôi khi vì chúng ta bỏ qua cảm giác sợ hãi của trẻ, cho rằng đó chỉ là cảm giác của trẻ con và bỏ qua chúng sẽ tạo cho trẻ cảm giác bị cô lập. Việc được người lớn lắng nghe lại là một cách giúp trẻ mạnh dạn hơn khi nói ra cảm xúc của mình.
  • Không nên nói với trẻ những câu như “con hãy quên nó đi, đừng nghĩ gì về nó cả”, các nghiên cứu chứng minh việc bạn gạt đi nỗi sợ của bé không mang lại lợi ích cho việc cải thiện bệnh, hãy thẳng thắng bàn luận với con về những tình huống nào làm con sợ, lúc đó cảm giác của con ra sao.
  • Quan sát và dự đoán những tình huống nào sẽ gây nên sự lo âu chia ly cho bé, để từ đó tìm cách làm nhẹ bớt sự lo âu trước khi tình huống xảy ra.
  • Giữ bình tĩnh khi thấy trẻ bắt đầu xuất hiện triệu chứng khi vào tình huống lo âu, khi trẻ thấy bố mẹ bình tĩnh thì cũng giúp trẻ một phần nào lấy lại bình tĩnh.
  • Hỗ trợ khuyến khích con tham gia các hoạt động ngoại khóa.
  • Khen ngợi trẻ mỗi khi trẻ làm được một điều gì đó, ví dụ như đêm nay trẻ đi ngủ mà không cần mẹ bên cạnh, hãy khen ngợi để trẻ có thêm động lực cho những lần tới.
Liệu pháp tương tác giữa cha mẹ và con cái là một cách khác để điều trị

 Rối loạn lo âu chia ly là tình trạng nếu không điều trị sẽ gây suy giảm mạnh chức năng xã hội sau này của trẻ, làm ảnh hưởng đến tương lai của chúng, việc nhận biết đâu là bình thường, đâu là bất thường giúp cha mẹ tự tin hơn để cùng bé vượt qua giai đoạn khó khăn này.

 Bác sĩ Lê Hoàng Ngọc Trâm

>> Tìm hiểu về rối loạn lo âu chia ly của con. Bạn nên nói chuyện với chuyên gia sức khỏe tâm thần của con để tìm hiểu về rối loạn và giúp trẻ hiểu về tình trạng này.

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 11/08/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.