Thông tin bảo trợ bởi

Ung thư thận: Những thông tin bạn cần biết

Ung thư thận - Những thông tin bạn cần biết

Ung thư thận là bệnh ung thư xảy ra ở thận. Đây là một trong số 10 bệnh ung thư phổ biến nhất ảnh hưởng đến nam giới, được ví như kẻ giết người thầm lặng. Khi các triệu chứng trở nên rõ ràng thì ung thư thường đã ở giai đoạn cuối. Điều quan trọng là cần đặc biệt chú ý đến các triệu chứng khi chúng xảy ra. Trong bài viết dưới đây, YouMed sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản nhất về căn bệnh này. 

1. Tổng quan

1.1. Thế nào là ung thư thận?

  • Đây là bệnh cực kỳ nguy hiểm vì khả năng phát hiện rất khó khăn. Ung thư xảy ra khi có sự biến đổi về gen. Chính những sự biến đổi này làm tế bào phân chia và phát triển nhanh chóng quá mức. Những tế bào bất thường này tập hợp hình thành nên khối u. Một vài tế bào có thể tách ra và lan tỏa đến những nơi khác trong cơ thể.
  • Ung thư thận là một loại bệnh ung thư bắt nguồn từ thận. Thận là hai cơ quan nằm ngay trên thắt lưng, mỗi cái ở một bên xương sống của bạn. Thận cũng là một phần của hệ thống tiết niệu. Nhiệm vụ chính của thận là lọc máu và tạo ra nước tiểu để loại bỏ các chất thải của cơ thể.
Ung thư thận là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm
Ung thư thận là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm

1.2. Các dạng ung thư thận

Bệnh có nhiều dạng, trong đó dạng phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào thận. Chúng chiếm 90 – 95% các ca ung thư thận nhưng không phổ biến lắm (xảy ra 1/10.000 người mỗi năm). Các dạng khác ít phổ biến hơn bao gồm:

  • Ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp: Chiếm 5 – 10% các ca ung thư thận. Chúng khởi phát từ các tế bào chuyển tiếp ở niêm mạc bể thận.
  • Khối u Wilms: Thường xảy ra ở trẻ em và rất hiếm khi xảy ra ở người trưởng thành.
  • Ung thư Sarcoma (Sarcoma) ở thận: Là một dạng hiếm của ung thư thận (chiếm khoảng 1% các ca). Chúng khởi phát từ các mạch máu hoặc mô liên kết của thận.

2. Nguyên nhân 

Nguyên nhân gây ung thư chưa rõ, tuy nhiên có một vài yếu tố nguy cơ:

  • Lớn tuổi: Nguy cơ ung thư thận của bạn tăng khi bạn lớn tuổi.
  • Hút thuốc: Những người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người không hút thuốc. Nguy cơ này giảm xuống khi bỏ thuốc.
  • Béo phì: Những người béo phì có nguy cơ cao hơn những người có cân nặng trung bình.
  • Tăng huyết áp: Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ ung thư thận.
  • Điều trị suy thận: Những người lọc máu lâu dài trong điều trị suy thận mạn thì có nguy cơ phát triển thành ung thư cao hơn.
  • Hội chứng di truyền: Những người mắc các hội chứng di truyền như: bệnh Hippel-Lindau, hội chứng Birt-Hogg-Dube, xơ não đa u, ung thư tế bào thận dạng nhú di truyền hoặc ung thư thận tính chất gia đình thì có nguy cơ cao.
  • Tiền sử gia đình: Thậm chí không do hội chứng di truyền. Những người có người thân bị ung thư tế bào thận cũng có nguy cơ cao sẽ mắc bệnh.
  • Phơi nhiễm với những vật chất tại nơi làm việc: Ví dụ như phơi nhiễm với cadmium hoặc đặc biệt là thuốc diệt cỏ.
Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc ung thư
Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc ung thư

3. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh 

  • Các triệu chứng của bệnh bao gồm có máu trong nước tiểu, đau vùng mạn sườn (vùng giữa xương sườn và hông ở hai bên lưng) và có khối lộ rõ. Nhưng trên thực tế, khi những triệu chứng này xuất hiện thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn.
  • Ung thư thận giai đoạn sớm thường không có triệu chứng. Vào giai đoạn muộn, bệnh có thể biểu hiện triệu chứng là có khối và cảm giác đau ở mạn sườn, có máu trong nước tiểu, sụt cân và chán ăn, chướng bụng, thiếu máu (nồng độ hồng cầu thấp) và đánh trống ngực (nhịp tim nhanh, mạnh hoặc không đều). Bệnh có thể lan sang nhiều cơ quan khác bao gồm phổi, gan và xương, dẫn đến đau và các rối loạn toàn thân khác.

4. Chẩn đoán và đánh giá bệnh ung thư thận

Nếu bạn gặp phải tình trạng có máu trong nước tiểu thì nên xét nghiệm nước tiểu. Xét nghiệm nước tiểu có thể giúp phát hiện các bệnh lý đường tiết niệu, tình trạng nhiễm trùng hoặc ung thư. Nếu bị nghi ngờ mắc ung thư thận, bác sĩ có thể giới thiệu bạn đến thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn.

Máu trong nước tiểu không thể nhìn thấy bằng mắt thường và chỉ được phát hiện thông qua xét nghiệm nước tiểu (tiểu máu vi thể). Hiện nay, nó vẫn là triệu chứng thường gặp nhất của ung thư thận giai đoạn sớm. Hầu hết các bệnh nhân mắc ung thư thận giai đoạn sớm đều phát hiện ra triệu chứng này thông qua kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Bệnh nhân tiểu máu vi thể mà không có triệu chứng khác thì cần thực hiện xét nghiệm để tìm hiểu nguyên nhân gây ra tình trạng này. Tùy thuộc vào các yếu tố nguy cơ của cá nhân mà cần tiến hành xét nghiệm phù hợp. Có thể kiểm tra máu trong nước tiểu bằng các thủ thuật như siêu âm hoặc chụp CT.

Các thủ thuật kiểm tra chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp CT hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Chúng cung cấp hình ảnh chi tiết về thận và bất kỳ khối tăng sinh nào có thể xuất hiện trong thận. Trong một số trường hợp, khối tăng sinh quan sát được trong các thủ thuật kiểm tra chẩn đoán hình ảnh có thể không phải là ung thư.

5. Phân chia giai đoạn ung thư thận theo Robson

Theo Robson, bệnh được chia thành các giai đoạn sau:

  • I: U khu trú tại nhu mô thận.
  • II: U khu trú tại lớp mỡ quanh thận.
  • IIIA: U xâm lấn tĩnh mạch thận.
  • IIIB: U xâm lấn hạch lân cận.
  • IIIC: U xâm lấn cả hạch lân cận và tĩnh mạch thận.
  • IVA: U xâm lấn tạng lân cận.
  • IVB: Đã có di căn xa.
Các giai đoạn của bệnh
Các giai đoạn của bệnh

6. Điều trị và chăm sóc bệnh ung thư thận

Phương pháp điều trị và tiên lượng (khả năng phát triển của bệnh) đối với ung thư thận giai đoạn sớm và giai đoạn muộn rất khác nhau.

Ung thư thận phát hiện sớm khi kiểm tra sức khỏe định kỳ có tỉ lệ chữa khỏi cao. Đồng thời, bệnh nhân hiếm khi cần thực hiện hóa trị và xạ trị. Tuy nhiên, ung thư ở giai đoạn muộn có thể kéo theo kết quả kém khả quan hơn rất nhiều. Công tác quản lý bệnh thường tập trung vào việc tạo sự thoải mái cho bệnh nhân.

6.1. Điều trị bằng liệu pháp toàn thân

Hóa trị có rất ít vai trò trong việc điều trị ung thư thận. Các phương pháp điều trị toàn thân khác như sử dụng chất ức chế đa kinase có thể giúp kiểm soát bệnh thận giai đoạn muộn. Xạ trị có vai trò giúp ngăn ngừa ung thư lan rộng. Xạ trị tại chỗ có thể giúp giảm nguy cơ chèn ép và gãy tủy sống xảy ra do ung thư phá hủy xương ở bệnh nhân giai đoạn cuối. Lúc này, bệnh đã lan đến cột sống hoặc xương.

6.2. Cắt bỏ u nhỏ

Tuỳ từng bệnh nhân cụ thể mà có các phương pháp điều trị thích hợp. Có thể tiến hành cắt bỏ những khối nhỏ ở thận bằng kỹ thuật RFA và áp đông. Những phương pháp này sử dụng nhiệt độ cao và thấp tương ứng để tiêu diệt các tế bào ung thư trong khi vẫn bảo tồn các mô thận còn lại. Phương pháp này có thể mang đến tỷ lệ chữa khỏi trong thời gian dài khả quan.

Tùy vào tình trạng bệnh nhân mà sẽ có phương pháp điều trị thích hợp
Tùy vào tình trạng bệnh nhân mà sẽ có phương pháp điều trị thích hợp

6.3. Các kỹ thuật tiên tiến để điều trị ung thư thận giai đoạn sớm

Phẫu thuật (nội soi) xâm lấn tối thiểu cắt một phần thận đã thay đổi cách thức kiểm soát các u kích thước nhỏ hoặc ung thư thận giai đoạn sớm. Thông thường, bệnh nhân mắc bệnh sẽ được cắt bỏ bên thận bị ảnh hưởng thông qua phẫu thuật (phẫu thuật cắt toàn bộ thận). Trong phẫu thuật cắt một phần thận, một phần của thận bị ảnh hưởng sẽ được giữ lại vì bác sĩ phẫu thuật sẽ chỉ cắt bỏ u. Thủ thuật này có thể giúp bảo tồn mô thận và giảm nguy cơ phải lọc thận ở những bệnh nhân bị suy thận từ trước.

Phẫu thuật nội soi cắt một phần thận thường yêu cầu thời gian nằm viện ngắn hơn. Đồng thời, nó giúp giảm triệu chứng đau sau phẫu thuật do vết mổ nhỏ hơn nhiều so với phương pháp phẫu thuật mở truyền thống. Quá trình hồi phục sau phẫu thuật có xu hướng nhanh hơn so với phẫu thuật mở truyền thống. Bệnh nhân có thể trở lại với hoạt động bình thường nhanh hơn.

Các nghiên cứu đã cho thấy tỉ lệ chữa khỏi bằng phẫu thuật nội soi cắt một phần thận và phẫu thuật cắt toàn bộ (toàn phần) thận là như nhau.

Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn với robot hỗ trợ cắt lọc tối đa các mô ung thư với xâm lấn tối thiểu. Phương pháp giúp người bệnh ít đau, ít mất máu, phục hồi nhanh, rút ngắn thời gian nằm viện. Phẫu thuật nội soi với robot là một trong những phương pháp hiện đại, hiệu quả trong điều trị ung thư thận.

7. Phòng ngừa bệnh như thế nào?

Ung thư thận được xếp vào nhóm những bệnh ung thư khó chữa trị nhất hiện nay. Để tránh tốn kém, thiệt hại về tiền của cho việc chữa trị, chúng ta nên thực hiện một số biện pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả sau:

  • Từ bỏ thói quen hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia.
  • Tăng cường vận động cơ thể thông qua các bài tập thể dục nhẹ nhàng.
  • Áp dụng chế độ ăn uống cân bằng dưỡng chất, tăng cường rau xanh, trái cây.
  • Không tự ý dùng thuốc tây điều trị bệnh.
  • Sử dụng thêm các loại thảo dược tốt cho thận như trà xanh, nấm lim xanh tự nhiên.
Nên ăn uống đủ chất
Nên ăn uống đủ chất

Bài viết trên đây của YouMed đã chỉ rõ cho bạn đọc tổng quan về ung thư thận bao gồm: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán cũng như cách điều trị. Nếu có các dấu hiệu, triệu chứng hay còn thắc mắc cần tư vấn, trao đổi thêm, bạn có thể đến gặp bác sĩ để được thăm khám cũng như đưa ra các lời khuyên tốt nhất. Chúc các bạn luôn có sức khỏe tốt!

Bác sĩ Hứa Minh Luân

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 19/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. CDC, ” Kidney cancer”, đăng nhập ngày 25-04-2018 tại website: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/kidney-cancer/symptoms-causes/syc-20352664
  2. Cancer.net, “Kidney cancer: introduction”, đăng nhập 08-2018 tại website: https://www.cancer.net/cancer-types/kidney-cancer/introduction

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.