Thông tin bảo trợ bởi

Bệnh pemphigus (bóng nước tự miễn) ở phụ nữ mang thai

Bệnh pemphigus (bóng nước tự miễn) ở phụ nữ mang thai

Pemphigus dùng để mô tả tình trạng nổi bóng nước ở da. Khi mắc bệnh, trên người sẽ nổi các bóng nước ở thân mình, tay hoặc chân. Đây là một bệnh lý không thường gặp, có thể ảnh hưởng nhiều đối tượng nhưng thường xảy ra hơn ở người già.

Có một đối tượng đặc biệt cần được quan tâm khi mắc bệnh lý này đó là phụ nữ mang thai. Vậy phụ nữ mang thai mắc bệnh pemphigus có nguy hiểm không? Bệnh có gây ra những ảnh hưởng xấu cho thai nhi không? Trong bài viết này, YouMed sẽ cung cấp cho bạn đọc nguyên nhân và các biểu hiện của bệnh lý pemphigus ở phụ nữ mang thai.

1. Bệnh pemphigus ở phụ nữ mang thai

Pemphigus là bệnh lý tự miễn mắc phải, khi đó cơ thể tiết ra một tự kháng thể. Chính tự kháng thể này tấn công lên các tế bào ở da và niêm mạc rồi hình thành nên bóng nước. Bệnh có thể ảnh hưởng trên nhiều đối tượng và nhiều độ tuổi khác nhau. Tuy nhiên, nữ giới thường bị ảnh hưởng nhiều hơn so với nam giới. 

Khi bệnh pemphigus xuất hiện ở phụ nữ mang thai thì nó còn được gọi là herpes thai kỳ. Mặc dù có tên gọi là herpes thai kỳ nhưng bệnh không có liên quan nào đến vi rút herpes. Bệnh có thể xuất hiện bất cứ lúc nào khi mang thai, nhưng thường phát triển trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ.

Tỉ lệ xuất hiện pemphigus ở phụ nữ mang thai rất hiếm. Nó nằm trong khoảng 1/40.000 người, có nghĩa trong 40.000 người phụ nữ mang thai thì chỉ có 1 người mắc pemphigus. Khi mắc bệnh, người mẹ xuất hiện các bóng nước đầu tiên ở bụng và thân mình. Sau đó, các bóng nước nhanh chóng lan khắp toàn thân của người mẹ.

Tỉ lệ bệnh xảy ra trên phụ nữ mang thai là khá hiếm
Tỉ lệ bệnh xảy ra trên phụ nữ mang thai là khá hiếm

2. Nguyên nhân gây bệnh ở phụ nữ mang thai       

Bệnh pemphigus là một bệnh lý tự miễn, có nghĩa do tự hệ miễn dịch của chúng ta gây ra. Bình thường, khi cơ thể tiếp xúc với các yếu tố ngoại lai từ môi trường thì hệ miễn dịch sẽ xác định chúng là vật thể lạ so với cơ thể. Từ đó, cơ thể sẽ tiết ra kháng thể để tiêu diệt các vật thể lạ này nhằm bảo vệ chúng ta khỏi những tác hại.

Ở phụ nữ mang thai, nhau thai ở trong tử cung được tạo thành từ các tế bào của mẹ và bố. Đối với cơ thể của người mẹ thì các tế bào có nguồn gốc của bố là vật thể lạ. Khi cơ thể mẹ nhận định đây là vật thể lạ thì sẽ sản xuất kháng thể. Chính kháng thể này đi tiêu diệt các tế bào ở làn da của mẹ. Kết quả là các tế bào không còn dính chặt vào nhau mà rời rạc tạo thành các bóng nước.

>> Bạn có thể tìm hiểu thêm: Bệnh pemphigus (bóng nước tự miễn) do nguyên nhân gì?

Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa hiểu hết được tại sao chỉ có một số ít bà mẹ bị kích thích bởi các tế bào lạ này. Trong khi phần lớn phụ nữ còn lại mang thai nhưng lại không kích thích sản xuất kháng thể.

Một giả thiết khác được đưa ra là chính nội tiết tố estrogen làm trầm trọng hơn tình trạng này. Điều này giải thích tại sao bệnh thường hay xảy ra trong thời kỳ mang thai khi nồng độ estrogen tăng cao. Đặc biệt, bệnh pemphigus có thể tái phát khi dùng các thuốc uống tránh thai có chứa estrogen.

3. Biểu hiện của pemphigus ở phụ nữ mang thai

Pemphigus ở phụ nữ mang thai có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong thời kỳ mang thai. Tuy nhiên, bệnh thường khởi phát ở 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ. Đặc biệt, bệnh cũng có thể xuất hiện ngay cả sau khi sinh hay trong giai đoạn hậu sản.

Biểu hiện bệnh pemphigus ở phụ nữ mang thai cũng là phát ban và nổi bóng nước. Tuy nhiên, chúng có điểm khác với người không mang thai đó là:

  • Ban đầu, người mẹ sẽ cảm giác ngứa dữ dội ở vùng bụng và thân mình.
  • Từ những vùng ngứa sẽ xuất hiện ban đỏ ở trên da giống như nổi mày đay.
  • Sau vài ngày, ban đỏ lan rộng dần và xuất hiện các mụn nước nhỏ li ti ở trên bề mặt. Các mụn nước mọc thành chùm giống biểu hiện bệnh herpes nên có tên gọi herpes thai kỳ. Tuy nhiên, chúng hoàn toàn không có liên quan đến vi rút herpes.
  • Các mụn nước bắt đầu liên kết với nhau tạo thành bóng nước to.
  • Bóng nước lan dần từ bụng ra thân mình, lưng, mông hay cánh tay. Mặt, da đầu, lòng bàn tay hay lòng bàn chân thường không bị ảnh hưởng. Một số ít trường hợp bóng nước nổi ở vùng âm hộ hay âm đạo.
  • Bóng nước vỡ sẽ tạo thành những vết trợt màu hồng và không để lại sẹo.
Phát ban và bóng nước
Phát ban và bóng nước

4. Chẩn đoán bệnh pemphigus ở phụ nữ mang thai

Bất kỳ bệnh lý nào xuất hiện trong giai đoạn mang thai đều có thể gây nguy hiểm cho mẹ và bé. Vì vậy, khi trên da xuất hiện bóng nước, đặc biệt là các bóng nước lớn thì bạn nên nhanh chóng khám bác sĩ. Khi đó, bác sĩ sẽ thăm khám và chẩn đoán xem có phải bạn bị mắc bệnh pemphigus hay không.

5. Bệnh có ảnh hưởng trên thai nhi không?

Kháng thể được tạo ra ở cơ thể có thể truyền qua nhau thai và gây ảnh hưởng cho con. Do kháng thể này tiêu diệt tế bào ở da nên khi trẻ sinh ra có thể bị nổi ban đỏ. Tuy nhiên, không phải tất cả đứa trẻ sinh ra từ mẹ mắc bệnh pemphigus đều bị nổi ban. Chỉ khoảng 5 – 10% đứa trẻ sinh ra từ các bà mẹ này mới bị ảnh hưởng. Khi trẻ sinh ra bị phát ban thì biểu hiện này thường tồn tại trong thời gian ngắn. Thông thường, ban đỏ tồn tại trong thời gian nhỏ hơn 6 tuần. Đồng thời, tình trạng ban đỏ có thể tự khỏi mà không cần bất kỳ biện pháp điều trị nào.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai mắc pemphigus có nguy cơ cao bị sinh non. Vì bị sinh non nên em bé khi sinh ra sẽ có cân nặng thấp và dễ mắc bệnh lý ở phổi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây lại cho thấy pemphigus không làm tăng nguy cơ sẩy thai hay thai chết lưu.

Thai nhi có thể bị ảnh hưởng tuy không nhiều
Thai nhi có thể bị ảnh hưởng tuy không nhiều

6. Tiến triển pemphigus ở phụ nữ mang thai 

Pemphigus ở phụ nữ mang thai có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong thời kỳ mang thai. Tuy nhiên, bệnh thường khởi phát ở 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ. Đặc biệt, bệnh cũng có thể xuất hiện ngay cả sau khi sinh con hay trong giai đoạn hậu sản.

Hầu hết các trường hợp bệnh có thể tự hết trong vòng vài tuần hoặc vài tháng sau sinh. Một số trường hợp thì người mẹ vẫn bị mắc bệnh dai dẳng trong vài tháng, thậm chí vài năm.

Pemphigus thai kỳ không chỉ xảy ra ở một lần mang thai duy nhất mà nó có thể tái phát. Ở những lần mang thai tiếp theo, bệnh có thể tái phát sớm hơn và có triệu chứng trầm trọng hơn. Tuy nhiên, không phải tất cả phụ nữ mắc pemphigus ở lần mang thai đầu đều tái phát bệnh trở lại ở những lần mang thai tiếp theo. Khoảng 8% số phụ nữ sẽ không mắc bệnh lý pemphigus ở những lần mang thai sau.

7. Điều trị bệnh pemphigus ở phụ nữ mang thai được không?

Bởi vì nguyên nhân gây ra bệnh vẫn chưa được hiểu rõ nên chưa có phương pháp giúp chữa khỏi pemphigus. Khi khởi phát bệnh, cần có sự phối hợp giữa bác sĩ da liễu và bác sĩ sản khoa để đưa ra các biện pháp điều trị với mục đích:

  • Giảm ngứa, làm lành các bóng nước.
  • Ngăn ngừa hình thành bóng nước mới.
  • Hạn chế nhiễm trùng da.
  • Đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi.
Nên đi khám khi có dấu hiệu bất thường
Nên đi khám khi có dấu hiệu bất thường

Khi nổi các bóng nước do pemphigus, phụ nữ mang thai sẽ được xử lý như sau:

  • Tắm nước ấm và sử dụng kem làm mềm da có tác dụng giảm ngứa.
  • Sử dụng thuốc sát khuẩn bôi tại chỗ đối với các vết trợt sau khi bóng nước vỡ.
  • Đối với các bóng nước lớn thì có thể chích xẹp để giảm bớt sự khó chịu.
  • Sử dụng corticoid dạng bôi tại chỗ hay uống toàn thân là phương pháp điều trị chính. Corticoid giúp kháng viêm, nhanh lành các bóng nước cũ và ngăn ngừa nổi bóng nước mới. Tuy nhiên, tác dụng phụ của corticoid khá nhiều nếu sử dụng liều cao và trong thời gian dài. Trong trường hợp chỉ nổi một vài bóng nước thì dùng thuốc mỡ chứa corticoid bôi lên bóng nước. Còn đối với trường hợp nổi bóng nước khắp toàn thân thì bác sĩ sẽ kê toa thuốc corticoid uống.
  • Có thể phối hợp các thuốc kháng dị ứng để giảm nhanh tình trạng ngứa.
  • Ngoài ra cần phối hợp với chuyên khoa sản để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.

Bệnh pemphigus gây ra một số ảnh hưởng nhất định trên cả mẹ lẫn thai nhi. Vì vậy, cần có chế độ chăm sóc phù hợp nhằm đảm bảo sức khỏe cho mẹ và con. Không có cách giúp ngăn ngừa bệnh pemphigus ở lần mang thai sau. Do đó, nếu đã mắc bệnh pemphigus trong lần mang thai đầu thì ở những lần tiếp theo, bạn cần thông báo cho bác sĩ biết để có chế độ quản lý thai kỳ phù hợp.

Bác sĩ Võ Thị Ngọc Hiền

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 11/09/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

pemphigus gestationis, https://www.healthline.com/health/pregnancy/pemphigoid-gestationis#causes, accessed on 2020 Apr 04

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.