Thông tin bảo trợ bởi

Hoa sói: Loài hoa thơm lừng để pha trà, chữa bệnh

Tham vấn y khoa:

Bác sĩ BÙI KHÁNH HÀ

Chuyên mục: Dược liệu
Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 17/12/2020
Hoa sói: Loài hoa thơm lừng để pha trà, chữa bệnh

Các loài hoa dại quanh vườn hết sức quen thuộc trong tâm thức của người dân Việt Nam. Phảng phất đâu đó trong vườn, những hương hoa bưởi, hoa chanh, hoa hồi, hoa khế,… len lỏi nhẹ nhàng mà da diết. Và cũng không thể quên Hoa sói, loại hoa nhỏ thơm nồng dễ chịu. Sáng ra, ngắt mấy cành hoa nhỏ đem pha ấm trà. Chẳng những thơm ngát mà còn tốt cho sức khỏe. Vậy đặc điểm cây Hoa sói ra sao, công dụng chữa bệnh của nó thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài viết sau đây nhé.

1. Đặc điểm cây hoa sói

Có một số người cho rằng hoa sói là hoa ngâu. Nhưng thực tế đây là 2 cây hoàn toàn khác nhau. Hoa sói có tên khoa học Chloranthus spicatus (Thumb.) Makino, 1902 hoặc một số tên khác như Nigrina spicatus Thumb. 1783, Chloranthus inconspicuus Sw. 1787, thuộc họ Hoa sói (Chloranthaceae). Trong khi đó hoa ngâu lại thuộc họ Xoan – Meliaceae.

Cây hoa sói được dùng để làm trà
Cây hoa sói được dùng để làm trà

Hoa sói là dạng cây thân thảo. Cây tương đối thấp, chiều cao trung bình khoảng 30 – 60cm. Những cây cao cũng chỉ tầm 1m. Thân cây màu lục đậm, phủ trên mấu. Mỗi cây phân thành nhiều cành, mỗi cành lại phân đốt. Thân ngầm dưới đất phát triển thành nhiều nhánh. Hoa sói phát triển rất nhanh, từ 1 cây trồng ban đầu, sau 2 –  3 năm cây có thể phát triển thành khóm có từ 25 – 30 nhánh.

Lá cây là dạng lá đơn hình bầu dục, mọc đối nhau. Lá suôn nhọn ở đầu, có răng cưa. Lá có phiến xoan rộng, dài 4-10cm, rộng 2-5cm, nhẵn bóng, không có lông. Mỗi lá có 5-7 cặp gân phụ, cuống dài 1-2cm. Bề mặt lá cây có gân nổi rõ, bóng sáng đẹp mắt.

 Cây hoa sói là dạng cây thân thảo
Cây hoa sói là dạng cây thân thảo

Hoa sói nhỏ như những hạt kê, thường mọc ở đầu cành thành từng cụm. Mỗi cụm như vậy có tầm 4 – 6 nhánh, trung bình mỗi nhánh có 15 – 20 hoa nhỏ mọc trên đó. Hoa có màu vàng xanh, không có cánh và có mùi hương thơm nồng dễ chịu.

Cây sói ra hoa quanh năm, chu kỳ 30 – 35 ngày từ khi hoa có nụ đến khi chín. Hoa nở nhiều nhất vào tháng 3 và tháng 4. Đến tháng 6 – tháng 8 hoa thường nhỏ dần và năng suất cũng giảm vì nắng nóng.

Quả của hoa sói là dạng quả mọng. Kích thước nhỏ, đường kính từ 3 – 4mm. Quả thường tập trung mọc thành chùm ở đầu cành, mỗi chùm khoảng 18 – 20 quả. Quả khi chín có màu đỏ gạch đẹp mắt.

2. Phân bố

Hoa sói có nguồn gốc ở châu Á. Cây thấy nhiều ở các tỉnh phía Bắc. Ngoài ra cũng trồng rải rác ở các địa phương khác. Với mục đích để làm cảnh, làm thuốc hay để ướp trà. Hoa sói là loài cây ưa ẩm ưa bóng nên rất thích hợp trồng ở vùng đất trung du và núi thấp.

Khi trồng nên chọn vùng đất thuận lợi cho việc tưới tiêu. Đây là loại cây dễ trồng, phát triển nhanh, ít sâu bệnh mà lại có mùi thơm nên thường được trồng làm cây cảnh trong sân vườn, lối đi.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Nếu để làm thuốc thì toàn cây hoa sói đều có thể sử dụng.

Hoa có thể thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất nên lấy vào tháng 3 – 4. Đây là mùa hoa nở rộ nhất trong năm, hoa thơm và cho nhiều tinh chất nhất.

Thân, rễ nên lấy ở những cây đã trưởng thành.

Dược liệu lấy về đem rửa sạch đất cát. Có thể dùng tươi hoặc sấy khô dùng dần.

 Các bộ phận hoa, quả và cả thân, rễ của cây hoa sói đều được sử dụng để làm thuốc
Các bộ phận hoa, quả và cả thân, rễ của cây hoa sói đều được sử dụng để làm thuốc

4. Thành phần hóa học trong hoa sói và tác dụng dược lý

4.1. Thành phần hóa học

Trong rễ hoa sói có 11 Monoterpen, 11 Sesquiterpen, 7 hợp chất có oxy. Còn cả hoa và rễ chứa các loại tinh dầu, flavonoid, acid fumaric,….

4.2. Tác dụng dược lý

Một số nghiên cứu cho thấy:

Chính các thành phần flavonoid và acid fumaric trong hoa sói có tác dụng chống oxy hóa. Đồng thời giúp chống viêm nhiễm, thúc đẩy sản xuất tiểu cầu trong máu và hỗ trợ tăng tuần hoàn.

Các Sesquiterpen có trong hoa sói có khả năng bảo vệ gan. Ngoài ra hoa sói giúp làm giảm mệt mỏi trong điều trị ung thư. Do đó cây cũng được đề xuất sử dụng như một giải pháp thay thế trong điều trị.

5. Công dụng của hoa sói

Theo Đông y, toàn cây hoa sói có vị cay ngọt, hơi chát, tính ấm, có độc. Nó có khá nhiều công dụng.

Cả cây bỏ rễ dùng trị:

  • Dao chém xuất huyết, gãy xương, viêm xương, đòn ngã tổn thương
  • Thiên đầu thống
  • Trị cảm mạo
  • Phong thấp đau tê nhức khớp xương
  • Động kinh
  • Tử cung rủ xuống.

Ngoài ra, lá dùng để trị ho do lao lực. Rễ trị đinh nhọt.  Hoa khô hãm uống chữa ho.

6. Một số lưu ý khi sử dụng hoa sói

Thân và rễ cây hoa sói có độc, nên các bộ phận này lưu ý chỉ dùng ngoài không được uống. Có thể giã nát đắp ngoài vết thương, hoặc ngâm rượu xoa bóp.

Liều dùng Hoa sói nên ở mức khoảng 10 – 12gr/ 1 ngày. Không nên sử dụng quá nhiều để tránh bị ngộ độc.

Bài viết trên đây hi vọng mang tới cho bạn đọc thêm kiến thức về một loài hoa – vị thuốc phổ biến: Hoa sói. Đây là một loại hoa pha trà quen thuộc, nhưng nếu muốn sử dụng nó để chữa bệnh, người bệnh nên có sự thăm khám từ thầy thuốc. Rất mong nhận được những phản hồi cũng như sự đồng hành của các bạn ở những bài viết kế tiếp. Youmed luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn!  

Bác sỹ Bùi Khánh Hà

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Trà và các bài thuốc, món ăn bổ dưỡng từ Hoa – Tạ Ngọc Ái – NXB Thanh niên

 

YouMed Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.