Thông tin bảo trợ bởi

Bại tương thảo: Công dụng và cách dùng

Bại tương thảo: Công dụng và cách dùng

Cây Bại tương thảo có tên khoa học là Patrinia scaplosaefolia Lamk. Thuộc họ Nữ lang (Valerianaceae). Cây còn được gọi với các tên khác như Bại tương, Khô thán, Cây trạch bại, Cây lộc trường, Mã thảo. Đây là cây thuốc có nhiều tác dụng quý như trị mụn đinh nhọt, đau lưng hậu sản, viêm ruột thừa, táo bón, viêm gan vàng da…Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thêm thông tin về cây này.

1. Mô tả dược liệu

1.1. Đặc điểm của cây

Bại tương thảo là cây thân thảo, mềm, nhỏ, tuổi thọ trung bình từ 1 – 2 năm. Cây trưởng thành phát triển nhiều cành. Bề mặt thân và cành nhẵn, ruột bên trong rỗng. Cây có rễ Hình trụ dài, đâm sâu vào lòng đất. Xung quanh phát triển thêm nhiều rễ con.

Lá mọc đối xứng dọc theo thân và cành, xẻ dạng lông chim. Màu lá xanh lục, có phiến khép. Hoa mọc thành chùm. Cuống hoa đâm ra từ các nách lá hoặc đầu cành, ngọn cây. Cánh hoa nhỏ màu vàng nhạt.

Quả hình trứng, hơi dẹt, bên ngoài quả có nhiều lông bao phủ xung quanh. Một mặt có 3 sóng và bên còn lại có 1 sóng. Vào mùa thu quả bắt đầu già và có khuynh hướng lụi khi đông về.

Bại tương thảo
Cây Bại tương thảo

1.2. Phân bố, sinh thái 

Bại tương thảo là cây ưa ánh sáng. Tuy nhiên cây cũng có khả năng hơi chịu bóng và phân bố tập trung ở những vùng có khí hậu ẩm mát. Loại cây này được tìm thấy rất nhiều ở Trung Quốc, đặc biệt là ở các khu vực sườn đồi hoặc bên vệ đường. 

Ở nước ta, loại cây này phát triển ở một số tỉnh miền núi phía Bắc như Lạng Sơn, Cao Bằng… nhưng với số lượng ít.

1.3. Bộ phận sử dụng

Tất cả các bộ phận của cây đều được dùng để làm thuốc. Tuy nhiên được dùng nhiều nhất vẫn là rễ cây.

Rễ được thu hoạch vào tháng 8 là có giá trị dược liệu tốt nhất. Các bộ phận khác có thể thu hái quanh năm. Dược liệu đem về rửa sạch, có thể dùng tươi hoặc phơi khô. 

Bại tương thảo
Bại tương thảo dược liệu khô

1.4. Thành phần hóa học

Đem rễ cây này phân tích trong phòng thí nghiệm, các nhà nghiên cứu thu được 8% tinh dầu và một số chất hóa học khác.

2. Tác dụng dược lý

Bại tương thảo tính hàn nhẹ, vị cay, đắng. Quy kinh Vị, Can, Đại trường. Sử dụng chiết xuất bại tương thảo có khả năng tiêu độc cho cơ thể, giải nhiệt, trị nóng trong, bài nông, tiêu ứ. Ngoài ra cành và hoa Bại tương thảo kích thích lưu thông máu, chống ứ, bài nùng, thải độc, lợi thấp, làm mát cơ thể, tiêu nhọt. 

Theo nghiên cứu, chiết xuất từ dược liệu có nhiều tác dụng như xoa dịu trạng thái căng thẳng ở dây thần kinh; ức chế co thắt các cơ ở tuyến tiền liệt của nam giới, tăng cường hoạt động tiết dịch của tuyến. 

Loại dược liệu này thường được dùng làm thuốc sắc uống. Lá có thể sử dụng làm thuốc đắp ngoài da. Dùng 9 – 30g uống mỗi ngày. 

Bại tương thảo
Dược liệu này có thể chế thành nhiều bài thuốc khác nhau.

3. Một số bài thuốc dân gian

Bại tương thảo được sử dụng với vai trò là thành phần trong các bài thuốc dưới đây:

3.1. Điều trị sung huyết kết mạc, viêm kết mạc cấp tính gây sưng đau

  • Chuẩn bị thang thuốc gồm: 60g Rễ cây bại tương thảo, 60g Diếp trời, 15g Nhẫn đông hoa. 
  • Cách dùng: Sắc thuốc cùng 4 bát nước lấy 2 bát. Uống 3 lần trong ngày cho hết.

3.2. Điều trị ứ huyết, căng đau vùng bụng dưới ở phụ nữ sau sinh

  • Chuẩn bị: 60g Rễ cây bại tương thảo
  • Cách dùng: Sắc lấy nước đặc chia uống 3 lần

Xem thêm bài viết về Viễn chí: Thảo dược giúp an thần, chữa ho hiệu quả

Bại tương thảo với nhiều công dụng như trên, đã được nhân dân biết đến và sử dụng nhiều. Quý đọc giả trước khi dùng dược liệu làm thuốc cần tham khảo ý kiến chuyên gia về liều lượng để có hiệu quả cao nhất. 

Bác sĩ Phạm Thị Linh 

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 07/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Viện Dược liệu (2006), Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed: