Bệnh trĩ nội: Tổng hợp những điều bạn cần biết

Hội Hậu môn trực tràng Việt Nam đã tổ chức nghiên cứu và cho thấy, tỉ lệ mắc bệnh trĩ ở nước ta khá cao; chiếm từ 50-55% dân số, trong đó tập trung chủ yếu ở lứa tuổi lao động. Đây là một con số khiến chúng ta cần dành sự quan tâm, tìm hiểu về căn bệnh này. Trĩ được chia làm hai loại: trĩ nội và trĩ ngoại. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng bàn luận về bệnh trĩ nội.

Tổng quan bệnh trĩ

Trĩ là tình trạng các tĩnh mạch sưng to. Chúng được hình thành bên trong và bên ngoài hậu môn, trực tràng. Chúng có thể gây đau đớn, khó chịu và chảy máu trực tràng. Tất cả chúng ta đều sinh ra với bệnh trĩ, nhưng về cơ bản, chúng không làm phiền chúng ta. Chỉ khi chúng bị sưng và to ra thì chúng mới tạo ra các triệu chứng khó chịu.

Bệnh trĩ nội

Bệnh trĩ nội
Bệnh trĩ nội

Nguyên nhân gây bệnh

Trong một số trường hợp, bệnh trĩ có thể là một vấn đề không thể tránh khỏi liên quan đến quá trình lão hóa.

Bệnh trĩ có thể phát triển bất cứ lúc nào khi có thêm áp lực lên trực tràng. Một số nguồn của áp lực này bao gồm:

Táo bón và tiêu chảy

Những tình trạng này đều căng tức cho khu vực trực tràng; hoặc do rặn quá nhiều trong trường hợp táo bón; hoặc do đi tiêu thường xuyên trong trường hợp tiêu chảy. Những vấn đề này thường có thể được giải quyết bằng cách thay đổi chế độ ăn uống và lối sống. Nhưng cũng có thể liên quan đến các tình trạng khác như Hội chứng ruột kích thích và bệnh Viêm loét đại tràng.

Chế độ ăn uống không lành mạnh

Chế độ ăn uống nhiều chất béo và ít chất xơ có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột của chúng ta, gây ra táo bón hoặc tiêu chảy. Như đã mô tả ở trên, điều này có thể gây áp lực lên trực tràng và làm tăng thời gian chúng ta ở trong nhà vệ sinh.

Mang thai và sinh con

Nhiều phụ nữ bị trĩ khi mang thai do áp lực lên khung xương chậu tăng lên. Điều này do thai nhi đang lớn gây ra. Rặn mạnh trong quá trình sinh nở cũng có thể dẫn đến bệnh trĩ.

Béo phì

Những người béo phì có nguy cơ cao mắc cả bệnh trĩ nội và ngoại. Vì áp lực xung quanh trực tràng tăng. Mặt khác, do béo phì có thể liên quan đến chế độ ăn uống kém và lối sống ít vận động.

Ngồi lâu

Hoạt động thường xuyên là một yếu tố quan trọng để ngăn ngừa bệnh trĩ; cũng như các vấn đề sức khỏe hậu môn trực tràng khác. Ngồi lâu có thể gây căng tức quá mức cho vùng trực tràng của bạn.

Nếu bạn muốn ngăn ngừa trĩ nội hình thành, hãy thực hiện một số thay đổi lối sống đơn giản. Chẳng hạn như tăng lượng chất xơ trong chế độ ăn uống và tập thể dục thường xuyên. Nhưng cũng thật không may, không phải lúc nào cũng ta cũng có thể làm gì đó để ngăn ngừa bệnh trĩ nội.

Phân độ bệnh trĩ nội và các dấu hiệu

Bệnh trĩ nội độ 1

Khi một khối trĩ nội chảy máu nhưng vẫn còn nằm bên trong trực tràng. Nó được phân loại là bệnh trĩ cấp I.

Bệnh trĩ nội độ 2

Một số bệnh trĩ nội sẽ sa ra ngoài, có nghĩa là chúng sẽ kéo dài ra ngoài hậu môn. Nếu bệnh trĩ sa ra ngoài tự thuyên giảm một cách tự nhiên thì đó là bệnh trĩ độ II.

Bệnh trĩ nội độ 3

Trĩ độ III là trĩ nội bị sa và không tự thuyên giảm. Tuy nhiên, các búi trĩ này có thể được đẩy trở lại trực tràng.

Bệnh trĩ nội độ 4

Trĩ độ IV là một dạng bệnh trĩ nội cấp độ nặng và là nặng nhất. Đây là những bệnh trĩ sa không thể chữa khỏi một cách thủ công; có nghĩa là chúng vẫn bị sa ngay cả khi đã nỗ lực giảm thiểu bằng tay.

bệnh trĩ nội
Phân độ trĩ nội

Cách điều trị bệnh trĩ nội

Điều trị nội khoa

Điều trị nội khoa mang lại hiệu quả cho trĩ độ I và đa số là trĩ độ II.

  • Ăn theo một chế độ có nhiều chất xơ (rau xanh, bột mì, hoa quả, ngũ cốc) và các chất làm mềm phân. Uống nhiều nước.
  • Khi tống phân hạn chế rặn mạnh giúp búi trĩ không sa thêm.
  • Ngâm hậu môn trong nước ấm mỗi lần 10 phút, ngày 2-3 lần. Dùng các thuốc đặt hậu môn, các thuốc tăng cường sức bền thành mạch.
  • Đừng vội đánh đồng chảy máu hậu môn – trực tràng bao giờ cũng do trĩ. Cần phải loại trừ ung thư bằng việc đến gặp bác sĩ để thăm khám, chụp và soi đại tràng.
  • Nhiều loại thuốc uống, thuốc mỡ và thuốc đặt được quảng cáo trên thị trường để ngừa đau, chống chảy máu, chữa trĩ và các bệnh hậu môn trực tràng khác. Hiện nay một số thuốc đang được lưu hành trên thị trường như Grinkor Fort, Proctolog, Daflon
  • Y học cổ truyền hiện có nhiều công trình đáng chú ý. Nghiên cứu hoặc nghiên cứu lại một số bài thuốc cổ phương, áp dụng chữa trĩ. Đông y có ưu điểm sử dụng dược liệu lành tính, dễ tìm trong tự nhiên.

Điều trị ngoại khoa

Các can thiệp thủ thuật

  • Thắt dây chun là phương pháp nhiều ưu điểm nhất cho trĩ nội độ I và II (không thực hiện cho trĩ ngoại). Bác sĩ sẽ thông tin trước cho bạn là khi trĩ rụng, từ ngày 6 đến ngày 10, bạn có thể bị chảy máu nhẹ. Nếu bạn bị đau, bí tiểu và sốt thì cần tái khám để loại trừ hội chứng nhiễm trùng đáy chậu.
  • Tiêm xơ được chỉ định cho trĩ độ I và độ II. Đặc biệt ở bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh rối loạn đông máu. Thủ thuật tiêm xơ sẽ thực hiện bằng cách bơm 1-2 ml chất làm xơ.  Tiêm dưới lớp niêm mạc của búi trĩ bằng kim.
  • Quang đông hồng ngoại chỉ định cho trĩ nội độ I, II.
  • Đốt laser búi trĩ chỉ định cho trĩ độ II

Các thủ thuật can thiệp này cần được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa và tại cơ sở y tế uy tín.

Các can thiệp phẫu thuật

  • Phẫu thuật kinh điển

Cắt búi trĩ trực tiếp bằng các phương pháp Milligan – Morgan, Feguson hay White heat để điều trị các trĩ nội độ III và độ IV; trĩ hỗn hợp hay trĩ có biến chứng. Việc cắt trực tiếp các búi trĩ sẽ làm mất lớp đệm ống hậu môn nên khiến cho người bệnh gặp biến chứng són phân. Thêm vào đó là việc can thiệp trực tiếp vào búi trĩ có thể gây tổn thương các đầu mút thần kinh vùng ống hậu môn. Từ đó có thể khiến bệnh nhân đau đớn kéo dài.

  • Phẫu thuật khâu treo triệt mạch trĩ theo phương pháp Longo

Từ năm 1993, tác giả Antonio Longo, phẫu thuật viên người Ý đã đề xướng phương pháp Longo. Phương pháp này sử dụng máy cắt đồng thời khâu nối. Bộ dụng cụ này do hãng Johnson&Johnson sản xuất.

Đây là dụng cụ dùng một lần nên giá thành khá đắt. Phẫu thuật dựa trên nguyên lý kéo búi trĩ trở lại vị trí bình thường, cắt và khâu phần mạch máu cung cấp khiến búi trĩ co nhỏ lại. Vết cắt và khâu nằm trên vùng ít cảm giác của ống hậu môn giúp cho bệnh nhân giảm đau đáng kể sau phẫu thuật.

Điều trị trĩ nội bằng phương pháng Longo
Điều trị trĩ bằng phương pháng Longo
  • Phẫu thuật khâu triệt mạch trĩ dưới hướng dẫn của siêu âm doppler (THD)

Được thực hiện cho bệnh nhân trĩ nội từ độ I đến độ III. Mục đích là cắt nguồn động mạch chạy dưới niêm mạc đến các đám rối trĩ. Các búi trí mất nguồn màu nuôi sẽ teo nhỏ lại. Siêu âm Doppler để xác định các động mạch này,rồi thắt bằng các mũi khâu 2 – 3cm trên đường lược.

Các búi trĩ sa sau đó sẽ được cố định lại vào trong ống hậu môn bằng các đường khâu vắt theo chiều dọc của ống hậu môn. Kỹ thuật này đơn giản, an toàn, hiệu quả và ít đau đớn sau mổ. Tuy nhiên vẫn có trường hợp các mạch trĩ bị bỏ sót

Các biến chứng của bệnh trĩ nội

  • Biến chứng chính của bệnh trĩ nội là xuất huyết. Tuy nhiên, có thể xuất hiện một số biến chứng sau các thủ thuật được sử dụng để điều trị bệnh trĩ. Xuất huyết chậm, đau dữ dội, loét, nhiễm trùng huyết tối cấp đều có thể có khả năng phát triển sau thủ thuật cắt trĩ.
  • Đối với thắt dây chun, xuất huyết muộn có thể xảy ra khoảng 1% thời gian. Nhiễm trùng huyết do thắt dây chun thường phát triển ở những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch. Những bệnh nhân này có biểu hiện sốt, phù nề tầng sinh môn và đau. Điều trị nên nhanh chóng và bao gồm kháng sinh phổ rộng và khử trùng. Phẫu thuật cắt bỏ ruột kết có thể được yêu cầu.
  • Bí tiểu là một biến chứng khác có thể phát triển sau phẫu thuật điều trị trĩ nội và xảy ra ở 15% bệnh nhân. Hẹp hậu môn là một biến chứng hiếm gặp của phẫu thuật cắt trĩ. Hẹp hậu môn được quản lý bằng cách nong hậu môn và điều chỉnh chế độ ăn uống.

Vậy là chúng ta đã tìm hiểu tất tần tật về bệnh trĩ nội. Hãy chia sẻ bài viết đến bạn bè, người thân, cộng đồng nếu bạn cảm thấy hữu ích. Chúng tôi rất vui khi được bạn đánh giá cao.

ThS. BS. CKI Trần Quốc Phong

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.