Thông tin bảo trợ bởi

Cải cúc: món rau tính ấm chữa ho hiệu quả

Tham vấn y khoa:
Bác sĩ Bùi Khánh Hà
Cải cúc: món rau tính ấm chữa ho hiệu quả

Cải cúc, hay còn có cái tên thường gọi khác là rau tần ô, đó là món ăn quen thuộc thường xuất hiện trong bữa cơm hàng ngày. Vị hơi nhẫn nhẫn đặc trưng không giống bất cứ loại rau nào của cải cúc, ấy vậy mà lại khiến người ta ưa thích. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết được đó còn là một vị thuốc. Không như những loại rau cải khác, đa phần tính lạnh, vị rau cải cúc này lại tính ấm, và có tinh dầu, nên nó giải cảm, chữa ho khá hiệu quả. Vậy công dụng, đặc điểm của món rau – vị thuốc này thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu trong bài viết sau nhé.

1. Mô tả vị thuốc

Cải cúc (tên khoa học Chrysanthemum coronarium L), thuộc họ Cúc Asteraceae, là loại cây thảo, sống hàng năm, cây mọc thẳng, phân nhánh nhiều. Cây cải cúc trưởng thành cao khoảng 0,4 – 0,6m, có những cây cao tới 1m. Cây non có cành mềm, giòn, dễ bẻ gãy, màu xanh lá. Cành càng già càng trở nên cứng, có xơ, đến khi thật già sẽ chuyển màu nâu nhạt.

Lá ôm vào thân, xẻ lông chim hai lần với những thuỳ hình trứng hay hình thìa không đều. Phiến lá men theo cuống, có 2 mặt nhẵn, dài đến 20cm. Lá có mùi thơm hơi hắc. Cụm hoa mọc riêng lẻ ở nách lá, các hoa ở mép màu vàng sẫm, các hoa ở giữa đầu màu vàng lục, thơm. Các lá bắc của bao chung không đều, khô xác ở mép, xếp thành 2 – 4 hàng.

Quả bế, dài 2 – 3mm. Mùa hoa quả vào tháng 1 – 3.

Cải cúc là món rau quen thuộc
Cải cúc là món rau quen thuộc

2. Nguồn gốc, phân bố

Cây có nguồn gốc từ vùng Địa Trung Hải, sau đó du nhập sang các nước ở châu Âu, châu Á, Bắc Phi.

Cây được trồng ở Việt Nam từ khá lâu, trở thành một loại rau quen thuộc không biết từ bao giờ. Hiện nay, cải cúc được trồng khá phổ biến ở các địa phương miền Bắc, còn ở trong Nam thì trồng nhiều ở Đà Lạt. Loại cây này ưa sáng và ưa ẩm, thích nghi được với nhiều loại đất, giới hạn nhiệt độ sinh trưởng rộng từ 5 – 25­0C nên khá dễ trồng, ra hoa kết quả tốt.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến, bảo quản

Thân và lá của cây được dùng làm rau ăn và làm thuốc. Có thể dùng tươi hay khô.

Cải cúc một năm thường được trồng 2 vụ:

  • Vụ đông xuân: Gieo hạt từ tháng 10 – 11, thu hoạch từ tháng 2-3
  • Vụ xuân hè: Gieo từ tháng 4 – 5, thu hoạch từ tháng 8 – 9

Cây khi thu hái về, đem rửa sạch đất cát, dùng trực tiếp hoặc phơi khô trong bóng râm để dùng dần. Chú ý bảo quản nơi khô ráo, kín đáo, tránh ẩm ướt, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp.

Cánh đồng hoa cải cúc
Cánh đồng hoa cải cúc

4. Thành phần hóa học trong cây cải cúc và tác dụng dược lý

4.1. Thành phần hóa học

Trong rau cải cúc chứa nhiều tinh dầu, Carbohydrate 5,57%, protid 1,85%, glucid 2,57%, lipid 0,43% và còn có nhiều vitamin B, C và một số vitamin A. Ngoài ra còn có nhiều loại acid amin (như prolin, alamin, asparagin acid glutamic, valin, leucin, prolin, acid aspartic, acid aminobutyric). Trong lá có chứa 7- glucosid của quercetin, quercetagetin và luteolin.

4.2. Tác dụng dược lý

Người ta đã thử dịch chiết ethanol của thân, lá, hoa và thấy có tác dụng kháng khuẩn trên  Bacillus subtilis và Micrococcus luteus lufe.

5. Công dụng của cây cải cúc

Cải cúc là loại cây, không những được dùng như một món ăn thông thường, mà còn thường được dân ta sử dụng chữa nhiều bệnh như:

  • Giải cảm
  • Chữa ho lâu ngày
  • Chữa đau đầu kinh niên
  • Trị đau lạnh bụng
  • Giúp giảm bớt tình trạng ăn không tiêu
  • Cải thiện việc thiếu sữa sau sinh
  • Hỗ trợ điều trị tăng huyết áp

>> Xem thêm: Các cách chữa bệnh ho hiệu quả mà bạn nên biết

Canh cải cúc là món ăn tính ấm có thể giải cảm
Canh cải cúc là món ăn tính ấm có thể giải cảm

6. Một số bài thuốc, món ăn chữa bệnh từ rau cải cúc

6.1. Bài thuốc chữa chứng ho dai dẳng

Cải cúc khoảng 150gr, Phổi heo 200gr. Nấu canh ăn với cơm. Ăn liền 3 – 4 ngày như vậy.

6.2. Món cháo cải cúc trừ cảm cúm

Lấy cải cúc tươi rứa sạch, cho vài vừa khoảng nửa tô, đổ cháo nóng đang sôi lên trên đó chờ cho nguội bớt rồi ăn, sẽ đỡ cảm.

6.3. Bài thuốc chữa chứng nhức đầu kinh niên

Rau cải cúc khoảng 10 – 15gr đem sắc lên lấy nước uống mỗi ngày. Cùng với đó lá cải đem hơ nóng chườm đắp lên đỉnh đầu và hai thái dương vào buổi tối trước khi đi ngủ hoặc khi lên cơn đau.

>> Xem thêm: Đau đầu cụm: nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

6.4. Bài thuốc chữa đau mắt

Lấy rau cải cúc 1 nắm xắt nhỏ, đem nấu với 1 con cá diếc khoảng 3 ngón tay người lớn để ăn. Bên ngoài dùng lá tươi hơ nóng chườm lên mắt (hoặc cho vào vải mỏng chườm).

6.5. Bài thuốc chữa ho ở trẻ em

Chọn khoảng 5gr cải cúc thái nhỏ, thêm ít mật ong hấp cách thủy, lấy nước cho bé uống trong ngày.

>> Xem thêm: Ho ở trẻ em – khi nào cần lo lắng?

Cải cúc là món ăn quen thuộc trong đời sống hàng ngày, dễ ăn dễ ứng dụng làm thuốc, tuy nhiên khi có những triệu chứng bệnh, người bệnh nên có sự thăm khám từ bác sĩ để được tư vấn cách sử dụng thuốc cho có hiệu quả nhất, tránh những tác dụng phụ không mong muốn. Rất mong nhận được những phản hồi cũng như sự đồng hành của các bạn ở những bài viết kế tiếp. YouMed luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn!

Bác sĩ Bùi Khánh Hà

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 09/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Võ Văn Chi: Cây rau làm thuốc

Anh Vũ – Đinh Công Bảy: Mẹo lạ thuốc hay

Tuệ Minh – Dương Thiên: Cây thuốc nam thông dụng trị bệnh gia đình

 

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed: