Cách điều trị tiểu đường thai kỳ và những thông tin cần thiết

Bài viết có sử dụng một số từ ngữ nhạy cảm, bạn đọc cân nhắc trước khi xem.

Tiểu đường thai kỳ là nỗi lo của rất nhiều chị em phụ nữ. Nếu không được phát hiện sớm, tình trạng này sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. Do đó, “Làm thế nào để phòng tránh bệnh?”, “Đâu là cách điều trị tiểu đường thai kỳ hiệu quả?” là những câu hỏi được quan tâm hàng đầu. Hãy cùng các bác sĩ YouMed tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết dưới đây.

Thế nào là tiểu đường thai kỳ?

Tiểu đường được định nghĩa là tình trạng rối loạn dung nạp glucose làm nồng độ đường huyết cao bất thường. Khi hiện tượng này khởi phát trong quá trình mang thai, thai phụ sẽ được hỏi về tiền sử bệnh và thực hiện các xét nghiệm cụ thể. Nếu chưa từng có đái tháo đường trước đây, mẹ bầu sẽ được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ.

Bệnh thường xảy ra vào 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối của chu kỳ thai. Do đó, thời điểm thích hợp để tiến hành các xét nghiệm là vào tuần thai thứ 24 – 28.

Thông thường, bác sĩ sẽ khuyên mẹ bầu điều trị tiểu đường thai kỳ bằng cách thay đổi lối sống. 80 – 85% chị em có thể điều chỉnh chỉ số đường huyết về bình thường thông qua chế độ ăn khoa học và luyện tập thể dục. Song, nếu bệnh diễn tiến nặng hơn, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc.

điều trị tiểu đường thai kỳ
Tiểu đường thai kỳ xảy ra vào 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối của chu kỳ thai

Tác hại của bệnh

Nếu không phát hiện các dấu hiệu tiểu đường thai kỳ và được điều trị kịp thời, bệnh sẽ để lại nhiều biến chứng nguy hiểm cho thai phụ và thai nhi.

Đối với mẹ

Cao huyết áp

Thai phụ mắc đái tháo đường thường có huyết áp cao hơn những phụ nữ khác. Đây là khởi đầu cho nhiều vấn đề đáng quan ngại về sau như tiền sản giật, tai biến mạch máu não, suy gan, suy thận,… Các biến chứng này càng nguy hiểm hơn do ảnh hưởng lên cả mẹ và bé.

Sinh non, sẩy thai hoặc thai lưu

Theo nhiều nghiên cứu, tiểu đường thai kỳ làm tăng nguy cơ sinh non, sẩy thai hoặc thai lưu gấp nhiều lần so với bình thường.

Đa ối

Dịch ối của người bệnh thường nhiều từ tuần thứ 26 – 32 của thai kỳ. Dịch ối nhiều làm tăng nguy cơ sinh non ở mẹ bầu.

Nhiễm khuẩn niệu

Ở phụ nữ tiểu đường thai kỳ, nếu glucose huyết không được kiểm soát tốt sẽ dễ gây nhiễm khuẩn niệu.

Các ảnh hưởng về lâu dài

Tác hại của tiểu đường thai kỳ không chỉ dừng lại ở đó. Bệnh dễ tiến triển thành tiểu đường type 2 trong tương lai. Ngoài ra, phụ nữ mắc bệnh thường khó kiểm soát được cân nặng sau khi sinh.

điều trị tiểu đường thai kỳ
Tiểu đường thai kỳ làm tăng nguy cơ sinh non ở mẹ bầu

Đối với bé

  • Tăng trưởng quá mức và thai to.
  • Bệnh lý đường hô hấp: hội chứng nguy kịch hô hấp.
  • Khả năng tử vong ngay sau khi sinh.
  • Tăng hồng cầu.
  • Vàng da ở trẻ sơ sinh.
  • Các tác hại khác như: gia tăng tần suất béo phì, rối loạn tâm thần – vận động,…

Để làm giảm tỷ lệ xảy ra các biến chứng tiểu đường thai kỳ trên, việc phát hiện sớm và điều trị tiểu đường thai kỳ là điều cần thiết.

Cách điều trị tiểu đường thai kỳ

Hiện nay, phương pháp điều trị tiểu đường thai kỳ hiệu quả được rất nhiều chị em quan tâm. Theo nhiều chuyên gia y tế, tình trạng này có thể được khắc phục bằng cách thay đổi lối sống. Một số lời khuyên chủ yếu được đưa ra như sau:

Duy trì chế độ ăn khoa học

Bệnh nhân tiểu đường thai kỳ nên nhờ bác sĩ tư vấn để có được chế độ ăn phù hợp. Một số nguyên tắc chủ yếu mà các mẹ bầu có thể áp dụng như sau:

  • Chia nhỏ bữa ăn.
  • Bổ sung các thực phẩm có nhiều chất xơ như rau xanh, trái cây, đậu,…
  • Hạn chế đồ ngọt, thức ăn chứa hàm lượng cao ngũ cốc tinh chế như mì, cơm, bánh mì trắng,…
  • Nên tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn.
  • Bổ sung các vitamin và khoáng chất. Những dưỡng chất như vitamin D, C, B, E, canxi, magie,… rất cần cho sức khỏe của mẹ và bé. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt đầu dùng bất kỳ loại thuốc nào.

Chế độ luyện tập

Rất nhiều thai phụ quan tâm làm gì khi bị tiểu đường thai kỳ. Trong đó, vận động là phương pháp giúp kiểm soát lượng đường huyết. Thai phụ nên dành ít nhất 30 phút trong 5 ngày/tuần để tập luyện. Các bài tập được khuyến nghị bao gồm đi bộ nhanh, bơi lội hoặc những hoạt động thường ngày như làm việc nhà hay chơi với trẻ.

Tự theo dõi đường huyết

Khi mang thai, nhu cầu năng lượng của các mẹ bầu thường thay đổi. Do đó, nồng độ đường huyết trong cơ thể cũng biến đổi rất nhanh. Để kiểm soát tốt tình trạng bệnh, người bệnh nên được hướng dẫn cách tự theo dõi lượng đường huyết tại nhà.

Điều trị bằng thuốc

Nếu các biện pháp thay đổi lối sống không giúp cải thiện nồng độ glucose huyết, mẹ sẽ được chỉ định dùng thuốc. Theo Bộ Y tế, thuốc duy nhất được cho phép sử dụng trong điều trị tiểu đường thai kỳ là insulin.

  • Thai phụ sẽ tiêm insulin trước mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ.
  • Liều insulin khởi đầu được tính theo cân nặng: 0.4-0.5 đơn vị/kg/24h.
  • Bác sĩ điều chỉnh liều insulin tăng dần cho tới khi đạt được nồng độ đường huyết mục tiêu.

điều trị tiểu đường thai kỳ
Thai phụ nên tiêm insulin trước mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ

Các chỉ số cần theo dõi khi điều trị tiểu đường thai kỳ

Song song với quá trình điều trị tiểu đường thai kỳ, thai phụ vẫn nên được theo dõi đều đặn.

Theo dõi đường huyết liên tục

Phương pháp này có hiệu quả khá tốt nhưng lại tốn kém và phức tạp. Tại Việt Nam, phương pháp này vẫn chưa được áp dụng phổ biến.

Theo dõi đường huyết tại nhà

Mẹ bầu nên tự theo dõi đường huyết đói, trước ăn và 2 giờ sau ăn tại nhà. Nhờ vậy, mẹ có thể điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, tránh để nồng độ glucose huyết quá cao.

Theo dõi HbA1C trong vòng 2-3 tháng

Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến cáo bệnh nhân nên đo đường huyết 1 lần mỗi tháng. Song, theo nhiều nghiên cứu, xét nghiệm này lại không hiệu quả trong việc theo dõi sự kiểm soát glucose huyết của bệnh nhân tiểu đường thai kỳ. Do đó, phương pháp này thường được áp dụng trong chẩn đoán bệnh tiểu đường ở mẹ bầu.

Kết luận

Tiểu đường thai kỳ là mối quan ngại của nhiều mẹ bầu do những tác hại để lại. Tuy nhiên, nguy cơ xảy ra biến chứng có thể giảm nếu mẹ bầu được phát hiện và chữa trị kịp thời. Hy vọng qua bài viết dưới đây, thai phụ và người thân đã biết thêm về những cách điều trị tiểu đường thai kỳ hiệu quả. Mẹ bầu nên tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ và nâng cao kiến thức của bản thân để xây dựng chế độ sinh hoạt phù hợp. Ngoài ra, thai phụ hoàn toàn có thể tham khảo cách phòng tránh tiểu đường thai kỳ để ngăn chặn căn bệnh này.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.