Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ bạn nên chú ý

Bài viết có sử dụng một số từ ngữ nhạy cảm, bạn đọc cân nhắc trước khi xem.

Tiểu đường thai kỳ là nỗi lo của nhiều mẹ bầu, nhất là khi bệnh có thể ảnh hưởng lên cả mẹ và bé. Để giảm thiểu rủi ro, việc phát hiện và điều trị sớm là điều cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm về dấu hiệu tiểu đường thai kỳ cũng như cách điều trị và phòng tránh hiệu quả.

Tiểu đường thai kỳ là gì?

Tiểu đường là tình trạng đường huyết cao bất thường do cơ thể thiếu hụt insulin để điều hòa glucose. Nếu khởi phát tiểu đường trong quá trình mang thai, phụ nữ sẽ được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ.

Tình trạng này xảy ra trong tuần thứ 24-28 của thai kỳ và sẽ trở lại bình thường sau khi sinh. Tuy nhiên, nếu có tiền sử mắc tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 trong tương lai. Do đó, phụ nữ sau sinh vẫn nên tiếp tục theo dõi đường huyết để đề phòng biến chứng.

Dấu hiệu nhận biết tiểu đường thai kỳ

Theo các chuyên gia y tế, đái tháo đường thai kỳ nên được điều trị càng sớm càng tốt. Song, bệnh lại không có nhiều triệu chứng điển hình. Do vậy, phụ nữ và người nhà nên theo dõi những dấu hiệu tiểu đường thai kỳ để kịp thời thông báo cho bác sĩ. Một số biểu hiện có thể quan sát được như:

  • Thường khô miệng và khát nước.
  • Thường đói và ăn nhiều hơn.
  • Đi tiểu nhiều lần trong ngày, nước tiểu có thể bị kiến bu.
  • Mệt mỏi kéo dài.
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân.
  • Các vết thương lâu lành.
  • Cảm thấy khó chịu, ngứa ngáy ở vùng kín.

Các dấu hiệu trên không đặc trưng và có thể xuất hiện do mang thai. Vì vậy, nếu có biểu hiện bất thường, đừng ngần ngại liên hệ bác sĩ để được tư vấn điều trị.

dấu hiệu tiểu đường thai kỳ
Mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ thường đi tiểu nhiều lần trong ngày

Tầm soát tiểu đường thai kỳ

Đối tượng nên được tầm soát

Để làm giảm nguy cơ mắc các biến chứng tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu nên được tầm soát đái tháo đường thai kỳ từ sớm. Tuy nhiên, một số đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những trường hợp khác:

  • Trên 25 tuổi.
  • Có huyết áp cao.
  • Gia đình có người thân mắc đái tháo đường.
  • Có chỉ số cơ thể (BMI) > 30 trước khi có em bé.
  • Mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
  • Đã từng sinh bé có cân nặng từ 4.5kg trở lên.
  • Có tiền sử mắc đái tháo đường trong lần mang thai trước.
  • Từng bị sẩy thai không rõ nguyên nhân hoặc thai lưu.
  • Đang sử dụng các thuốc corticoid.
  • Là người châu Phi, châu Á hoặc người Mỹ bản địa.

Trước khi có các dấu hiệu tiểu đường thai kỳ, thai phụ có các yếu tố nguy cơ trên nên được tầm soát khi vừa mang thai.

Một số phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán tiểu đường thai kỳ

Nhiều người khi mắc bệnh thường hoang mang làm gì khi bị tiểu đường thai kỳ. Do đó, việc xét nghiệm là vô cùng cần thiết.

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), phương pháp xét nghiệm tiểu đường thai kỳ được khuyến nghị là nghiệm pháp dung nạp glucose 75g.

Thai phụ sẽ được đo nồng độ glucose huyết tương tại 3 thời điểm: lúc đói, 1 giờ và 2 giờ sau khi uống 75g đường pha với nước. Nghiệm pháp này yêu cầu bệnh nhân phải nhịn đói qua đêm ít nhất 8 tiếng.

Mẹ bầu được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ khi giá trị glucose huyết thỏa mãn 1 trong 3 tiêu chuẩn dưới đây:

  •  Lúc đói ≥ 92 mg/dL (5,1 mmol/L).
  • Ở thời điểm 1 giờ ≥ 180 mg/dL (10,0 mmol/L).
  • Ở thời điểm 2 giờ ≥ 153 mg/dL (8,5 mmol/L).
dấu hiệu tiểu đường thai kỳ
Phương pháp xét nghiệm tiểu đường thai kỳ được WHO tin dùng là nghiệm pháp dung nạp glucose

Thời điểm tầm soát phù hợp

Nhiều người thường lo lắng tiểu đường thai kỳ có ảnh hưởng đến thai nhi hay không. Bên cạnh những biến chứng lên thai phụ, bệnh này còn tác động đến cả em bé. Chính vì vậy, các chuyên gia y tế khuyên thai phụ nên chú ý các thời điểm để tiến hành tầm soát.

Thời điểm tầm soát phù hợp cho thai phụ thường là tuần thứ 24-28 của tuổi thai. Đây được xem là thời điểm vàng để phát hiện các bất thường chuyển hóa carbohydrate trong thai kỳ.

Đối với mẹ bầu có yếu tố nguy cơ

Phụ nữ nên được tầm soát bằng nghiệm pháp dung nạp glucose trong lần khám đầu tiên hoặc trong 3 tháng đầu. Nếu kết quả bình thường, bạn vẫn nên thực hiện tầm soát lại khi thai được 24 – 28 tuổi.

Đối với mẹ bầu không có yếu tố nguy cơ

Thai phụ nên được thử đường huyết lúc đói. Nếu kết quả bất thường, bạn cần tầm soát lại bằng nghiệm pháp dung nạp glucose vào tuần thai thứ 24 – 28.

Cách điều trị và phòng tránh tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ là vấn đề chung của rất nhiều mẹ bầu. Do đó, cách điều trị và phòng tránh hiệu quả tình trạng này là câu hỏi được quan tâm hàng đầu. Hãy cùng các bác sĩ YouMed đi tìm lời giải cho thắc mắc trên nhé.

Cách phòng tránh

Đối với cách phòng tránh tiểu đường thai kỳ, 3 biện pháp được bác sĩ khuyên dùng đó là:

  •  Kiểm soát cân nặng trước khi mang thai.
  •  Có chế độ dinh dưỡng hợp lý.
  • Tăng cường vận động, tập luyện thể dục thể thao.

Kiểm soát cân nặng trước khi mang thai

Khi đã quyết định có em bé, phụ nữ nên cân nhắc duy trì cân nặng lý tưởng. Theo nhiều nghiên cứu, người thừa cân có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 lần so với người bình thường.

Bác sĩ khuyên các chị em nên cố gắng giảm cân trước khi bước vào thai kỳ. Giảm cân khi đang có thai không được khuyến nghị do có thể ảnh hưởng đến mẹ và bé.

Có chế độ dinh dưỡng hợp lý

Các chuyên gia dinh dưỡng thường hướng dẫn mẹ bầu cách lựa chọn thức ăn để duy trì lượng đường huyết ở mức ổn định. Khẩu phần ăn và thời gian của mỗi bữa ăn cũng được lưu ý rất kỹ.

Phụ nữ nên hạn chế đồ ngọt và theo dõi lượng carbohydrate đã ăn mỗi ngày. Đồng thời, mẹ bầu nên bổ sung nhiều chất xơ đến từ rau xanh, trái cây, bánh mì nguyên hạt hoặc ngũ cốc. Để tránh lượng đường huyết tăng cao đột ngột sau mỗi bữa ăn, bạn nên chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa trong ngày.

Ngoài ra, thai phụ có thể dùng thêm các thực phẩm chức năng để bổ sung dinh dưỡng. Song, hãy nhớ thông báo với bác sĩ trước khi dùng thêm bất kì loại thực phẩm nào.

Tăng cường vận động, luyện tập thể dục thể thao

Các chuyên gia y tế khuyên phụ nữ nên dành ra ít nhất 30 phút mỗi ngày để tập thể dục. Những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ hoặc bơi lội là ưu tiên hàng đầu. Nếu không có đủ thời gian tập thể dục, mẹ có thể vận động đơn giản bằng cách làm việc nhà hoặc leo cầu thang bộ.

dấu hiệu tiểu đường thai kỳ
Mẹ bầu mắc tiểu đường nên vận động nhẹ nhàng ít nhất 30 phút mỗi ngày

Cách điều trị

Khi có những dấu hiệu tiểu đường thai kỳ, bác sĩ sẽ khuyên thai phụ áp dụng biện pháp thay đổi lối sống. Có đến 80% phụ nữ có thể điều chỉnh mức đường huyết trở về bình thường thông qua chế độ ăn uống và luyện tập. Tuy nhiên, nếu bạn đã thực hiện theo hướng dẫn trong thời gian dài nhưng vẫn chưa kiểm soát được đường huyết, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc.

Ở Việt Nam, insulin là thuốc duy nhất được bộ Y tế cho phép bệnh nhân tiểu đường thai kỳ sử dụng. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh insulin có hiệu quả và an toàn với cả mẹ và bé. Song, để tránh hạ đường huyết quá mức khi dùng thuốc, mẹ nên được hướng dẫn thử đường huyết 4-6 lần/ngày vào các thời điểm sau:

  • Trước khi ăn.
  • Sau khi ăn.
  • Trước khi đi ngủ.

Đồng thời, thai phụ vẫn nên duy trì lối sống lành mạnh để việc điều trị tiểu đường thai kỳ đạt hiệu quả tốt nhất.

Kết luận

Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không? Kỳ thực, đây là một bệnh cần lưu ý do biến chứng để lại cho cả mẹ và bé. Để giảm khả năng mắc bệnh, việc nhận biết sớm những dấu hiệu tiểu đường thai kỳ là vô cùng cần thiết. Hi vọng qua bài viết dưới đây, bạn đọc đã có cái nhìn đầy đủ hơn và biết cách phòng tránh tiểu đường thai kỳ hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.