Những dấu hiệu nhận biết Tiểu không tự chủ và cách phòng ngừa hiệu quả

Tiểu không tự chủ hay còn gọi là mất kiểm soát bàng quang. Đây là một vấn đề phổ biến, thường gây nhiều khó chịu và bất tiện. Tình trạng này xảy ra thường xuyên hơn ở người lớn tuổi nhưng nó lại không phải là hậu quả tất yếu của lão hóa. Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây ra triệu chứng này.

1. Tình trạng tiểu không tự chủ là gì?

Có thể hiểu đơn giản đây là tình trạng rò rỉ nước tiểu với mức độ nghiêm trọng thường khác nhau ở mỗi người. Bạn có thể thỉnh thoảng bị rỉ nước tiểu khi ho hoặc hắt hơi. Và cũng có thể không giữ được nước tiểu và phải đi tiểu ngay khi có cảm giác buồn tiểu.

2. Triệu chứng nhận biết 

  • Nước tiểu bị rò rỉ khi bạn ho, hắt hơi, cười, tập thể dục hoặc nâng vật nặng.
  • Cảm giác buồn tiểu khó kiềm chế được và phải đi tiểu ngay.
  • Tần suất đi tiểu tăng lên, kể cả phải đi tiểu nhiều lần trong đêm.
  • Bạn bị rò rỉ nước tiểu thường xuyên hoặc liên tục do bàng quang không trống hoàn toàn.

3. Khi nào nên đi khám Bác sĩ?

Nếu tình trạng tiểu không tự chủ diễn ra thường xuyên hoặc làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, bạn nên đến gặp bác sĩ. Tình trạng này có thể là biểu hiện của một vấn đề nghêm trọng hơn. Hay là nguyên nhân khiến bạn hạn chế các hoạt động và các tương tác xã hội. Ngoài ra, tình trạng này làm tăng nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi khi họ đi vệ sinh.

4. Nguyên nhân gây ra tình trạng này?

Tiểu không tự chủ không phải là một bệnh mà là một triệu chứng. Nó có thể được gây ra bởi thói quen hàng ngày hoặc bệnh mà bạn đang mắc phải.

4.1 Tiểu không tự chủ tạm thời bao gồm các nguyên nhân

  • Rượu
  • Caffeine (trà, cà phê)
  • Đồ uống có ga
  • Chất tạo ngọt nhân tạo
  • Sôcôla
  • Ớt
  • Thực phẩm chứa nhiều gia vị, đường hoặc axit, đặc biệt là trái cây họ cam quýt.
  • Thuốc tim mạch và huyết áp, thuốc an thần và thuốc giãn cơ.
  • Vitamin C liều lớn

4.2 Tiểu không tự chủ cũng có thể được gây ra bởi một tình trạng y tế dễ điều trị

Nhiễm trùng đường tiết niệu. Nhiễm trùng có thể gây kích thích bàng quang của bạn, khiến bạn phải đi tiểu gấp, và đôi khi không tự chủ.

Táo bón. Trực tràng nằm gần bàng quang và cùng nhận sự chi phối của nhiều dây thần kinh cảm giác. Phân cứng, nén trong trực tràng làm cho các dây thần kinh này hoạt động quá mức và tăng tần số tiết niệu.

Đường tiết niệu nam giới

4.3 Tiểu không tự chủ cũng có thể là một tình trạng dai dẳng gây ra bởi các vấn đề hoặc thay đổi cơ bản tiềm ẩn:

Thai kỳ. Thay đổi nội tiết tố và tăng trọng lượng của thai nhi có thể dẫn đến tiểu không kiểm soát.

Sanh con. Sanh qua ngã âm đạo có thể làm suy yếu các cơ cần thiết để kiểm soát bàng quang. Và cũng làm tổn thương các dây thần kinh bàng quang, dẫn đến sàn sa sàn chậu. Khi bị sa sàn chậu, bàng quang có thể bị đẩy xuống từ vị trí thông thường và nhô vào âm đạo. Như vậy có thể gây ra không kiểm soát được bang quang.

Thay đổi theo tuổi tác. Lão hóa cơ bàng quang có thể làm giảm khả năng lưu trữ nước tiểu của bàng quang. Ngoài ra, các cơn co thắt bàng quang không tự chủ trở nên thường xuyên hơn khi bạn già đi.

Mãn kinh. Sau khi mãn kinh, phụ nữ sản xuất ít estrogen hơn, loại hormone giúp giữ cho niêm mạc bàng quang và niệu đạo khỏe mạnh. Sự suy giảm của các mô này có thể làm nặng thêm tình trạng tiểu không tự chủ.

Cắt tử cung.

Phì đại tuyến tiền liệt. Đặc biệt ở người nam lớn tuổi, tiểu không tự chủ thường bắt nguồn từ sự phì đại của tuyến tiền liệt. Tình trạng này được gọi là tăng sản tuyến tiền liệt lành tính.

Ung thư tuyến tiền liệt.

Một khối u ở bất cứ nơi nào dọc theo đường tiết niệu của bạn có thể chặn dòng nước tiểu bình thường. Sỏi tiết niệu – khối cứng, giống như đá hình thành trong bàng quang, đôi khi gây rò rỉ nước tiểu.

Rối loạn thần kinh. Bệnh đa xơ cứng, bệnh Parkinson, đột quỵ, u não hoặc chấn thương cột sống.

5. Ai là người có nguy cơ gặp phải tình trạng này?

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc chứng tiểu không tự chủ bao gồm:

  • Giới tính. Phụ nữ có nhiều khả năng bị bang quang không kiểm soát. Mang thai, sinh nở, mãn kinh và giải phẫu phụ nữ bình thường chiếm sự khác biệt này. Tuy nhiên, những người đàn ông có vấn đề về tuyến tiền liệt sẽ có nguy cơ bị tiểu không tự chủ.
  • Tuổi tác. Khi bạn già đi, các cơ trong bàng quang và niệu đạo của bạn mất đi một phần sức mạnh
  • Thừa cân. Trọng lượng tăng thêm làm tăng áp lực lên bàng quang và các cơ xung quanh. Làm suy yếu chúng, từ đó nước tiểu có thể bị chảy ra khi bạn ho hoặc hắt hơi.
  • Hút thuốc. Sử dụng thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng tiểu không tự chủ.
  • Tiền sử gia đình. Nếu người thân trong gia đình bạn mắc chứng tiểu không tự chủ, thì bạn có nguy cơ cũng mắc phải tình trạng này.
  • Những căn bệnh khác. Bệnh thần kinh hoặc bệnh tiểu đường có thể làm tăng nguy cơ tiểu không tự chủ.

6. Tiểu không tự chủ có thể dẫn đến những biến chứng gì?

Biến chứng của tiểu không tự chủ mãn tính bao gồm:

  • Các vấn đề về da. Phát ban, nhiễm trùng da và vết loét có thể phát triển từ da ướt liên tục.
  • Nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Tác động đến cuộc sống cá nhân của bạn. Tiểu không tự chủ có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội, công việc và cá nhân của bạn.

7. Có thể phòng ngừa được tình trạng này không?

Tiểu không tự chủ không phải lúc nào cũng có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, để giúp giảm nguy cơ, bạn nên:

  • Duy trì cân nặng
  • Thực hành các bài tập sàn chậu
  • Tránh các chất kích thích bàng quang, chẳng hạn như caffeine, rượu và thực phẩm có tính axit
  • Ăn nhiều chất xơ, có thể ngăn ngừa táo bón, một nguyên nhân gây tiểu không tự chủ
  • Không hút thuốc, hoặc tìm sự giúp đỡ để bỏ hút thuốc

Tiểu không tự chủ là triệu chứng có thể gây ra bởi nhiều nguyên nhân và bệnh lý khác nhau. Nếu bạn gặp phải những khó chịu về tình trạng này, hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám và nhận được những điều trị thích hợp.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.