Những điều cần biết về Serotonin – hóa chất tế bào thần kinh sản xuất

Serotonin là gì? Serotonin được dùng trong những trường hợp nào? Cần lưu ý gì về những tác dụng phụ có thể xảy ra trong quá trình dùng thuốc? Hãy cùng YouMed tìm hiểu thật kĩ về Serotonin trong bài viết được phân tích dưới đây nhé!

Serotonin là gì?

  • Serotonin là một hóa chất tế bào thần kinh sản xuất. 
  • Chúng gửi tín hiệu giữa các tế bào thần kinh. Serotonin được tìm thấy hầu hết trong hệ tiêu hóa. Mặc dù serotonin cũng có trong tiểu cầu máu và khắp hệ thống thần kinh trung ương.
  • Serotonin được tạo ra từ axit amin thiết yếu tryptophan. Axit amin này phải đi vào cơ thể thông qua chế độ ăn uống và thường được tìm thấy trong các loại thực phẩm như quả hạch, pho mát và thịt đỏ.
  • Thiếu tryptophan có thể dẫn đến mức serotonin thấp hơn. Điều này có thể dẫn đến rối loạn tâm trạng, chẳng hạn như lo lắng hoặc trầm cảm.

Vai trò của Serotonin trong cơ thể

Vai trò của Serotonin trong cơ thể
Vai trò của Serotonin trong cơ thể
  • Nhu động ruột
    + Serotonin được tìm thấy chủ yếu trong dạ dày và ruột của cơ thể.

    + Giúp kiểm soát chuyển động và chức năng ruột .
  • Tâm trạng
    + Serotonin trong não được cho là có tác dụng điều chỉnh sự lo lắng, hạnh phúc và tâm trạng.

    + Mức độ thấp của hóa chất có liên quan đến chứng trầm cảm và nồng độ serotonin tăng lên do thuốc gây ra được cho là làm giảm kích thích.
  • Buồn nôn
    + Serotonin là một phần nguyên nhân khiến buồn nôn.

    + Sản xuất serotonin tăng lên để đẩy thức ăn độc hại ra ngoài nhanh hơn trong bệnh tiêu chảy.
    + Hóa chất cũng tăng trong máu, kích thích phần não kiểm soát cảm giác buồn nôn.
  • Giấc ngủ
    + Serotonin chịu trách nhiệm kích thích các bộ phận của não kiểm soát giấc ngủ và thức giấc.
    + Việc ngủ hay thức phụ thuộc vào khu vực được kích thích và thụ thể serotonin nào được sử dụng.
  • Đông máu
    + Các tiểu cầu trong máu giải phóng serotonin giúp chữa lành vết thương.

    + Serotonin làm thu hẹp các động mạch nhỏ, giúp hình thành cục máu đông.
  • Sức khỏe của xương
    Hàm lượng serotonin cao đáng kể trong xương có thể dẫn đến loãng xương, khiến xương yếu hơn.
  • Chức năng tình dục
    + Mức độ thấp của serotonin có liên quan đến tăng ham muốn tình dục

    + Trong khi mức độ serotonin tăng có liên quan đến giảm ham muốn tình dục.

Mối liên quan giữa Serotonin và sức khỏe tinh thần

Serotonin giúp điều chỉnh tâm trạng một cách tự nhiên. Khi mức serotonin bình thường sẽ cảm thấy

  • Hạnh phúc hơn
  • Bình tĩnh hơn
  • Tập trung hơn
  • Bớt lo lắng
  • Ổn định hơn về mặt cảm xúc
Ổn định hơn về mặt cảm xúc
Ổn định hơn về mặt cảm xúc

Một nghiên cứu năm 2007 cho thấy những người bị trầm cảm thường có mức serotonin thấp. Sự thiếu hụt serotonin cũng có liên quan đến chứng lo âu và mất ngủ

Cách điều trị tình trạng thiếu hụt serotonin

Có thể tăng mức serotonin thông qua thuốc và các lựa chọn tự nhiên hơn.

SSRI

  • Hàm lượng serotonin trong não thấp có thể gây ra trầm cảm, lo lắng và khó ngủ. Nhiều bác sĩ sẽ chỉ định thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) để điều trị trầm cảm. Đây là loại thuốc chống trầm cảm được kê đơn phổ biến nhất .
  • SSRI làm tăng mức độ serotonin trong não bằng cách ngăn chặn sự tái hấp thu hóa chất. Do vậy nhiều chất này vẫn hoạt động. SSRI bao gồm Prozac và Zoloft, trong số những người khác.
  • Khi đang dùng thuốc serotonin, không nên sử dụng các loại thuốc khác mà không thông tin với bác sĩ trước. Việc sử dụng nhiều loại cũng lúc có thể gây nguy cơ mắc hội chứng serotonin.

Chất tăng serotonin tự nhiên

Bên ngoài SSRI, các yếu tố sau có thể tăng mức serotonin

  • Tiếp xúc với ánh sáng chói: ánh nắng mặt trời hoặc liệu pháp ánh sáng là những biện pháp thường được khuyên dùng để điều trị chứng trầm cảm theo mùa . Tìm lựa chọn tuyệt vời về các sản phẩm trị liệu bằng ánh sáng
  • Tập thể dục: Tập thể dục thường xuyên có thể có tác dụng cải thiện tâm trạng.
  • Một chế độ ăn uống lành mạnh: Các loại thực phẩm có thể làm tăng serotonin mức bao gồm trứng, pho mát, gà tây, các loại hạt, cá hồi, đậu phụ, và dứa.
  • Thiền: ngồi thiền có thể giúp giảm bớt căng thẳng và thúc đẩy cái nhìn tích cực về cuộc sống. Điều này có thể làm tăng đáng kể mức serotonin.

Hội chứng serotonin là gì?

Thuốc làm cho mức serotonin tăng cao và tích tụ trong cơ thể có thể dẫn đến hội chứng serotonin. Hội chứng này thường có thể xảy ra sau khi bắt đầu dùng một loại thuốc mới hoặc tăng liều lượng của một loại thuốc hiện có.

Các triệu chứng của hội chứng serotonin bao gồm:

  • Rùng mình
  • Đau đầu
  • Lú lẫn
  • Đồng tử giãn ra
  • Nổi da gà
  • Bệnh tiêu chảy

Các triệu chứng nghiêm trọng có thể bao gồm:

  • Xuất hiện tình trạng co giật cơ, mất sự nhanh nhẹn của cơ bắp
  • Sốt cao
  • Huyết áp cao
  • Nhịp tim không đều, nhịp tim nhanh
  • Tình trạng co giật

Không có bất kỳ xét nghiệm nào có thể chẩn đoán hội chứng serotonin. Thay vào đó, bác sĩ sẽ khám sức khỏe để xác định liệu có mắc bệnh hay không.

Thông thường, các triệu chứng hội chứng serotonin sẽ biến mất trong vòng 1 ngày nếu dùng thuốc ngăn chặn serotonin hoặc thay thế loại thuốc gây ra tình trạng này ngay từ đầu.

Lưu ý, hội chứng serotonin có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị.

7 loại thực phẩm có thể tăng serotonin 

  • Trứng
  • Phô mai
  • Dứa
  • Đậu phụ
  • Cá hôì
  • Quả hạch và hạt

Serotonin ảnh hưởng đến mọi bộ phận của cơ thể.Chúng chịu trách nhiệm cho nhiều chức năng quan trọng giúp chúng ta vượt qua cả ngày.Nếu mức độ serotonin không cân bằng, có thể ảnh hưởng đến tinh thần, thể chất và cảm xúc của bạn.Đôi khi, sự mất cân bằng serotonin có thể có ý nghĩa nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải chú ý đến cơ thể của và nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào.

Bên trên là những thông tin tổng hợp về serotonin về định nghĩa cũng như vai trò của serotonin trong cơ thể. Ngoài ra, YouMed cung cấp các thông tin về trường hợp thiếu hụt cũng như hội chứng serotonin. Các thông tin mang giá trị tham khảo, nếu có bất cứ triệu chứng hoặc có phân vân nào về tình trạng trên hãy tìm đến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và hỗ trợ xử lí.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.