Thông tin bảo trợ bởi

Cơn bốc hoả: khó chịu thường gặp ở phụ nữ!

Tham vấn y khoa:
Bác sĩ VŨ THÀNH ĐÔ
Cơn bốc hoả: khó chịu thường gặp ở phụ nữ!

Cơn bốc hoả là một tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Nó có thể gây mất ngủ, khó chịu, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Để biết cách làm dịu và điều trị cơn bốc hoả, bạn hãy xem qua bài viết sau của YouMed nhé!

                                                      Các cơn bốc hoả gây khó chịu cho phụ nữ

Cơn bốc hoả là gì?

Cơn bốc hoả là cảm giác nóng đột ngột ở nửa trên cơ thể, thường dữ dội nhất ở mặt, cổ và ngực. Trong cơn, vùng da trên cơ thể có thể đỏ lên, đặc biệt là ở mặt. Cơn bốc hoả cũng có thể gây đổ mồ hôi. Nếu bị mất nhiệt quá nhiều, người bị bốc hoả có thể cảm thấy lạnh run sau đó. Thường thì những lần đổ mồ hôi ban đêm chính là những cơn bốc hoả. Những cơn diễn ra ban đêm có thể gián đoạn giấc ngủ.

Mặc dù có thể do nhiều bệnh lý gây ra, nguyên nhân thường gặp nhất của cơn bốc hoả là do mãn kinh. Trên thực tế, bốc hoả là triệu chứng phổ biến nhất của giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh ở người phụ nữ.

Có nhiều phương pháp điều trị những cơn bốc hoả này và giúp giảm đi khó chịu.

>>> Tuổi mãn kinh đến với phụ nữ quanh độ tuổi 50. Đây là một hiện tượng tất yếu trong cuộc đời. Tìm hiểu thêm về các thông tin về tuổi mãn kinh tai đây!

Cơn bốc hoả biểu hiện như thế nào?

Người bị cơn bốc hoả có thể có những dấu hiệu sau:

  • Cảm giác nóng đột ngột, lan toả khắp ngực, cổ và mặt
  • Làn da đỏ bừng
  • Nhịp tim nhanh
  • Đổ mồ hôi, chủ yếu ở phần trên cơ thể
  • Cảm giác ớn lạnh khi cơn bốc hoả đã dịu đi
  • Bồn chồn
                                                      Cơn bốc hoả gây cảm giác nóng chủ yếu nửa trên cơ thể

Tần suất và cường độ các cơn bốc hoả khác nhau giữa mỗi phụ nữ. Cơn bốc hoả có thể nhẹ hoặc dữ dội đến mức gián đoán sinh hoạt hằng ngày. Chúng có thể xảy ra bất cứ lúc nào vào ban ngày hoặc ban đêm. Cơn bốc hoả vào ban đêm (đổ mồ hôi đêm hay đổ mồ hôi trộm) có thể đánh thức phụ nữ khỏi giấc ngủ và khó quay lại giấc ngủ trong thời gian dài.

Tần suất xảy ra khác nhau tuỳ từng người, nhưng ghi nhận bốc hoả diễn ra mỗi ngày ở hầu hết phụ nữ. Trung bình, các cơn bốc hoả diễn ra trong hơn 7 năm. Một số ít phụ nữ có thể kéo dài đến hơn 10 năm.

Vì sao mãn kinh gây ra các cơn bốc hoả?

Các cơn bốc hoả xuất hiện do sự thay đổi nồng độ hormone trước, trong và sau thời kỳ mãn kinh. Hiện chưa biết chính xác vì sao tình trạng thay đổi nội tiết tố lại gây ra cơn bốc hoả. Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu cho thấy rằng các cơn bốc hoả xảy ra khi lượng estrogen giảm xuống. Khi hormone này giảm, bộ điều khiển nhiệt độ cơ thể (ở vùng dưới đồi) trở nên nhạy cảm hơn với những thay đổi nhỏ trong nhiệt độ cơ thể. Khi vùng dưới đồi “nghĩ rằng” cơ thể đang quá ấm, nó sẽ kích hoạt một chuỗi các quá trình để hạ nhiệt cho cơ thể, gây ra một cơn bốc hoả.

Hiếm khi những nguyên nhân khác ngoài mãn kinh gây ra cơn bốc hoả và đổ mồ hôi ban đêm. Các nguyên nhân hiếm gặp hơn gồm tác dụng phụ của thuốc, bất thường tuyến giáp, một số bệnh ung thư và tác dụng phụ trong quá trình điều trị ung thư.

Phụ nữ dễ bị bốc hoả có đặc điểm gì?

Không phải tất cả phụ nữ khi trải qua thời kỳ mãn kinh đều bị bốc hoả. Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bị bốc hoả gồm:

  • Hút thuốc. Phụ nữ hút thuốc thường dễ bị bốc hoả hơn.
  • Béo phì. BMI cao liên quan đến tần suất bốc hoả cao hơn.
  • Chủng tộc. Phụ nữ da đen dễ bị bốc hoả hơn phụ nữ những chủng tộc khác. Các cơn bốc hoả ít xuất hiện nhất ở những phụ nữ châu Á.
                                                      Phụ nữ hút thuốc tăng nguy cơ bị các cơn bốc hoả

Cơn bốc hoả có nguy hiểm không?

Cơn bốc hoả có thể ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày và giảm chất lượng cuộc sống. Cơn bốc hoả vào ban đêm có thể gián đoạn giấc ngủ; và theo thời gian, chất lượng giấc ngủ sẽ bị ảnh hưởng lâu dài.

Nhiều nghiên cứu cho thấy những phụ nữ thường xuyên bị bốc hoả có thể tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và loãng xương nhiều hơn những phụ nữ khác.

Bạn đã hiểu hết về những nỗi lo của Phụ nữ trong giai đoạn Tiền Mãn Kinh? Tìm hiểu ngay qua bài viết này 

Chẩn đoán và điều trị cơn bốc hoả như thế nào?

Bác sĩ sẽ chẩn đoán dựa trên miêu tả về cơn bốc hoả. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra xem người đó có đang trong giai đoạn chuyển sang mãn kinh hay không.

Trong điều trị, phương pháp hiệu quả nhất để giảm khó chịu do cơn bốc hoả là sử dụng estrogen. Nhưng phương pháp này có thể mang lại nhiều tác dụng phụ. Nếu một người đã bắt đầu sử dụng estrogen trong vòng 10 năm từ kỳ kinh cuối hoặc trước 60 tuổi, thì khi đó estrogen có thể mang lại nhiều lợi ích hơn là tác hại.

Những thuốc như thuốc chống co giật cũng có thể giúp giảm các cơn bốc hoả. Nhưng những thuốc này kém hiệu quả hơn so với hormone.

Nếu cơn bốc hoả không ảnh hưởng đến cuộc sống, việc điều trị có thể không cần thiết. Nếu ngược lại, có thể thảo luận với bác sĩ về ưu và nhược điểm của từng phương pháp để có thể chọn loại thích hợp. Các cơn bốc hoả giảm dần đến hết trong vài năm ở hầu hết phụ nữ, thậm chí không cần điều trị.

Liệu pháp hormone

Estrogen là loại hormone chủ yếu được sử dụng để giảm các cơn bốc hoả. Hầu hết những phụ nữ đã cắt bỏ tử cung có thể sử dụng estrogen đơn thuần. Tuy nhiên nếu vẫn còn tử cung, phụ nữ nên dùng progesterone cùng với estrogen để bảo vệ khỏi ung thư nội mạc tử cung.

                                                      Liệu pháp hormone là phương pháp điều trị cơn bốc hoả chủ yếu

Dù sử dụng hormone nào, liều lượng đều nên được điều chỉnh để phù hợp mỗi người. Các khuyến cáo đề nghị sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả để kiểm soát triệu chứng. Thời gian điều trị bao lâu tuỳ thuộc vào tương quan giữa lợi ích và tác lại liệu pháp hormone. Mục tiêu cuối cùng của điều trị là nâng cao chất lượng sống của người đó.

Một số phụ nữ dùng progesterone kèm estrogen gặp phải các tác dụng phụ liên quan đến progesterone. Đối với những phụ nữ này, có thể sử dụng một loại thuốc kết hợp giữa bazedoxifene và estrogen để điều trị các triệu chứng do mãn kinh gây ra. Bazedoxifen dùng chung với estrogen cũng có tác dụng giảm nguy cơ ung thư nội mạc tử cung và bảo vệ xương.

Nếu trước đây từng bị hoặc có nguy cơ bị ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung; bệnh tim mạch, đột quỵ hoặc huyết khối, hãy trao đổi với bác sĩ liệu có nên sử dụng liệu pháp estrogen hay không.

Thuốc chống trầm cảm

Paroxetine liều thấp là phương pháp không hormone duy nhất được FDA chấp thuận trong điều trị bốc hoả. Ngoài ra, những thuốc như Venlafaxine, Citalopram, Escitalopram cũng có thể được dùng trong điều trị. Những thuốc này kém hiệu quả hơn liệu pháp hormone nhưng có thể hữu ích khi phụ nữ không thể sử dụng hormone. Các tác dụng phụ có thể gặp gồm buồn nôn, khó ngủ hoặc dễ buồn ngủ; tăng cân, khô miệng và rối loạn chức năng tình dục.

Những nhóm thuốc khác

Những loại thuốc có thể giúp giảm đau cho một số phụ nữ như:

  • Gabapentin. Đây là một thuốc chống co giật có hiệu quả tương đối trong việc giảm các cơn bốc hoả. Tác dụng phụ gồm buồn ngủ, chóng mặt, phù chi và mệt mỏi.
  • Pregabalin. Đây cũng là một thuốc chống co giật giúp giảm các cơn bốc hoả. Tác dụng phụ khi dùng thuốc này gồm chóng mặt, buồn ngủ, khó tập trung và tăng cân.
  • Oxybutynin. Thuốc này gồm dạng viên hoặc miếng dán. Thuốc vốn được dùng để điều trị các vấn đề tiết niệu như bàng quang tăng hoạt. Nó cũng có tác dụng làm dịu cơn bốc hoả ở một số phụ nữ. Tác dụng phụ gồm khô miệng, khô mắt, táo bón, buồn nôn và chóng mặt.
  • Clonidine. Thuốc này cũng có dạng viên hoặc miếng dán. Tác dụng gồm điều trị tăng huyết áp và có thể giảm cơn bốc hoả. Tác dụng phụ có thể gặp như chóng mặt, buồn ngủ, khô miệng và táo bón.

Lời khuyên của bác sĩ về thay đổi lối sống giúp giảm cơn bốc hoả

Nếu cơn bốc hoả ít gây khó chịu, bạn có thể thử những cách sau:

  • Giữ mát. Nhiệt độ cơ thể tăng có thể gây ra các cơn bốc hoả. Có thể cởi bớt lớp quần áo bên ngoài khi đã cảm thấy đủ ấm.
  • Mở cửa sổ, sử dụng quạt hoặc máy lạnh. Những việc này nhằm giảm nhiệt độ phòng. Nếu bạn cảm thấy một cơn bốc hoả sắp bùng lên, hãy nhâm nhi một ly đồ uống lạnh nhé!
  • Tránh một số thức ăn, nước uống. Những thức ăn cay và nóng hay đồ uống chứa caffein và rượu có thể gây ra cơn bốc hoả. Hãy để ý món gì gây ra cơn bốc hoả và tránh những thứ đó.
  • Thư giãn. Một số phụ nữ cảm thấy cơn bốc hoả giảm đi nhờ thiền; thở chậm và sâu hoặc các kỹ thuật giúp giảm căng thẳng khác. Dù những cách này không giúp giảm cơn bốc hoả thì chúng cũng giúp bạn giảm rối loạn giấc ngủ vốn thường xuất hiện trong thời kỳ mãn kinh.
  • Dừng hút thuốc. Hút thuốc liên quan đến tình trạng gia tăng các cơn bốc hoả. Do đó, việc dừng hút thuốc vừa giúp giảm nguy cơ xuất hiện các cơn này, vừa giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh khác như bệnh tim, đột quỵ hay ung thư.
  • Giảm cân. Với những ai bị thừa cân hay béo phì, việc giảm cân có thể giúp làm dịu cơn bốc hoả.
                                                      Giữ mát cơ thể và không khí giúp giảm khó chịu do cơn bốc hoả gây ra

Các thuốc thay thế và thực phẩm chức năng

Nhiều phụ nữ đã thử các liệu pháp tâm lý và thực phẩm chức năng để hạn chế các cơn bốc hoả.

  • Ngày càng nhiều các nghiên cứu chứng minh những phương pháp như liệu pháp nhân thức – hành vi (CBT), thôi miên, thiền và châm cứu có thể giúp làm dịu cơn bốc hoả. Một số phương pháp như CBT và thiền giúp giảm mức độ cơn bốc hoả; trong khi thôi miên và châm cứu có thể vừa giảm mức độ, vừa giảm tần suất xuất hiện cơn.
  • Các thực phẩm chức năng có thể giảm triệu chứng thời kỳ mãn kinh gồm: estrogen nguồn gốc thực vật, cây thiên ma (black cohosh), nhân sâm và vitamin E. Tuy nhiên, trước khi sử dụng những sản phẩm này, bạn nên trao đổi với bác sĩ vì chúng không phải lúc nào cũng an toàn và đôi khi tương tác với một số thuốc đang dùng.

Cơn bốc hoả có thể gây đỏ bừng mặt và toàn thân, đổ mồ hôi cũng như cảm giác lo lắng, bồn chồn. Tần suất và cường độ các cơn khác nhau giữa mỗi phụ nữ, có người thỉnh thoảng bị một cơn nhưng có người lại bị liên tục và kéo dài. Vì nguyên nhân do thay đổi nội tiết tố quanh thời kỳ mãn kinh, nếu bạn cảm thấy khó chịu có thể đi gặp bác sĩ để điều trị bằng liệu pháp hormone. Nếu những cơn bốc hoả không ảnh hưởng quá nhiều, bạn có thể thử những cách như giữ mát cơ thể và không khí, thư giãn,… để giảm đi những khó chịu do cơn bốc hoả gây ra nhé!

Bác sĩ VŨ THÀNH ĐÔ

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 16/09/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hot-flashes/symptoms-causes/syc-20352790

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.