Quảng cáo

Me rừng: Loài cây quen thuộc với nhiều công dụng

Me rừng từ lâu đã trở thành nguyên liệu quen thuộc để chế biến ra các món ăn vặt gắn liền với tuổi thơ. Không chỉ vậy, Me rừng còn được dùng để làm thuốc. Cành, vỏ, lá, quả và rễ của loại cây này còn được sử dụng trong bài thuốc chữa tiêu chảy, táo bón, tiểu tiện không thông, thấp chẩn (chàm), cao huyết áp và sốt cao do cảm mạo. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp rõ thêm về công dụng và cách dùng của loại cây này

Giới thiệu về Me rừng

Mô tả về dược liệu

Me rừng còn có tên gọi khác là Ngưu cam tử, Du cam tử, Dư cam tử, Mận rừng. Tên khoa học Phyllanthus emblica, thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Cây là loài thực vật thân nhỡ, có chiều cao trung bình trong khoảng 5 – 8m. Lá nhỏ xếp sít lại thành hai dây, và có hình dạng trông như lá kép lông chim.

Cây thường ra hoa vào khoảng tháng 4 – 5. Hoa mọc thành cụm ở nách lá, có màu vàng với kích thước nhỏ. Quả thịt có hình cầu, màu nâu vàng nhạt, có khía rất mờ.

Bộ phận dùng

Lá, vỏ cây, rễ và quả đều được sử dụng để làm thuốc.

Phân bố và thu hái

Me rừng có nguồn gốc từ Ấn độ và Malaysia. Thường thấy cây mọc hoang ở khu vực rừng núi.

Có thể thu hái dược liệu quanh năm, riêng quả hái vào mùa thu – đông cho chất lượng tốt nhất. Có thể dùng tươi hoặc phơi khô để dùng dần.

Thành phần hóa học

Trong quả chứa nhiều thành phần hóa học đa dạng, bao gồm acid gallic 5%, lipid 6%, acid phyllemblic 6.3%, emblicol, vitamin C, tanin, acid mucic,… Hạt me chứa tinh dầu, phosphatide; còn lá chứa tanin, vỏ chứa leucodelphinidin và tanin.

Công dụng của Me rừng

Theo Đông y

Theo Đông y, mỗi bộ phận của Me rừng đều có những đặc tính nhất định:

  • Lá tính bình có vị cay.
  • Quả có tính mát vị hơi chát, chua ngọt.
  • Rễ có tính bình vị đắng chát.

Theo dân gian, mỗi bộ phận của cây đều có những tác dụng riêng biệt. Quả có tác dụng tiêu viêm, sinh tân chỉ khát, hạ nhiệt, nhuận phế, hóa đờm. Lá có tác dụng lợi tiểu. Rễ và vỏ có tác dụng hạ áp, thu liễm. Hoa có tác dụng hạ nhiệt và nhuận tràng.

Cây thường được dùng để điều trị cảm mạo phát sốt, cao huyết áp, tiểu tiện không thông, tiểu đường, đau răng, viêm ruột, đau thượng vị, viêm da mẩn ngứa, chàm,…Cây cũng được sử dụng nhiều ở các nước với các công dụng khác như:

  • Ở Ấn Độ: người dân sử dụng quả me để trị lỵ, tiêu chảy, xuất huyết, vàng da, khó tiêu và thiếu máu. Ngoài ra người ta còn ngâm rượu me uống để trị ho và kích thích tiêu hóa.
  • Ở Thái Lan, thảo dược được sử dụng để trị chứng thiếu vitamin C, tiêu chảy, tiểu tiện ít, sốt cao,…
Me rừng
Quả me rừng quả thịt có hình cầu, màu nâu vàng nhạt, có khía rất mờ

Theo Y học hiện đại

Cây Me rừng đã được nghiên cứu nhiều và phát hiện ra các tác dụng dược lý như sau:

  • Tăng cường chức năng tiêu hóa: Chất xơ trong quả có tác dụng điều hòa nhu động ruột, giúp hạn chế tình trạng tiêu chảy, táo bón. Ngoài ra me rừng còn làm giảm các triệu chứng ợ nóng, chướng bụng, đầy hơi,…
  • Tăng khả năng hấp thu calci của cơ thể: Với hàm lượng vitamin và khoáng chất dồi dào, thảo dược có tác dụng tăng khả năng hấp thu của calci với cơ thể.
  • Tác dụng đối với hệ tim mạch: Thành phần Cr trong Me rừng có tác dụng hạn chế tích tụ cholesterol trong thành mạch. Từ đó làm giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, huyết áp cao và đột quỵ.
  • Hỗ trợ điều trị tiểu đường: Ngoài ra, Cr trong dược liệu còn tham gia vào quá trình chuyển hóa glucid và lipid. Không chỉ vậy Cr còn tăng liên kết giữa các cơ quan thụ cảm với insulin từ đó điều tiết nồng độ insulin trong máu và giữ đường huyết ở mức ổn định.

Bài thuốc trị bệnh từ cây Me rừng

Bài thuốc chữa chứng tăng huyết áp

Rễ cây 15 – 30g. Sắc lấy nước uống, chia thành nhiều lần uống, nên dùng hết trong ngày.

Bài thuốc trị cảm mạo gây sốt cao

Quả me rừng 10 – 30g. Sắc lấy nước uống, chia thành nhiều lần và dùng hết trong ngày.

Bài thuốc lợi tiểu

Dùng vỏ thân 10 – 20g, sắc uống trong ngày.

Chuẩn bị lá me rừng 10 – 20g, mã đề và râu ngô mỗi thứ 1 ít. Đem sắc lấy nước uống, chia thành nhiều lần uống hết trong ngày.

Bài thuốc trị tiểu đường

Quả Me rừng 15 – 20g. Ướp với muối ăn rồi dùng uống hằng ngày.

Bài thuốc trị nước ăn chân

Dùng quả Me rừng giã lấy nước rồi thoa lên chỗ da bị nước ăn.

Rượu me rừng kích thích tiêu hóa và tăng cường khả năng sinh lý

Rượu trắng 2 lít, quả Me rừng 1 kg. Rửa sạch, để ráo rồi xếp vào bình đổ rượu vào ngâm trong vòng 1 tháng. Mỗi lần uống 1 chén nhỏ, dùng 3 lần/ ngày trong bữa ăn.

Bài thuốc trị thấp chẩn, mẩn ngứa, viêm da mãn tính

Vỏ quả 15 – 30g, Lá me rừng 10 – 20g, Quả me rừng 10 – 30g. Tất cả sắc uống, ngày dùng 1 lần. Đồng thời dùng lá me rừng nấu lấy nước tắm rửa hằng ngày.

Qua bài viết trên cho thấy, Me rừng ngoài những tác dụng dược lý đa dạng, nó còn là một loại thực phẩm bổ dương. Do đó bạn có thể bổ sung loại quả này vào chế độ ăn để nâng cao sức khỏe, cũng như dùng phù hợp liều lượng để điều trị bệnh. Tuy nhiên cần tránh trường hợp dùng quá liều lượng sẽ không mang lại hiệu quả cao

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.