Thông tin bảo trợ bởi

Thảo quyết minh: Công dụng của loài cỏ dại này?

Thảo quyết minh - Công dụng của loài “Cỏ dại” này

Thảo quyết minh có công dụng an thần chữa mất ngủ, đau mắt, táo bón…Vậy cây có những đặc điểm gì, thực hư công dụng chữa bệnh ra sao, hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết sau đây.

1. Đặc điểm

Thảo quyết minh là hạt già đã phơi hay sấy khô của cây Thảo quyết minh (Cassia obtusifolia L.), họ Đậu (Fabaceae). Thảo quyết minh còn gọi là Quyết minh, Muồng, Đậu ma… là loại cây mọc hoang khắp nơi ở nước ta.

Cây thân thảo hay cây bụi nhỏ, cao 30 –  90cm hoặc hơn. Lá mọc so le, hình bầu dục. Quả loại đậu, hình trụ dài, bên trong có chứa khoảng vài chục hạt.

Hạt hình trụ, đôi khi hình tháp, hai đầu vát chéo, dài 3 – 6 mm, rộng 1 – 2,5 mm. Mặt ngoài màu nâu lục bóng. Hai bên nổi lên thành 2 đường gờ, khi ngâm vào nước thì vỏ hạt thường rách theo hai đưòng gờ này. Hạt cứng, mặt cắt ngang màu vàng nhạt, không mùi, vị hơi đắng.

Cây Thảo quyết minh

2. Phân bố, thu hái, chế biến

Việt Nam có nguồn thảo quyết minh khá dồi dào. Ở các vùng đồi núi thấp và trung du mỗi năm thu được hàng trăm tấn hạt khô, thỏa mãn nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Vào khoảng tháng 9 – 11, quả chín hái về, phơi khô, đập lấy hạt, lại phơi nữa cho thật khô. Khi dùng, sao nhỏ lửa cho đến khi có mùi thơm. Tùy theo yêu cầu điều trị, có thể sao vàng hoặc sao cháy.

Hạt Thảo quyết minh
Hạt Thảo quyết minh

3. Thành phần hóa học

Trong Thảo quyết minh có chứa nhóm chất chính là Anthranoid và chất béo. Các Anthranoid trong Thảo quyết minh có tác dụng nhuận tràng.

Ngoài ra, còn có chất Rubrofusarin tác dụng độc có mức độ đối với tế bào ung thư Leukemia thể Lympho P.388 và có thể làm giảm hoạt động thần kinh trung ương.

Những chất khác gồm có chất nhầy, chất protit, chất béo và sắc tố.

4. Tác dụng theo Y học cổ truyền

Thảo quyết minh tươi có vị nhạt, hơi đắng. Dược liệu sao rồi có vị đắng, ngọt, hơi mặn, tính mát.

Công dụng: Trị các chứng mất ngủ, đau mắt đỏ, mắt mờ, chảy nhiều nước mắt, táo bón, hắc lào, nấm ngoài da.

>> Xem thêm: Actiso: “Thần dược” mát gan

Đau mắt đỏ: Dấu hiệu và điều trị

Táo bón – và những điều bác sĩ muốn bạn biết

5. Công dụng Thảo quyết minh theo Y học hiện đại

5.1. Tác dụng nhuận tràng

Do có các chất Anthranoid, thảo quyết minh có tác dụng gia tăng sự co bóp của ruột làm cho sự tiêu hóa được tăng cường, đại tiện dễ dàng mà không đau bụng, phân mềm không lỏng, trị được táo bón.

5.2. Tác dụng an thần

Trên thỏ dùng bằng đường uống, thảo quyết minh có tác dụng an thần. Biểu hiện trên điện não đồ làm tăng các thành phần sóng chậm, giảm sóng nhanh, giảm hoạt hóa với các tế bào thần kinh của thể lưới và vỏ não.

5.3. Tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm

Dạng chiết cồn từ hạt thảo quyết minh có tác dụng ức chế các loại vi khuẩn như tụ cầu khuẩn, trực khuẩn bạch hầu, trực khuẩn đại tràng, thương hàn, phó thương hàn. Cao nước từ hạt có tác dụng ức chế một số nấm gây bệnh ngoài da.

5.4. Tác dụng hạ huyết áp, hạ lipid máu

Các nghiên cứu trên vật thí nghiệm chỉ ra rằng thảo quyết minh có vai trò trong việc hạn chế hình thành mảng xơ vữa động mạch, hạ cholesterol toàn phần và triglycerid, kiểm soát nồng độ lipid trong máu và hạ huyết áp.

6. Bài thuốc kinh nghiệm

6.1. Khó ngủ, ngủ hay mê, hay hồi hộp, huyết áp cao

Thảo quyết minh 20g, mạch môn 15g, tâm sen (sao) 6g. Sắc nước uống.

6.2. Chữa viêm kết mạc cấp tính, mắt đỏ đau, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng

Thảo quyết minh, dã cúc hoa mỗi thứ 9g; mạn kinh tử, mộc tặc mỗi thứ 6g. Sắc nước uống

6.3. Nấm da, hắc lào

Thảo quyết minh 20g, rượu 40-50ml, dấm 5ml. Ngâm trong 10 ngày. Lấy nước này bôi lên các chỗ hắc lào đã rửa sạch.

6.4. Chữa cao huyết áp, lipid máu cao, đau đầu, táo bón, giảm cân

Thảo quyết minh sao vàng, giã dập, pha với nước sôi, ngày chia 2-3  lần, uống như nước chè.

Trà Thảo quyết minh

7. Những điều cần lưu ý

Người tiêu chảy và huyết áp thấp, phụ nữ mang thai không nên dùng.

Không nên dùng liên tục kéo dài vì có thể gây nôn và tiêu chảy.

Xem thêm: Ích mẫu: Thần dược cho phái nữ

Người bị huyết áp thấp nên ăn gì? Không nên ăn gì?

Thảo quyết minh là vị thuốc phổ biến ở nước ta, được sử dụng rộng rãi trong YHCT. Tuy nhiên, cũng như nhiều vị thuốc khác, trước khi sử dụng bạn cần tham vấn ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia về thảo dược. Chúng tôi luôn mong muốn nhận được sự đóng góp ý kiến và hãy chia sẻ bài viết nếu bạn thấy hữu ích. Youmed luôn đồng hành cùng bạn!

Bác sĩ Tạ Công Thúy Mai

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 18/04/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Đỗ Tất Lợi (2004). Chương XVIII. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, tái bản lần 12. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
  2. Bộ y tế (2018), Dược điển Việt Nam 5 tập 1. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
  3. GS.BS Trần Văn Kỳ (2013). Dược học cổ truyền. Nhà xuất bản Đà Nẵng.
  4. 中国药典:决明子 , <http://www.zysj.com.cn/zhongyaocai/yaocai_j/juemingzi.html#hi-323>.

 

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed: