Thuốc Acnotin (isotretinoin): thuốc trị mụn trứng cá nặng

Thuốc Acnotin chứa isotretinoin, được bác sĩ chỉ định để điều trị tình trạng mụn trứng cá nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Vậy thuốc được sử dụng như thế nào và có những lưu ý gì cần biết? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau của YouMed.

Thành phần hoạt chất: Isotretinoin

Thuốc có thành phần tương tự:

  • 10mg: Noinsel Soft Capsule, Theaped 10, Dimorin, Martoco-10, Ajuakinol,…
  • 20mg: Nimegen 20mg, Hiteenall, Trenoyn 20, Bomitis, Bomitis,…

1. Thuốc Acnotin (isotretinoin) là thuốc gì?

Mỗi viên nang Acnotin chứa 10mg hoặc 20mg isotretinoin. Isotretinoin là một retinoid điều trị mụn trứng cá toàn thân. Cơ chế tác dụng thật sự của Isotretinoin chưa rõ. Hiện nay, isotretinoin được biết với tác dụng làm giảm kích thước và ức chế hoạt động của tuyến bã nhờn. Ngoài ra, isotretinoin còn có tác dụng kháng viêm.

thuoc-acnotin-isotretinoin

2. Chỉ định của thuốc Acnotin (isotretinoin)

Thuốc Acnotin nói chung được chỉ định để điều trị mụn ­trứng cá nặng hệ thống, mụn trứng cá không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác trước đó, đặc biệt là mụn trứng cá dạng bọc. Thuốc Acnotin 20 còn điều trị mụn trứng cá gây biến dạng da, để lại sẹo lõm.

3. Liều và cách dùng thuốc Acnotin (isotretinoin)

3.1. Liều dùng thông thường ở người lớn và thanh niên

  • Liều khởi đầu: 0,5 – 1mg/kg/ngày, chia 2 lần trong 15 đến 20 tuần.
  • Liều tối đa: 2mg/kg/ngày đối với tình trạng mụn trứng cá rất nặng hoặc mụn ban đầu xuất hiện ở ngực hay lưng thay vì ở mặt.
  • Hiệu quả điều trị và tác dụng phụ của thuốc có thể khác nhau ở mỗi người sau khoảng 4 tuần điều trị. Do đó, liều duy trì nên điều chỉnh trong khoảng 0,1 – 1mg/kg/ngày tùy trường hợp.
  • Khi bắt đầu điều trị với isotretinoin, có thể xảy ra tình trạng tăng mụn trứng cá thoáng qua, đôi khi cần điều trị phối hợp với adrenocorticoid.

Xem thêm Điều trị mụn dưới góc nhìn của bác sĩ

3.2. Thời gian điều trị

Thường kéo dài khoảng 16 tuần. Lưu ý rằng tình trạng mụn vẫn được cải thiện ngay cả khi ngưng thuốc. Do đó, nên ngưng dùng isotretinoin ít nhất 8 tuần trước khi bắt đầu điều trị nhắc lại. Liều điều trị nhắc lại cũng giống như liều điều trị ban đầu.

thuoc-acnotin-isotretinoin

3.3. Cách dùng

  • Uống thuốc trong bữa ăn, không nhai viên thuốc.
  • Trong thời gian dùng thuốc, bạn nên tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời và không uống rượu.
  • Không được dùng đồng thời với các thuốc điều trị mụn trứng cá bôi tại chỗ có tác dụng làm bong da, tiêu sừng hoặc xạ trị bằng tia cực tím. Nếu cần có thể hỗ trợ điều trị bằng thuốc trị mụn trứng cá bôi tại chỗ có tác dụng nhẹ.

Tham khảo thêm Phương pháp điều trị mụn trứng cá hiệu quả

3.4. Đối tượng đặc biệt

  • Suy thận nặng: Bắt đầu với liều thấp (10mg/ngày). Sau đó, có thể tăng lên đến 1mg/kg/ngày hoặc đến khi đạt được liều tối ưu.
  • Trẻ em dưới 12 tuổi: không dùng thuốc Acnotin để điều trị mụn trứng cá ở trẻ em dưới 12 tuổi hay điều trị mụn trứng cá tuổi dậy thì.

4. Chống chỉ định của thuốc Acnotin (isotretinoin)

Không sử dụng thuốc Acnotin cho những trường hợp sau:

  • Suy chức năng gan và chức năng thận
  • Ngộ độc Vitamin A
  • Tăng lipid máu
  • Mẫn cảm với Isotretinoin và bất kỳ thành phần nào của thuốc.
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc dự định mang thai, phụ nữ đang cho con bú
  • Đang dùng các kháng sinh tetracylin

Không được hiến máu hoặc lấy máu để truyền cho phụ nữ dự định có thai nếu bạn đang hoặc đã dùng thuốc chứa Isotretinoin 1 tháng trước đó.

thuoc-acnotin-isotretinoin

5. Lưu ý khi sử dụng thuốc

Tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Da Liễu có kinh nghiệm điều trị retinoid toàn thân. Thận trọng đánh giá giữa lợi ích và nguy cơ. Chỉ dùng isotretinoin trong những trường hợp nặng.

Trong thời gian điều trị với thuốc Acnotin, không được:

  • Có thai: do nguy cơ dị tật thai nhi cao
  • Lột da mặt, kể cả 5-6 tháng sau khi ngưng điều trị: do nguy cơ gây sẹo lồi.
  • Dùng sáp nhổ lông, kể cả 5-6 tháng sau khi ngưng thuốc: do nguy cơ viêm da.
  • Dùng sáp tẩy lông, đặc biệt trên mặt, kể cả 6 tuần sau điều trị: vì da rất mỏng, dễ bong tróc.
  • Phơi nắng và tiếp xúc với tia tử ngoại.
  • Không dùng đồng thời với các kháng sinh tetracylin, thuốc với ngừa thai có chứa androgen progesterol, nhất là trong trường hợp có vấn đề về nội tiết.

Cần lưu ý đặc biệt nếu bạn có:

  • Đái tháo đường, béo phì, nghiện rượu, rối loạn chuyển hóa lipid: cần kiểm tra các thông số cận lâm sàng (như đường huyết, chức năng gan, lipid huyết) trước và sau điều trị theo yêu cầu của bác sĩ.
  • Tiền sử hoặc có nguy cơ bị trầm cảm.
  • Rối loạn hệ cơ xương, viêm cơ, đau cơ khớp, trên da và mô dưới da

Các lưu ý khác:

  • Nên dùng các sản phẩm giữ ẩm cho da và môi để tránh bị mất nước.
  • Khô miệng có thể gây ra và làm nậng hơn sâu răng, bệnh về nướu và nhiễm nấm. Để hạn chế, có thể dùng dung dịch thay thế nước bọt, ngậm kẹo không đường, hoặc nước đá.
  • Khám bác sĩ khi có vấn đề về thị lực (như khô mắt, mờ giác mạc, nhìn mờ) hoặc thấy khó chịu khi đeo kính áp tròng.
  • Thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc nếu có triệu chứng về thị giác như hoa mắt, buồn ngủ.

thuoc-acnotin-isotretinoin

6. Tác dụng không mong muốn

Phần lớn các tác dụng phụ khi sử dụng isotretinoin có liên quan đến liều dùng. Thông báo cho bác sĩ tác dụng không mong muốn gặp phải khi dùng thuốc. Các tác dụng phụ có thể kể tới bao gồm:

  • Triệu chứng thừa vitamin A: khô da, niêm mạc, nứt môi, chảy máu cam, viêm kết mạc mắt, đục giác mạc có hồi phục và không sử dụng được kính áp tròng.
  • Da và các phần phụ: ngoại ban, ngứa, viêm da, đổ mồ hôi u hạt mưng mủ, viêm quanh móng, teo móng, tăng tạo mô hạt, rụng tóc, xuất hiện nhiều trứng cá, rậm lông, tăng sắc tố, da tăng nhạy cảm ánh sáng.
  • Cơ xương: đau cơ, đau khớp, tăng sinh xương, viêm gân và các thay đổi khác về xương.
  • Thần kinh: rối loạn hành vi, trầm cảm, đau đầu, tăng áp lực nội sọ, động kinh.
  • Giác quan: rối loạn thị trường, giảm thính lực, sợ ánh sáng, giảm thị trường về đêm, đục thủy tinh thể, viêm giác mạc.
  • Tiêu hoá: buồn nôn, viêm đại tràng, viêm hồi tràng và kết tràng, chảy máu tiêu hoá.
  • Gan mật: tăng men gan tạm thời có hồi phục, đôi khi viêm gan.
  • Hô hấp: co thắt phế quản
  • Máu: giảm bạch cầu, hồng cầu, tăng hoặc giảm tiểu cầu, tăng tốc độ lắng máu
  • Xét nghiệm: tăng cholesterol và triglycerid huyết thanh, tăng acid uric huyết, giảm HDL, tăng đường huyết.
  • Đề kháng: nhiễm trùng tại chỗ hoặc toàn thân do vi khuẩn Gram dương (Staphylococcus Aureus).

7. Tương tác với thuốc Acnotin (isotretinoin)

Không sử dụng đồng thời Acnotin với các thuốc:

  • Vitamin A: do nguy cơ tăng triệu chứng thừa vitamin A
  • Thuốc nhóm minocyclin, tetracyclin: do nguy cơ tăng áp lực nội sọ (đau đầu, buồn nôn, nôn ói, phù mạch).
  • Rượu
  • Progesteron liều thấp: có thể giảm tác dụng thuốc
  • Phenytoin: có thể giảm tác dụng thuốc.
  • Ketoconazol: dùng đồng thời có thể làm tăng nồng độ corticosteroid huyết.

Trước khi bắt đầu điều trị với Isotretinoin, ngưng sử dụng các loại thuốc bôi ngoài da chứa:

  • Benzoyl peroxide
  • Sulfur
  • Tretinoin
  • Các loại thuốc, kem bôi trị mụn khác

Bạn hãy thông báo cho bác sĩ những thuốc (bao gồm cả thuốc kê đơn, không kê đơn, vitamin, thuốc dược liệu…) và thực phẩm, đặc biệt là những thuốc bôi da mà bạn đang sử dụng. Nếu thấy có dấu hiệu bất thường khi dùng thuốc, hãy thông báo ngay cho dược sĩ, bác sĩ.

thuoc-acnotin-isotretinoin

8. Quá liều thuốc Acnotin (isotretinoin)

Triệu chứng quá liều là triệu chứng thừa vitamin A. Thường xảy ra đau bụng, chóng mặt, tăng áp lực nội sọ, đau đầu, buồn nôn, nôn mửa, kích ứng da và ngứa,

Xử trí: giảm hấp thu bằng cách rửa dạ dày trong 2 giờ đầu sau quá liều. Ngưng dùng thuốc ở người có triệu chứng quá liều ngay ở liều điều trị.

Theo dõi:

  • Theo dõi sự gia tăng áp lực nội sọ.
  • Tiến hành thử thai đối với nữ giới có nguy cơ mang thai ngay khi xảy ra quá liều và 1 tháng sau đó. Trong trường hợp có thai, cân nhắc thật kỹ giữa việc tiếp tục có thai và nguy cơ dị dạng bào thai.
  • Thử máu để xác định nồng độ isotretinoin và chất chuyển hóa của nó.

9. Phụ nữ có thai và cho con bú

9.1. Phụ nữ có thai

  • Isotretinoin có nguy cơ gây sinh quái thai cao nếu người mẹ có thai dùng thuốc ở bất kỳ liều nào, ngay cả trong thời gian ngắn. Do đó, không dùng isotretinoin cho phụ nữ có thai hoặc dự định có thai. Những bất thường về thai nhi có liên quan đến isotretinoin như não úng thuỷ, tật đầu nhỏ, các bất thường ở tai ngoài (nhỏ hoặc không có ống tai ngoài), teo nhãn cầu, bất thường hệ tim mạch và các dị dạng về não.
  • Bạn cần được thăm khám để loại trừ 2 tuần trước khi điều trị với thuốc Acnotin.
  • Cần sử dụng các biện pháp tránh thai hiệu quả liên tục (nên dùng đồng thời 2 phương pháp ngừa thai) từ 1 tháng trước điều trị, trong thời gian điều trị và 1 tháng sau khi ngưng thuốc. Các hình thức ngừa thai chính bao gồm: thắt ống dẫn trứng, thắt ống dẫn tinh, vòng tránh thai, thuốc tránh thai chứa estrogen, miếng dán ngừa thai, que cấy, thuốc tiêm, vòng âm đạo, bao cao su,..
  • Nếu phát hiện mang thai trong quá trình điều trị, phải lập tức báo ngay cho bác sĩ.
  • Chỉ bắt đầu dùng isotretinoin vào ngày thứ 2 hoặc thứ 3 của kỳ kinh kế tiếp.

thuoc-acnotin-isotretinoin

9.2. Phụ nữ cho con bú

Isotretinoin có tính ưa lipid cao, nên dễ bài xuất vào sữa mẹ. Không dùng isotretinoin trong thời gian cho con bú do có nguy cơ gây tác dụng phụ cho trẻ.

10. Cách bảo quản thuốc Acnotin (isotretinoin)

  • Bảo quản thuốc ở nhiệt độ dưới 30oC, tại nơi khô ráo, tránh nhiệt độ và ánh nắng mặt trời trực tiếp chiếu vào.
  • Nên cất trữ sản phẩm ở nơi an toàn, cách xa tầm tay của trẻ em và vật nuôi
  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng. Nếu cần thêm thông tin, xin hỏi ý kiến bác sỹ.
  • Không dùng thuốc sau ngày quá hạn (EXP) in trên hộp.

Thuốc Acnotin chứa isotretinoin với chỉ định điều trị các tình trạng mụn trứng cá nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Thuốc có nguy cơ gây dị tật thai nhi cao. Những thông tin trên đây chỉ mang tính tham khảo. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tuyệt đối tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa Da Liễu khi sử dụng.

Dược sĩ Trần Vân Thy

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.