Những điều nam giới cần biết về tinh dịch loãng

Bài viết có sử dụng một số từ ngữ nhạy cảm, bạn đọc cân nhắc trước khi xem.

Các quý ông có thể đang hoang mang về tình trạng tinh dịch loãng. Vậy nó có nguy hiểm không, nguyên nhân gây ra tình trạng này là gì và cách điều trị như thế nào? Hãy cùng Youmed tìm câu trả lời nhé.

Tinh dịch loãng là gì?

Tinh dịch là dịch được tiết ra từ niệu đạo khi xuất tinh. Nó mang tinh trùng va dịch từ tuyến tiền liệt và cơ quan sản xuất khác. Đối với nam giới bình thường, tinh dịch là chất lỏng đặc, có màu trắng. Tuy nhiên, có vài yếu tố đã tác động làm thay đổi độ dính của nó. Đó là hiện tượng tinh dịch loãng.

Tinh dịch loãng là hiện tượng bất thường tinh dịch ở nam giới. Đó có thể là dấu hiệu số lượng tinh trùng giảm, tinh dịch không đủ chất dinh dưỡng… Điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của nam giới. Chính vì vậy, tình trạng này cần phải phòng ngừa và điều trị.

tinh dịch loãng
Tinh dịch loãng là hiện tượng bất thường tinh dịch ở nam giới

Dấu hiệu để nhận biết tinh dịch loãng:

  • Tinh dịch trong: bình thường tinh dịch khá đặc sệt.
  • Hóa lỏng nhanh: tinh dịch xuất ra thường hóa lỏng sau 30 – 45 phút.

Nguyên nhân gây tinh dịch loãng

Tinh dịch loãng do lượng tinh trùng thấp

Một trong những nguyên nhân gây tinh dịch loãng là do số lượng tinh trùng thấp. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho rằng tinh trùng thấp (oligospermia) là tình trạng tiết ra ít hơn 15 triệu tinh trùng trên 1 ml tinh dịch. Chính điều này có thể khiến người đó khó thụ tinh hơn, dẫn đến vô sinh.

Nguyên nhân gây tinh trùng thấp không phải lúc nào cũng được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, tình trạng do di truyền có thể gây ra như Hội chứng Klinefelter ảnh hưởng đến lượng tinh trùng. Một số nguyên nhân khác cũng có thể gây ra như:

Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Đây là tình trạng sưng các tĩnh mạch chạy từ tinh hoàn đến bìu. Nó có thể không gây ra triệu chứng gì nhưng lại làm giảm số lượng tinh trùng và chất lượng tinh dịch. Bệnh có thể xuất hiện một bên hay hai bên của bìu. Đây là một bệnh phổ biến, chiếm khoảng 15% nam giới. Tới khoảng 40% nam giới đến khám vì tình trạng này. Tuy nhiên, khoảng 80% nam giới gặp chứng giãn tĩnh mạch thừng tinh không có mắc vấn đề hiếm muộn nào.

Viêm nhiễm nam khoa

nguyên nhân tinh dịch loãng
Số lượng tinh trùng thấp gây tinh dịch loãng

Viêm nhiễm tại cơ quan sinh dục nam giới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng và chất lượng của tinh dịch. Một số bệnh có thể kể đến như viêm tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt,… Ngoài ra, còn các bệnh lây qua đường tình dục như bệnh giang mai, lậu,…

Khối u

Khối u ác tinh hay lành tính trong tinh hoàn đều ảnh hưởng đến sản lượng tinh trùng.

Rối loạn nội tiết tố

Hormon sản xuất từ tinh hoàn, tuyến yên hay từ vùng hạ đồi đều cần thiết tạo ra tinh trùng khỏe mạnh. Do đó, thay đổi bất thường hormon nào cũng ảnh hưởng việc sản xuất tinh trùng.

Xuất tinh ngược

Xuất tinh ngược dòng là tình trạng tinh dịch đi vào bàng quang thay vì phóng ra khỏi dương vật. Điều này ảnh hưởng đến lượng tinh dịch được tiết ra khi quan hệ. Tình trạng này xuất hiện có thể do nam giới bị đái tháo đường, tổn thương tủy sống, viêm tiền liệt tuyến, phẫu thuật bàng quang,… Khi đó, nam giới không thể xuất tinh ra ngoài hoặc lượng tinh dịch rất ít.

Rối loạn miễn dịch

Kháng thể có thể chống lại tinh trùng.

Chấn thương hay vấn đề ở ống dẫn tinh

Các bệnh lý viêm có thể hình thành sẹo gây tắc ống dẫn tinh, cản trở quá trình vận chuyển và xuất tinh.

Xuất tinh thường xuyên

Xuất tịnh thường xuyên bằng cách thủ dâm và quan hệ có thể khiến tinh dịch bị loãng. Nếu thủ dâm hay quan hệ tình dục mỗi ngày, cơ thể không đủ thời gian để tạo tinh dịch đủ nhiều và chất lượng.

Một nghiên cứu 2016, 20 nam giới đã xuất tinh hàng ngày trong 14 ngày sau 3-5 ngày không xuất tinh. Các nhà nghiên cứu đã thu thập và phân tích các mẫu tinh dịch của người tham gia vào các ngày 1, 3 và 14 trong quá trình nghiên cứu. Họ phát hiện ra rằng cả lượng tinh dịch và lượng tinh trùng đều giảm ở khoảng giữa ngày 1 và 3 cũng như ở khoảng giữa ngày 7 và 14.

Thiếu kẽm

Kẽm là một chất dinh dưỡng quan trọng. Bởi hỗ trợ rất nhiều chức năng cần thiết của cơ thể có thể kể đến tổng hơp DNA, chống nhiễm trùng, chữa lành vết thương và sinh sản.

Kẽm cũng có vai trò đối với sản lượng tinh trùng. Theo một đánh giá năm 2018 đăng trên Tạp chí Sinh sản và Vô sinh, kẽm góp phần làm chất lượng tinh dịch giảm và gây vô sinh. Nhưng, cơ thể dư kẽm cũng làm giảm chất lượng tinh trùng.

Cơ thể không thể tự sản xuất hay dự trữ kẽm. Do đó, bạn cần cung cấp kẽm cho cơ thể từ nguồn thực phẩm. Một số thực phẩm chứa kẽm như:

  • Hàu, thịt đỏ, thịt gia cầm, động vật có vỏ
  • Quả hạch, hạt, ngũ cốc nguyên hạt
  • Đậu
  • Sữa chua hoặc các sản phẩm từ sữa…
Thực phẩm bổ sung kẽm
Thực phẩm bổ sung kẽm

Xuất tinh sớm

Nếu tinh dịch bạn loãng, hãy lưu ý đến màu có trong suốt không. Tinh dịch trong suốt có thể là hiện tượng xuất tinh sớm. Chúng thường chứa một lượng tinh trùng ít.

Tinh dịch loãng có nguy hiểm không?

Tinh dịch loãng thường biểu hiện tạm thời và tự hết, không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, có thể đó là dấu hiệu bất thường của cơ thể. Tinh dịch loãng có thể do lượng tinh trùng thấp hay các tình trạng khác. Số lượng tinh trùng thấp không có nghĩa là người đó bị vô sinh. Nhưng nó làm ảnh hưởng đến khả năng thụ thai trở nên khó hơn.

Bên cạnh đó, tinh dịch loãng cũng có thể do thói quen sống, chế độ dinh dưỡng… gây nên.

Theo Viện Sức khỏe Trẻ em và Phát triển Con người Quốc gia Mỹ, vấn đề về khả năng sinh sản của nam gới hầu hết do ảnh hưởng bởi hoạt động của tinh trùng.

Chẩn đoán và điều trị tinh dịch loãng

Chẩn đoán tinh dịch loãng

Ở người, nếu tình trạng tinh dịch loãng xảy ra dai dẳng. Hãy thăm khám bác sĩ nếu có các triệu chứng sau:

  • Xuất tinh bất thường.
  • Tiểu khó, tiểu buốt hoặc đau.
  • Đau hay khó chịu ở tinh hoàn và bìu.
  • Đau ở bụng dưới hoặc lưng dưới.
  • Sốt, buồn nôn, ớn lạnh.

Để chẩn đoán nguyên nhân gây tinh dịch loãng, bác sĩ cần hỏi người bệnh về triệu chứng, bệnh sử và thói quen sinh hoạt. Nếu cần thiết, bạn có thể thực hiện một cuộc kiểm tra thể chất. Bác sĩ cũng có thể yêu cầu lấy mẫu tinh dịch của bệnh nhân rồi phân tích các kết quả:

  • Thể tích và độ kết dính của tinh dịch.
  • Độ pH.
  • Số lượng tinh trùng.
  • Khả năng và tốc độ di chuyển của tinh trùng.
  • Hình dạng và kích thước của tinh trùng.

Điều trị tinh dịch loãng

tinh dịch loãng
Điều trị tinh dịch loãng

Phương pháp điều trị tinh dịch loãng là dựa vào nguyên nhân gây ra. Tinh dịch có thể hóa loãng do thủ dâm hay quan hệ tình dục nhiều lần mỗi ngày. Trong trường hợp này, bạn có thể kiêng cử trong vài ngày, giúp điều trị vấn đề này.

Trong trường hợp bác sĩ xác định do nhiễm trùng vi khuẩn gây ra, điều trị bằng thuốc kháng sinh. Nếu mất cân bằng nội tiết tố, bác sĩ sẽ đề nghị liệu pháp hormon cho bạn.

Trường hợp bị giãn tĩnh mạch thừng tinh, bác sĩ sẽ áp dụng một trong những phương pháp điều trị:

  • Phẫu thuật nội soi: bác sĩ phẫu thuật sẽ rạch một vết nhỏ vào bụng. Tiếp theo, đưa một ống nội soi qua vết rạch. Sau đó, xác định vị trí tĩnh mạch bị giãn và sửa chữa.
  • Thuyên tắc qua da: đây là thủ thuật xâm lấn tối thiểu. Bác sĩ phẫu thuật sẽ chèn một cuộn dây hoặc bóng vào tĩnh mạch bị giãn. Sau đó, sẽ phóng to cuộn dây hay quả bóng lên để khôi phục lượng máu bình thường.

Ngoài ra, thay đổi thói quen sinh hoạt sẽ giúp cải thiện tình trạng tinh dịch loãng:

  • Duy trì trọng lượng của cơ thể khỏe mạnh.
  • Giảm áp lực, căng thẳng.
  • Ngủ đủ giấc mỗi ngày.
  • Ngừng sử dụng thuốc lá.
  • Han chế rượu bia.
  • Tập thể dục.

Tinh dịch loãng thường là tình trạng tạm thời và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, đó cũng có thể do số lượng tinh trùng thấp hoặc chất lượng tinh dịch giảm. Điều này không có nghĩa là vô sinh, nhưng hạn chế cơ hội thụ thai. Để tránh hậu quả lớn, hãy đến cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và điều trị kịp thời.

ThS. BS. CKI. Trần Quốc Phong

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.