Thông tin bảo trợ bởi

Bú mẹ lâu dài có sao không và lời giải đáp từ chuyên gia

Tham vấn y khoa:
Cập nhật: 17 Th2, 2021
Bú mẹ lâu dài có sao không và lời giải đáp từ chuyên gia

Tiếp tục cho con bú trong bao lâu là quyết định riêng của mỗi gia đình. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị cho trẻ bú mẹ hoàn toàn (nghĩa là không cần bổ sung thêm bất kì chất lỏng hoặc chất rắn khác) trong 6 tháng. Sau đó tiếp tục cho trẻ bú mẹ kết hợp với thức ăn đặc trong 2 năm nếu mẹ và bé mong muốn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có thêm thông tin về việc cho con bú ở các độ tuổi và giai đoạn khác nhau trong cuộc đời trẻ. 

1. Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ nhỏ

Trong những ngày đầu tiên sau sinh, trẻ sẽ nhận được sữa non của bạn. Với các yếu tố chống nhiễm trùng (kháng thể) và dinh dưỡng cần thiết mà cơ thể mới sinh ra của trẻ mong đợi, việc cho con bú sẽ mang lại cho con bạn sự “chủng ngừa” đầu tiên. Đó cũng là cách dễ dàng nhất giúp hệ tiêu hóa của trẻ hoạt động hiệu quả. Bú mẹ là điều con bạn mong đợi vì trẻ được sinh ra với bản năng có sẵn kĩ năng này.

Việc cho con bú cũng giúp sức khỏe của bạn phục hồi sau khi sinh. Dù ít ỏi thì việc cho bé bú ít nhất một hoặc hai ngày vẫn rất tốt. Ngay cả khi bạn có ý định cho trẻ bú bình sau đó.

1.2. Bú mẹ đến 4 – 6 tuần tuổi

Nếu cho con bú hoàn toàn trong ít nhất tháng đầu tiên, bạn sẽ giúp trẻ vượt qua giai đoạn quan trọng nhất là sơ sinh. Trẻ sơ sinh không được bú sữa mẹ có nhiều nguy cơ dễ bị nhiễm trùng cần phải nhập viện. Ngoài ra nó cũng tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) hơn trẻ được bú sữa mẹ.

1.3. Bú mẹ đến 6 tháng tuổi

Với sữa mẹ, hệ tiêu hóa của con bạn sẽ phát triển hơn rất nhiều. Trẻ sẽ có khả năng dung nạp các chất lạ trong sữa công thức tốt hơn nhiều. Không cần cho trẻ thêm bất cứ loại thức ăn gì khác ngoài sữa mẹ trong 6 tháng đầu. Đó là nguồn dinh dưỡng tốt nhất giúp trẻ giảm nguy cơ mắc các bệnh lí nhiễm trùng (ví dụ như tai, hô hấp và tiêu hóa).

Đồng thời, đối với mẹ sẽ giảm nguy cơ ung thư vú. Cho con bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu, mang lại hiệu quả tránh thai đến 98% (nếu kinh nguyệt của bạn chưa trở lại). Hội đồng Nghiên cứu Y tế và Sức khỏe Quốc gia và Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo nên đợi đến khoảng 6 tháng mới bắt đầu cho trẻ ăn dặm.

Bú mẹ lâu dài không có bất kì tác hại nào
Bú mẹ lâu dài không có bất kì tác hại nào

1.4. Bú mẹ đến 1 tuổi

Sữa mẹ là nguồn nuôi dưỡng con bạn giúp phát triển trí não và cơ thể nhanh nhất. Việc cai sữa có thể khá dễ dàng ở độ tuổi này … Việc cho bú lâu dài cũng giúp bạn tiết kiệm chi phí thay vì mua sữa công thức. Cơ thể 1 tuổi của đứa trẻ có thể hấp thu hầu hết các món ăn dành cho người lớn. Nhiều lợi ích sức khỏe từ việc nuôi con bằng sữa mẹ trong năm đầu tiên của con bạn sẽ kéo dài suốt đời. Ví dụ như ít có vấn đề về răng miệng hơn, giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư ở trẻ em.

1.5. Bú mẹ đến 2 tuổi

Sữa mẹ vẫn là nguồn thực phẩm tiếp tục cung cấp dinh dưỡng và khả năng miễn dịch cho con bạn ở thời điểm này. Là giai đoạn mà trẻ sau cai sữa thường dễ bị bệnh. Trẻ cũng đã quen với các bữa ăn hằng ngày của gia đình. Đây là mốc phát triển cho sự khởi đầu tính độc lập của con bạn. Hiện trẻ đã đủ lớn để bạn và trẻ có thể cùng nhau thực hiện quá trình cai sữa.

Khi trẻ đã sẵn sàng cai sữa, bạn có thể tự tin rằng bạn đã đáp ứng các nhu cầu về thể chất và tinh thần một cách trọn vẹn nhất cho đứa con thân yêu. Ở những nước không bắt buộc cai sữa sớm, trẻ sẽ được bú sữa mẹ ít nhất đến 2 tuổi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) khuyến khích mạnh mẽ việc nuôi con bằng sữa mẹ trong giai đoạn trẻ mới biết đi: “Sữa mẹ là nguồn cung cấp năng lượng và dinh dưỡng quan trọng. Không những thế còn giúp chống lại bệnh tật trong năm thứ hai của cuộc đời trẻ.”

2. Có rủi ro nào khi cho con bú kéo dài không?

Ở nhiều quốc gia trên thế giới, độ tuổi ăn dặm trung bình từ 2 đến 4 tuổi. Tại một số nước, trẻ em được bú sữa mẹ cho đến mốc 6 tuổi.

Không có bất kỳ rủi ro nào được biết đến khi tiếp tục cho con bú lâu hơn 1 hoặc 2 năm đầu. Cũng không có bằng chứng thuyết phục nào cho thấy việc bú mẹ kéo dài sẽ khiến việc cai sữa trở nên khó khăn hơn.

Có thể cho trẻ bú mẹ đến 2 tuổi.
Có thể cho trẻ bú mẹ đến 2 tuổi

3. Khi nào trẻ muốn cai sữa?

3.1. Một số dấu hiệu có thể con bạn đã sẵn sàng cai sữa

  • Hơn 1 tuổi
  • Phát triển nhanh chóng nhờ nguồn dinh dưỡng từ thức ăn đặc
  • Thành thạo việc uống nước bằng cốc
  • Giảm dần các cữ bú mẹ
  • Thái độ chống đối hoặc khó chịu khi bú mẹ

3.1. Hướng dẫn cách mẹ giúp bé cai sữa

Không có thời gian cố định cho việc bú mẹ, quyết định cai sữa khi nào là của chính cá nhân người mẹ. Việc ăn dặm bắt đầu bằng việc bé làm quen với thức ăn trên bàn. Vì thế, bạn có thể thực hiện cai sữa bằng cách chủ động giảm cữ bú. Thay vào đó bằng những bữa ăn dặm. Một số lời khuyên dưới đây có thể giúp bạn:

  • Bắt đầu bằng cách giảm các cữ bú trong ngày. Các cữ bú đầu tiên và cuối cùng trong ngày thường khó dừng hơn đối với trẻ. Hơn nữa, đây cũng là thời điểm căng sữa.
  • Thay đổi thói quen của bạn xung quanh thời gian cho bú thông thường. Ví dụ, tránh ngồi ở các vị trí cho trẻ bú quen thuộc.
  • Cho trẻ bú sữa mẹ đã được vắt ra và đựng trong cốc hoặc bình. Con bạn vẫn sẽ nhận được những lợi ích từ sữa mẹ. Nhưng bằng cách khác.
  • Giảm khó chịu ở vú bằng cách chườm đá lên ngực.

Nếu bạn cảm thấy trẻ chống đối và muốn bú, hãy cho trẻ bú. Sau đó, có thể thử lại quá trình này vào ngày mai. Việc bạn cho con bú trong bao lâu là tùy thuộc vào chính bạn và trẻ. Có những lợi ích nếu bạn chỉ cho con bú sữa mẹ trong vài ngày. Và những lợi ích khác kéo dài đến nhiều năm cho cả mẹ và con. Tuy nhiên, không phải lúc nào bỏ bú cũng là do trẻ muốn cai sữa. 

Ngưng bú mẹ khi trẻ có dấu hiệu chống đối
Ngưng bú mẹ khi trẻ có dấu hiệu chống đối

Cho con bú là một phương pháp nuôi dạy con cái có liên quan đến sự phát triển tình cảm của trẻ. Đặc biệt là sự gắn bó tình mẫu tử. Việc cho con bú sẽ giúp mẹ và con hiểu nhau hơn, tránh những xung đột  trong thời thơ ấu. Đừng lo lắng rằng con bạn sẽ bú mẹ mãi mãi. Tất cả trẻ em đều có thể tự ngưng bú mẹ. Cho dù bạn muốn nuôi con bằng sữa mẹ chỉ trong vài ngày hay 1 năm, nuôi con bằng sữa mẹ là một quyết định bạn sẽ không bao giờ hối hận.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Trang tin y tế YouMed chỉ sử dụng các nguồn tham khảo có độ uy tín cao, các tổ chức y dược, học thuật chính thống, tài liệu từ các cơ quan chính phủ để hỗ trợ các thông tin trong bài viết của chúng tôi. Tìm hiểu về Quy trình biên tập để hiểu rõ hơn cách chúng tôi đảm bảo nội dung luôn chính xác, minh bạch và tin cậy.

1. The Australian Breastfeeding Association, “How long should I breastfeed my baby?”, https://www.breastfeeding.asn.au/bfinfo/how-long-should-i-breastfeed-my-baby, accessed on 23rd November, 2020.

2. Healthline Media, “How Long Should You Breastfeed?”, https://www.healthline.com/health/parenting/how-long-should-you-breastfeed#takeaway, accessed on 23rd November, 2020.

YouMed Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.