Các loại thuốc kháng sinh trị mụn phổ biến và cách sử dụng

Mụn – nguyên nhân khiến cho làn da trở nên xấu xí. Vậy nguyên nhân nào đã dẫn đến tình trạng mụn? Các loại thuốc được sử dụng để điều trị mụn là gì? Các lưu ý khi điều trị mụn là gì? Hãy cùng YouMed theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về vấn đề này nhé!

1. Nguyên nhân gây mụn trên da

Tình trạng mụn trứng cá trên da

Những yếu tố chính gây ra mụn trứng cá

  • Sản xuất dầu (bã nhờn) dư thừa
  • Các nang lông bị tắc nghẽn bởi dầu và tế bào da chết
  • Mụn do vi khuẩn gây ra
  • Hoặc nguyên nhân có thể xuất phát từ trình trạng viêm

Các vị trí xuất hiện mụn trứng cá thường xuất hiện là mặt, trán, ngực, lưng trên và vai. Điều này là vì những vùng da này có nhiều tuyến dầu (bã nhờn) nhất. Và các nang tóc được kết nối với các tuyến dầu.

Mụn nhọt là gì? Đây là những nốt đỏ nổi lên với tâm màu trắng. Chúng phát triển khi các nang lông bị tắc bị viêm hoặc nhiễm vi khuẩn. Và chính sự tắc nghẽn và viêm nhiễm sâu bên trong nang lông tạo ra các cục u giống như u nang bên dưới bề mặt da.

Một số tác động có thể gây ra hoặc làm tình trạng mụn trứng cá nghiêm trọng hơn

  • Do thay đổi nội tiết tố
    + Androgen là nội tiết tố gia tăng ở trẻ em trai và gái trong độ tuổi dậy thì. Đây là nguyên nhân làm cho các tuyến bã nhờn mở rộng và tạo ra nhiều bã nhờn hơn.

    + Ngoài ra, sự thay đổi hormone trong thời kỳ trung niên, đặc biệt ở phụ nữ, cũng có thể dẫn đến nổi mụn.
  • Nguyên nhân do thuốc
    + Tình trạng mụn có thể xuất hiện do sau khi dùng thuốc có chứa corticosteroid, testosterone hoặc lithium.
  • Chế độ ăn uống
    + Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiêu thụ một số loại thực phẩm giàu carbohydrate (bánh mì, khoai tây chiên). Điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mụn.

    + Một số nghiên cứu sâu hơn để đánh giá liệu những người bị mụn trứng cá có được lợi ích gì khi tuân theo những hạn chế về chế độ ăn uống cụ thể hay không.
  • Do stress
    + Tình trạng căng thẳng không gây ra mụn

    + Tuy nhiên, nếu bị căng thẳng có thể làm cho tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn.

2. Các loại thuốc kháng sinh trị mụn phổ biến hiện nay

2.1. Thuốc bôi ngoài da

  • Thuốc hoạt động bằng cách tiêu diệt vi khuẩn dư thừa trên da và giảm mẩn đỏ và viêm.
  • Trong vài tháng đầu điều trị, có thể sử dụng cả retinoid và kháng sinh.
  • Với các loại kháng sinh được bôi vào buổi sáng và retinoid vào buổi tối.
  • Kháng sinh thường được kết hợp với benzoyl peroxide để làm giảm khả năng kháng thuốc kháng sinh
    + Clindamycin với benzoyl peroxide (Benzaclin, Duac, những loại khác)
    + Erythromycin với benzoyl peroxide (Benzamycin).
  • Không khuyến khích dùng tại chỗ

2.2. Thuốc uống (kháng sinh)

  • Đối với mụn trứng cá từ trung bình đến nặng, có thể cần dùng kháng sinh trị mụn đường uống để giảm vi khuẩn.
  • Lựa chọn đầu tiên để điều trị mụn trứng cá là tetracycline hoặc macrolide
  • Ngoài ra, macrolide có thể là một lựa chọn cho những đối tượng không thể dùng tetracycline. Các đối tượng bao gồm cả phụ nữ mang thai và trẻ em <8 tuổi.
  • Nên dùng kháng sinh đường uống trong thời gian ngắn nhất có thể để ngăn ngừa tình trạng kháng kháng sinh.
  • Ngoài ra, nên được kết hợp với các loại thuốc khác như benzoyl peroxide. Mục tiêu là để giảm nguy cơ phát triển kháng kháng sinh.
  • Khi dùng thuốc kháng sinh để trị mụn, các tác dụng phụ thường không nghiêm trọng. Tuy nhiên, các loại thuốc này có thể làm tăng độ nhạy cảm của da với ánh nắng mặt trời.

3. Thuốc kháng sinh trị mụn dùng khi nào?

3.1. Da bị mụn trứng cá

  • Ở mức độ mụn trứng cá từ trung bình đến nặng, có thể cần dùng kháng sinh đường uống.
  • Thông thường lựa chọn đầu tiên để điều trị mụn là tetracycline. Nhóm kháng sinh này có tác dụng chống viêm mạnh mẽ.
  • Ngoài ra, còn có macrolid: azithromycin có khả năng kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn
  • Tuy nhiên, bất kỳ loại kháng sinh nào cũng có thể khiến vi khuẩn phát triển khả năng kháng thuốc. Do đó, chỉ nên sử dụng kháng sinh đường uống trong thời gian ngắn nhất có thể.
  • Ngoài ra, không nên chỉ sử dụng duy nhất kháng sinh để trị mụn.
  • Thực tế, các bác sĩ da liễu luôn khuyến nghị sử dụng kháng sinh đường uống kết hợp với kem bôi ngoài da không chứa kháng sinh.

3.2. Da bị mụn đầu trắng hoặc đầu đen

  • Nếu chỉ bị mụn đầu trặng hoặc  mụn đầu đen thì có thể không cần dùng đến kháng sinh trị mụn
  • Do vậy, hãy chọn các sản phẩm trị mụn, tẩy da chết chứa acid salycilic hoặc dùng dụng cụ để lấy mụn một cách an toàn và vệ sinh.

3.3. Da có mụn mủ và nhiều loại mụn

  • Trường hợp tình trạng da phức tạp hơn với sự xuất hiện của nhiều loại mụn và mủ. Việc dùng kháng sinh trị mụn đường uống kết hợp với retinoids tại chỗ hoặc benzoyl peroxide có thể là hướng giải quyết phù hợp.
  • Một số nghiên cứu đã cho thấy sự kết hợp này có thể làm giảm nguy cơ phát triển tình trạng kháng thuốc kháng sinh.
  • Việc dùng retinoids tại chỗ là một dẫn xuất của vitamin A. Thuốc có khả năng làm thông thoáng lỗ chân lông và ngăn ngừa mụn phát triển.

4. Kháng sinh trị mụn có tác dụng phụ không?

  • Cần thận trọng đến các tác dụng phụ mà kháng sinh trị mụn có thể gây ra để có thể cẩn thận khi dùng
  • Lưu ý đến các nhóm thuốc retinoids và benzoyl peroxide tại chỗ có thể khiến da ửng đỏ, xuất hiện tình trạng khô và nhạy cảm với ánh nắng.
  • Ngoài ra, các thuốc kháng sinh uống có thể gây nhạy cảm với ánh sáng mặt trời và khó chịu ở dạ dày
  • Benzoyl peroxide có thể ức chế tác dụng của một số retinoid tại chỗ, vì vậy không bao giờ bôi chúng vào cùng một thời điểm trong ngày.
  • Uống thuốc kháng sinh trong hơn một vài tuần có thể khiến phụ nữ dễ bị nhiễm trùng men
  • Một số sản phẩm trị mụn không kê đơn có thể gây ra các phản ứng dị ứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng hoặc kích ứng nghiêm trọng. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp nếu bạn có các triệu chứng như thắt cổ họng, khó thở, cảm thấy ngất xỉu hoặc sưng mặt hoặc lưỡi. Đồng thời ngừng sử dụng sản phẩm nếu bạn phát ban hoặc ngứa. Các triệu chứng có thể xuất hiện bất cứ nơi nào từ vài phút đến một ngày hoặc lâu hơn sau khi sử dụng.

5. Sử dụng kháng sinh trị mụn đúng cách

5.1. Uống thuốc kháng sinh trong thời gian ngắn nhất có thể

  • Khi có thuốc kháng sinh trị mụn trong liệu trình điều trị mụn trứng cá, thuốc sẽ được kê đơn trong thời gian ngắn nhất có thể.
  • Điều này là vì mụn trứng cá cần thời gian để điều trị. Tức sẽ cần khoảng thời gian từ 3 đến 4 tháng. Tuy nhiên, một số người bị mụn trứng cá cần thêm thời gian dùng thuốc kháng sinh.

5.2. Bốn cách để giảm thời gian dùng kháng sinh

  • Sử dụng tất cả các loại thuốc trong kế hoạch điều trị
    + Khi đơn trị, kháng sinh trị mụn có thể nhanh chóng mất khả năng chống lại mụn trứng cá.

    + Trường hợp kháng sinh mất tác dụng, vi khuẩn tiếp tục phát triển và cơ thể có thể bị kháng kháng sinh.
    + Đây cũng là lý do tại sao bác sĩ da liễu kê đơn thuốc trị mụn khác cùng với thuốc kháng sinh.
    + Người bệnh có thể cần sử dụng benzoyl peroxide hoặc gel adapalene (ah-dap-ah-lean) cùng với thuốc kháng sinh.
  • Chăm sóc da nhẹ nhàng.
    + Để loại bỏ mụn trứng cá, cần tẩy da chết sạch sẽ

    + Lưu ý, nên làm nhẹ nhàng vì việc chà xát có thể gây kích ứng da và làm tình trạng mụn nặng thêm.
  • Tuân theo đúng lịch điều trị với bác sĩ
    + Giúp bác sĩ đánh giá được hiệu quả của việc điều trị

    + Mục đích tìm được loại kháng sinh phù hợp cho mỗi người
  • Thực hiện theo liệu trình điều trị
    + Sau khi da sạch mụn, cần điều trị mụn khác nhau để ngăn ngừa tình trạng nổi mụn mới.

    + Có thể giữ cho làn da thông thoáng bằng cách sử dụng thuốc bôi lên da.
    + Ngoài ra, tiếp tục sử dụng phương pháp điều trị mụn trứng cá trong kế hoạch duy trì  sẽ giúp giữ làn da thông thoáng và giảm nhu cầu dùng thuốc trị mụn mạnh hơn như kháng sinh.

Thuốc kháng sinh có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp làm sạch mụn. Nếu bạn dùng thuốc kháng sinh để điều trị mụn trứng cá của mình, hãy nhớ dùng thuốc một cách nghiêm túc. Điều này sẽ cho phép bạn nhận được nhiều lợi ích nhất trong thời gian ngắn nhất có thể.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.