Thông tin bảo trợ bởi

Hạ đường huyết: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí

Như chúng ta đã biết, bệnh đái tháo đường là tình trạng tăng đường huyết cao trong máu. Nhưng lại ít biết rằng, tình trạng hạ đường huyết cũng gặp rất thường xuyên trên những người bị đái tháo đường. Thậm chí nếu không được xử lí đúng cách, nó có thể nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh. Vậy cùng tìm hiểu tình trạng này là gì nhé.

1. Hạ đường huyết là gì?

Đây là tình trạng gây ra bởi lượng đường trong máu rất thấp (glucose). Glucose là nguồn năng lượng chính của cơ thể bạn. Tình trạng này thường liên quan đến điều trị bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, một loạt các tình trạng khác có thể gây ra hạ đường trong máu ở những người không mắc bệnh tiểu đường. Giống như sốt, hạ đường trong máu không phải là một căn bệnh. Nó là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe. Điều trị bao gồm các bước nhanh chóng để đưa mức đường trong máu trở lại mức bình thường. Điều trị lâu dài đòi hỏi phải xác định và điều trị nguyên nhân cơ bản của hạ đường.

hạ đường huyết
Đường huyết dưới 70 mg/dl là hạ đường huyết

2. Triệu chứng là gì?

  • Nhịp tim không đều
  • Mệt mỏi
  • Da nhợt nhạt
  • Run rẩy
  • Lo âu
  • Đổ mồ hôi
  • Đói
  • Cáu gắt
  • Cảm giác ớn lạnh chạy dọc sống lưng
hạ đường huyết
Các dấu hiệu thường gặp của hạ đường trong máu

Khi tình trạng hạ đường trở nên tồi tệ hơn, các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:

  • Lú lẫn, hành vi bất thường. Chẳng hạn như không thể hoàn thành các hoạt động cơ bản.
  • Rối loạn thị giác, chẳng hạn như mờ mắt.
  • Xuất hiện cơn co giật.
  • Mất ý thức.

3. Khi nào cần tới gặp bác sĩ ngay?

3.1. Tìm kiếm sự giúp đỡ của bác sĩ ngay lập tức nếu:

Bạn có những gì có thể là triệu chứng hạ đường huyết nhưng bạn không bị tiểu đường.
Bạn bị tiểu đường và hạ đường huyết không đáp ứng với điều trị. Điều trị ban đầu hạ đường huyết là uống nước trái cây hoặc nước ngọt thông thường, ăn kẹo hoặc uống viên glucose. Nếu phương pháp điều trị này không làm tăng lượng đường trong máu và cải thiện các triệu chứng của bạn, hãy liên hệ với bác sĩ của bạn ngay lập tức.

3.2. Nhập cấp cứu ngay lập tức khi:

Người bị tiểu đường hoặc có tiền sử hạ đường tái phát có triệu chứng hạ đường nặng hoặc mất ý thức.

hạ đường huyết
Tới gặp bác sĩ khi các triệu chứng không cải thiện

4. Nguyên nhân là gì?

4.1. Nguyên nhân hạ đường thường gặp trên bệnh nhân đái tháo đường

Những người mắc bệnh tiểu đường thiếu hụt hoàn toàn insulin (đái tháo đường 1). Hoặc vẫn có insulin nhưng có thể ít đáp ứng với nó (đái tháo đường 2). Do đó, glucose có xu hướng tích tụ trong máu và có thể đạt đến mức cao nguy hiểm.

Để khắc phục vấn đề này, người mắc bệnh tiểu đường có thể dùng insulin hoặc các loại thuốc để giảm lượng đường trong máu. Nhưng quá nhiều insulin hoặc các loại thuốc điều trị tiểu đường có thể khiến lượng đường trong máu xuống quá thấp. Từ đó gây hạ đường trong máu. Hạ đường huyết cũng có thể xảy ra nếu người bệnh ăn uống quá ít trong khi dùng thuốc trị tiểu đường, hoặc tập thể dục nhiều hơn bình thường.

hạ đường huyết
Sử dụng insulin và thuốc hạ đường quá liều sẽ gây hạ đường trong máu ở người bị đái tháo đường

4.2. Nguyên nhân hạ đường huyết có thể gặp trên những người không bị đái tháo đường

Hạ đường trong máu ở những người không mắc bệnh tiểu đường ít phổ biến hơn nhiều. Nguyên nhân có thể bao gồm:

  • Thuốc

Vô tình một người không bị tiểu đường uống nhầm thuốc trị tiểu đường là nguyên nhân có thể gây hạ đường huyết. Các loại thuốc khác có thể gây hạ đường trong máu, đặc biệt là ở trẻ em hoặc ở những người bị suy thận. Một ví dụ là quinine (Qualaquin), được sử dụng để điều trị bệnh sốt rét.

  • Uống rượu quá mức

Uống nhiều rượu mà không ăn có thể ngăn chặn gan giải phóng glucose dự trữ vào máu. Từ đó gây hạ đường trong máu, đây có thể là một tình trạng nguy hiểm dẫn đến đột tử, cùng theo dõi video sau nhé:

  • Một số bệnh nặng

Các bệnh nặng về gan, chẳng hạn như viêm gan nặng, có thể gây hạ đường huyết. Rối loạn chức năng thận, làm chậm thải thuốc, có thể ảnh hưởng đến mức glucose do sự tích tụ của các loại thuốc đó. Đói lâu dài, như trong tình trạng chán ăn tâm thần. Nó có thể dẫn đến sự suy giảm các chất mà cơ thể bạn cần để tạo ra glucose, gây hạ đường huyết.

  • Insulin được sản xuất quá mức

Một khối u hiếm của tuyến tụy (insulinoma) có thể gây ra việc sản xuất quá mức insulin, dẫn đến hạ đường huyết.

  • Thiếu hụt nội tiết tố

Một số rối loạn của tuyến thượng thận và tuyến yên có thể dẫn đến sự thiếu hụt các hormone chính điều chỉnh việc sản xuất glucose. Trẻ em có thể bị hạ đường huyết nếu thiếu hụt hormone tăng trưởng.

5. Hạ đường huyết không nhận biết

Theo thời gian, các đợt hạ đường huyết lặp đi lặp lại có thể dẫn đến sự mất nhận biết hạ đường huyết. Cơ thể và não không còn tạo ra các dấu hiệu và triệu chứng cảnh báo đường trong máu thấp, chẳng hạn như run hoặc nhịp tim không đều. Khi điều này xảy ra, nguy cơ hạ đường huyết nghiêm trọng, đe dọa tính mạng sẽ tăng lên.

>> Hạ đường huyết là căn bệnh khá nguy hiểm. Vậy hạ đường huyết quá mức trong điều trị đái tháo đường là gì? Cùng YouMed xem ngay

6. Cách xử trí khi bị hạ đường

Nếu nhận thấy các dấu hiệu hạ đường huyết nên sử dụng ngay lập tức:

  • Một viên glucose.
  • Viên đường.
  • Vài viên kẹo.
  • Một ly nước ép trái cây.
  • Những thứ này có thể mang lại kết quả nhanh chóng. Sau đó, nên ăn thêm carbohydrate giải phóng chậm, chẳng hạn như ngũ cốc, bánh mì, gạo hoặc trái cây. Bước tiếp theo là tìm nguyên nhân cơ bản nào dẫn đến hạ đường.
Bổ sung thực phẩm chứa đường là cách xử trí tạm thời khi bị hạ đường huyết

Hạ đường huyết sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Xác định nguy cơ hạ đường và tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn uống và tập luyện có thể giúp giảm thiểu tình trạng này.

Bác sĩ Lê Hoàng Ngọc Trâm

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 12/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.