Những điều cần biết về các bệnh rối loạn chuyển hóa mỡ

Rối loạn chuyển hóa là tập hợp những bệnh lý ảnh hưởng đến quá trình biến đổi chất dinh dưỡng. Trong đó, rối loạn chuyển hóa mỡ là sự bất thường trong hình thành hay phân hủy mô mỡ. Bệnh có thể có nhiều nguyên nhân gây ra những triệu chứng khác nhau. Qua bài viết này, YouMed sẽ giới thiệu cho bạn những điều cần biết về bệnh.

Tác dụng của mỡ và rối loạn chuyển hóa mỡ là gì?

Mỡ hay lipid là một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu của cơ thể. Do đó, một chế độ ăn có lượng mỡ vừa phải rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe tốt. Những lợi ích mà mở đem lại cho con người là:

  • Nguồn cung cấp năng lượng dồi dào.
  • Thành phần xây dựng cấu trúc các tế bào.
  • Dung môi hòa tan vitamin tan trong chất béo.
  • Là thành phần các chất sinh học trong cơ thể tham gia vào nhiều hoạt động như chống viêm, đông máu, tạo hormone,…

    Lipid là thành phần quan trọng của màng tế bào
    Lipid là thành phần quan trọng của màng tế bào

Rối loạn chuyển hóa mỡ là sự mất điều hòa của mỡ trong cơ thể. Điều này gây nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Người bệnh có thể bị rối loạn lipid máu hay mỡ tích tụ bất thường trên cơ thể. Đây có thể là nguyên nhân nền tảng gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Triệu chứng rối loạn chuyển hóa mỡ nào hay gặp?

Triệu chứng bệnh rất đa dạng và thay đổi tùy theo loại bệnh mà người bệnh đang mắc. Bệnh có thể gây ra những triệu chứng mơ hồ khó nhận biết hay nặng nề, rầm rộ. Nhìn chung, người mắc bệnh có thể gặp những triệu chứng như:

  • Chân to do mỡ tích tụ quá nhiều.
  • Dễ bị bầm khi va đập và lâu lành.
  • Đau vùng ứ mỡ.
  • Da mỏng, nhất là vùng mỡ dày.

Những triệu chứng này thường đặc trưng và dễ nhận biết, đồng thời có khả năng gợi ý bệnh cao. Tuy nhiên, một số người có thể có kèm những triệu chứng không liên quan làm khó khăn trong chẩn đoán như:

  • Mệt mỏi bất thường.
  • Sụt cân nhanh.
  • Suy giảm trí nhớ.
  • Xuất huyết âm đạo bất thường.
  • Ban đỏ trên da.
  • Đau đầu.
  • Đau khớp, cơ,…
  • Đầy bụng.
  • Khó thở, nhịp tim nhanh.
  • Rối loạn giấc ngủ.

Tất cả triệu chứng có thể không cùng xuất hiện ở người bệnh mà khác nhau ở mỗi người. Song, cũng có triệu chứng có tỷ lệ bắt gặp tương  đối cao giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán. Các triệu chứng tại vùng tích mỡ, đau khớp, đau cơ rất điển hình cho bệnh.

Những bệnh lý gây ra rối loạn chuyển hóa mỡ

Rất nhiều bệnh lý có thể gây ra bệnh cảnh này đã được phát hiện như:

  • Bệnh phù mỡ.
  • U mỡ đau.
  • Đa u mỡ gia đình.
  • Đa u mỡ đối xứng.
  • U mỡ vùng chậu.

    Bệnh phù mỡ gây tích mỡ bất thường trên cơ thể
    Bệnh phù mỡ gây tích mỡ bất thường trên cơ thể

Trong số này, có những bệnh do di truyền từ gia đình hay mắc phải. Nguyên nhân gây ra chúng là do sự mất cân bằng hệ thống hormone, thần kinh. Một số ít có thể do thuốc điều trị hay chấn thương, bệnh lý tự miễn. Dù sao, phần lớn bệnh là vô căn và không tìm được nguyên nhân.

Chẩn đoán những bệnh lý này có thể đơn giản nếu có các phương tiện hỗ trợ như xét nghiệm và hình ảnh học. Một số bệnh chỉ có thể chẩn đoán qua thăm khám thông thường của bác sĩ, do đó cần phải loại trừ hết những bệnh lý khác có thể gây triệu chứng tương tự cho người bệnh. Điều này có thể mất thời gian và gây nhiều khó khăn vì dễ chẩn đoán lầm.

Những phương tiện giúp chẩn đoán bệnh nguyên nhân thường được áp dụng là:

Áp dụng tiêu chuẩn

Mỗi bệnh lý có những tiêu chuẩn chẩn đoán riêng, bác sĩ sẽ kiểm tra bệnh nhân có đủ tiêu chí chẩn đoán bệnh hay không. Nếu bệnh nhân có đầy đủ tất cả tiêu chí thì có thể điều trị ngay. Ngược lại, chưa thể chẩn đoán nhưng chưa loại trừ bệnh, ưu tiên tìm những nguyên nhân khác.

Hình ảnh học

CT, MRI, siêu âm, xạ hình rất hữu ích, vừa có thể chẩn đoán bệnh, vừa dùng để loại trừ bệnh khác. Hình ảnh điển hình có thể phát hiện là tích tụ mỡ bất thường ở những vùng bị ảnh hưởng. Từ đó, định hướng chẩn đoán và điều trị.

Sinh thiết

Sinh thiết mô dành cho những trường hợp khó chẩn đoán hay phân biệt với các bệnh khác. Có thể sinh thiết một phần hay toàn bộ vùng mô bệnh.

Cần lưu ý gì khi điều trị rối loạn chuyển hóa mỡ

Có rất nhiều cách điều trị bệnh, mức độ điều trị sẽ phụ thuộc vào loại bệnh và triệu chứng. Bệnh có thể có những cách điều trị như:

Thay đổi thói quen

Hạn chế những hành vi có hại cho sức khỏe và tăng cường các hoạt động có lợi là cách được khuyến cáo cho tất cả người bệnh. Điều này giúp làm giảm triệu chứng cũng như ngăn ngừa tiến triển bệnh.

  • Tập thể dục đều đặn.
  • Xây dựng chế độ ăn hợp lý theo khuyến cáo của bác sĩ.
  • Giảm stress, làm việc và nghỉ ngơi hợp lí.
  • Điều trị bệnh đồng mắc.

Thuốc điều trị

Đối với những bệnh nhân khó kiểm soát triệu chứng đau, bác sĩ sẽ chỉ định một số thuốc giảm đau. Một số thuốc đặc trị có thể dùng được ở một số loại bệnh. Thuốc lợi tiểu chỉ định cho nhựng bệnh nhân bị phù,…

Bệnh có thể được điều trị bằng một số thuốc đặc trị
Bệnh có thể được điều trị bằng một số thuốc đặc trị

Phẫu thuật, thủ thuật

Những bệnh nhân có triệu chứng nặng, ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày nên được chỉ định phẫu thuật. Điều trị phẫu thuật giúp xử trí triệt để bệnh, ngừa tái phát. Quyết định mổ sẽ tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, đánh giá hiệu quả điều trị và mong muốn bệnh nhân. Ngoài ra, dẫn lưu bạch mạch huyết, chèn ép khối mỡ và điều trị bất động cũng có giá trị trong một số trường hợp

Rối loạn chuyển hóa mỡ tuy là bệnh lý phức tạp và khó chẩn đoán. Song, có nhiều phương pháp điều trị khác nhau cho người bệnh. Vì vậy, nếu có bất kỳ bất thường nào, đừng ngần ngại đến gặp bác sĩ để được tư vấn nhiều hơn.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.