Thông tin bảo trợ bởi

Sốt phát ban Rocky Mountain: Nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

Sốt phát ban Rocky Mountain

Sốt phát ban Rocky Mountain còn được gọi là sốt phát ban miền núi. Đây là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn lây truyền thông qua bọ ve. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh sốt phát ban Rocky Mountain có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan nội tạng, chẳng hạn như thận và tim. Để biết thêm những thông tin cơ bản về căn bệnh nguy hiểm này, YouMed xin gửi tới bạn đọc bài viết dưới đây.

1. Tổng quan về bệnh sốt phát ban Rocky Mountain

Mặc dù bệnh xuất hiện lần đầu tiên ở dãy núi Rocky, nhưng bệnh sốt phát ban Rocky Mountain lại thường thấy ở các khu vực Đông Nam nước Mỹ. Nó cũng xuất hiện ở một số vùng của Canada, Mexico, Trung Mỹ và Nam Mỹ.

Các dấu hiệu và triệu chứng ban đầu của bệnh sốt phát ban Rocky Mountain bao gồm đau đầu dữ dội và sốt cao. Vài ngày sau, những vết phát ban thường xuất hiện ở cổ tay và mắt cá chân. Sốt phát ban Rocky Mountain đáp ứng tốt nếu được điều trị kịp thời bằng kháng sinh.

>> Xem thêm: Sốt xuất huyết Dengue ở trẻ em

2. Triệu chứng của bệnh sốt phát ban Rocky Mountain

Triệu chứng rõ ràng nhất của bệnh sốt phát ban Rocky Mountain là phát ban trên da
Triệu chứng rõ ràng nhất của bệnh sốt phát ban Rocky Mountain là phát ban trên da

Mặc dù nhiều bệnh nhân phát bệnh trong vòng tuần đầu tiên sau khi bị nhiễm bệnh. Nhưng đôi khi, các dấu hiệu và triệu chứng có thể không xuất hiện sau tối đa 14 ngày. Các dấu hiệu và triệu chứng ban đầu của bệnh thường không đặc hiệu và có thể làm lẫn lộn với các bệnh. Chẳng hạn như:

  • Sốt cao
  • Ớn lạnh
  • Đau đầu dữ dội
  • Đau cơ
  • Buồn nôn và nôn
  • Lú lẫn hoặc các dấu hiệu thần kinh thay đổi

Triệu chứng đặc biệt nhất: PHÁT BAN

Phát ban đỏ, ngứa, liên quan đến bệnh thường xuất hiện từ ba đến năm ngày sau khi các dấu hiệu và triệu chứng ban đầu khởi phát. Phát ban thường xuất hiện đầu tiên ở cổ tay, mắt cá nhân và sau đó lan khắp cơ thể. Ví dụ từ cổ tay xuống lòng bàn tay và lòng bàn chân, và lên cánh tay, cẳng chân sau đó lan đến thân mình.

Một số người bệnh không có phát ban, điều này sẽ làm cho việc chẩn đoán khó khăn hơn.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Hãy đi khám bác sĩ nếu bạn bị phát ban hoặc bị ốm sau khi bị bọ ve đốt. Sốt phát ban Rocky Mountain và các bệnh truyền nhiễm khác do bọ ve có thể tiến triển nhanh chóng và đe dọa đến tính mạng. Nếu có thể, hãy mang con bọ ve đó theo để bác sĩ cho xét nghiệm định danh bệnh. Điều này sẽ giúp ích rất nhiều trong công tác chẩn đoán và điều trị cho người bệnh.

3. Nguyên nhân gây bệnh sốt phát ban Rocky Mountain

Sốt phát ban Rocky Mountain gây ra bởi vi khuẩn Rickettsia rickettsii. Bọ ve mang vi khuẩn R. rickettsii là nguồn lây nhiễm phổ biến nhất của bệnh.
Sốt phát ban Rocky Mountain lây truyền qua bọ ve
Sốt phát ban Rocky Mountain lây truyền qua bọ ve

Nếu một con ve mang mầm bệnh bám vào da và hút máu của bạn trong sáu đến mười giờ, bạn có thể bị nhiễm trùng. Nhưng bạn có thể không bao giờ nhìn thấy con ve bám trên người bạn.

Bệnh sốt phát ban Rocky Mountain chủ yếu xảy ra vào mùa bọ ve hoạt động nhiều nhất và khi thời tiết ấm áp, đây là thời điểm mà mọi người có xu hướng dành nhiều thời gian để tham gia các hoạt động ngoài trời. Bệnh này không lây truyền từ người sang người.

4. Những yếu tố nguy cơ làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh

Những yếu tố nguy cơ có thể làm bạn tăng nguy cơ mắc bệnh sốt phát ban Rocky Mountain, bao gồm:

  • Bệnh sốt phát ban Rocky Mountain phổ biến trong khu vực sinh sống
  • Thời điểm trong năm – Tình trạng nhiễm bệnh thường phổ biến hơn vào mùa xuân và đầu mùa hè
  • Tùy vào lượng thời gian bạn ở trong khu vực có nhiều cây cối.
  • Nuôi chó hoặc tiếp xúc gần gũi với chó

Nếu con ve bị nhiễm trùng bám vào da, bạn vẫn có thể mắc sốt phát ban dù đã loại bỏ nó, vì chất dịch từ bọ ve có thể xâm nhập vào cơ thể bạn qua một lỗ mở như vết cắn.

Bạn có thể giảm nguy cơ bị nhiễm bệnh bằng cách thực hiện các bước sau để ngăn ngừa tiếp xúc với bọ ve và chất dịch của chúng. Khi loại bỏ bọ ve ra khỏi da, hãy:

  • Dùng nhíp kẹp lấy đầu con ve và loại bỏ cẩn thận
  • Làm sạch vùng bị cắn bằng thuốc sát trùng
  • Rửa tay thật sạch
Tiếp xúc gần gũi với chó làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh
Tiếp xúc gần gũi với chó làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh

5. Biến chứng của bệnh sốt phát ban Rocky Mountain

Bệnh sẽ làm tổn thương lớp niêm mạc của các mạch máu, khiến mạch máu bị rò rỉ hoặc hình thành cục máu đông. Điều này có thể gây:

  • Nhiễm trùng tại não (Viêm não): Ngoài những cơn đau đầu dữ dội, bệnh có thể gây nhiễm trùng tại não. Biến chứng này sẽ có thể gây lú lẫn, co giật và mê sảng.
  • Nhiễm trùng tại tim hoặc phổi: Bệnh có thể gây nhiễm trùng tại vùng tim và phổi. Điều này sẽ dẫn đến suy tim hoặc suy hô hấp trong các trường hợp nặng.
  • Suy thận: Thận của bạn lọc máu, và mạch máu tại thận thì nhỏ và dễ vỡ. Chính vì vậy, tổn thương những mạch máu này có thể dẫn đến suy thận.
  • Nhiễm trùng nghiêm trọng, có thể phải đoạn chi: Một số mạch máu nhỏ có tại ngón tay và ngón chân. Nếu những mạch máu này không hoạt động bình thường, mô ở các vùng xa của chi có thể bị hoạt tử và chết. Đoạn chi phải được thực hiện sau đó.
  • Tử vong: Trong lịch sử, nếu nếu không được điều trị, bệnh nhân mắc bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 80%.

6. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh sốt phát ban Rocky Mountain?

Bạn có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách thực hiện các biện pháp đơn giản sau đây:

  • Mặc quần dài, áo tay dài: Khi đi vào khu vực nhiều cây cối, hãy mang giày, áo sơ mi tay dài và quần dài nhét vào trong vớ. Cố gắng đi theo những con đường mòn và tránh đi qua những bụi cây.
  • Sử dụng thuốc đuổi côn trùng: Các sản phẩm có chứa DEET thường xua đuổi được bọ ve. Đảm bảo làm theo hướng dẫn trên nhãn. Quần áo có tẩm chất permenthrin vào vải là chất độc đối với ve bọ và cũng có thể giúp giảm sự tiếp xúc với bọ ve khi ở ngoài trời.
  • Loại bỏ ve bọ trong khu vực sống của bạn: Dọn sạch bàn chải và lá nơi bọ chét sinh sống.
  • Kiểm tra bản thân và vật nuôi của bạn để tìm bọ ve: Làm điều này sau khi đi từ vùng có nhiều cây cối trở về. Một số loài ve bọ nhỏ hơn cả đầu ghim, vì vậy bạn có thể không phát hiện ra chúng trừ khi bạn kiểm tra thật cẩn thận.
  • Loại bỏ con ve bọ bằng nhíp: Nhẹ nhàng gắp đầu con ve. Đừng bóp nát con ve, nhưng hãy kéo nhẹ nhàng và cẩn thận. Sau khi đã loại bỏ được bọ ve, hãy rửa vùng da bị bọ cắn bằng cồn hoặc xà phòng với nước.
Mặc quần dài, áo tay dài khi đi vào khu vực nhiều cây cối
Mặc quần dài, áo tay dài khi đi vào khu vực nhiều cây cối

7. Làm thế nào để chẩn đoán bệnh?

Sốt phát ban Rocky Mountain có thể khó chẩn đoán vì các dấu hiệu và triệu chứng ban đầu tương tự như những bệnh khác.

Các xét nghiệm tại phòng thí nghiệm có thể kiểm tra mẫu máu, vết phát ban hoặc định danh con ve để tìm bằng chứng về sinh vật gây nhiễm trùng. Bởi vì điều trị sớm với kháng sinh vô cùng quan trọng, nên nếu bác sĩ nghi ngờ thì có thể sẽ không cần đợi các kết quả xét nghiệm này trước khi bắt đầu điều trị.

8. Điều trị bệnh sốt phát ban

Những người mắc bệnh có nhiều khả năng tránh được các biến chứng nếu được điều trị trong vòng năm ngày kể từ khi xuất hiện các triệu chứng. Vì vậy mà bác sĩ có thể sẽ điều trị kháng sinh trước khi có kết quả xét nghiệm.

Doxycycline (Monodox, Vibramycin) là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với bệnh sốt phát ban Rocky Mountain, nhưng không phải là lựa chọn tốt đối với phụ nữ đang mang thai. Trong trường hợp đó, bác sĩ có thể kê chloramphenicol thay thế.

Bệnh sốt phát ban Rocky Mountain tuy không phổ biến nhưng có các triệu chứng tương tự các bệnh khác. Ngoài ra, bệnh có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng. Chính vì thế, hãy đến khám bác sĩ nếu có những triệu chứng bất thường và những yếu tố nguy cơ vừa kể trên.

>> Bệnh sốt xuất huyết lây truyền qua trung gian là muỗi. Vậy sốt xuất huyết là gì? Cách phòng tránh và điều trị bệnh như thế nào? Cùng tìm hiểu ngay. 

Bác sĩ Nguyễn Văn Huấn

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 06/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rocky-mountain-spotted-fever/symptoms-causes/syc-20361032

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.