U nguyên bào thận trẻ em: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán

U nguyên bào thận trẻ em hay còn gọi là u Wilms. Đây là loại ung thư thận phổ biến nhất ở trẻ em, thường diễn tiến ở trẻ em từ 3 đến 4 tuổi và ít phổ biến hơn đối với trẻ trên 5 tuổi. U Wilms thường chỉ được phát hiện trong một bên thận. Tuy nhiên đôi khi nó có thể được tìm thấy ở cả hai quả thận cùng một lúc.

1. Triệu chứng 

Các triệu chứng của khối u Wilms rất khác nhau ở mỗi trẻ. Ở một số trẻ thậm chí không biểu hiện bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào. Tuy nhiên, hầu hết trẻ em với khối u Wilms đều có một hoặc nhiều triệu chứng sau:

  • Sờ thấy một khối u vùng bụng
  • Sưng bụng
  • Đau bụng

1.1 Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

  • Sốt
  • Nước tiểu có máu
  • Buồn nôn, nôn
  • Táo bón
  • Ăn không ngon, trẻ không muốn ăn
  • Thở nông, hụt hơi
  • Huyết áp cao

1.2 Khi nào nên đưa bé đi khám bác sĩ?

Nếu bất kỳ triệu chứng nào của bé làm bạn lo lắng thì nên đến gặp Bác sĩ. U Wilms rất hiếm, nhiều khả năng có vấn đề khác khác gây ra những triệu chứng này. Tuy nhiên, kiểm tra để chắc chắn hơn nguyên nhân là điều cần thiết.

2. Nguyên nhân gây ra loại ung thư này là gì?

Chưa có nguyên nhân nào được chứng minh gây ra khối u Wilms. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, di truyền có thể liên quan đến việc tồn tại khối u này.

Ung thư xảy ra khi các tế bào phát triển bất thường trong DNA của cơ thể. Các bất thường này cho phép các tế bào phát triển và phân chia không kiểm soát. Các tế bào này tồn tại và không chết theo chu trình chết thông thường. Chúng sẽ tích lũy và tạo thành một khối u. Trong khối u Wilms, quá trình này xảy ra trong các tế bào ở thận.

Trong những trường hợp hiếm hoi, các bất thường trong DNA dẫn đến khối u Wilms được di truyền từ cha mẹ sang con.

3. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc u Wilms

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ khối u Wilms bao gồm:

  • Chủng tộc người Mỹ gốc Phi. Tại Hoa Kỳ, trẻ em người Mỹ gốc Phi có nguy cơ phát triển khối u Wilms cao hơn các chủng tộc khác. Trẻ em người Mỹ gốc Á có nguy cơ thấp hơn trẻ em thuộc các chủng tộc khác.
  • Tiền sử gia đình có người có u Wilms. Nếu ai đó trong gia đình của con bạn bị khối u Wilms, thì con bạn có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

3.1 Khối u của Wilms xảy ra thường xuyên hơn ở trẻ em có một số bất thường hoặc hội chứng nhất định khi sinh, bao gồm:

  • Không có mống mắt
  • Tăng sản một bên. Một bên của cơ thể hoặc một phần của cơ thể lớn hơn đáng kể so với bên còn lại.

3.2 Khối u của Wilms có thể xảy ra như một phần của hội chứng hiếm gặp, bao gồm:

  • Hội chứng WAGR. Các triệu chứng của hội chứng này bao gồm khối u Wilms, tật không móng mắt, bất thường hệ thống sinh dục và hệ tiết niệu, thiểu năng trí tuệ.
  • Hội chứng Denys-Drash. Bao gồm khối u Wilms, bệnh thận và lưỡng giới giả nam, trong đó một cậu bé được sinh ra với tinh hoàn nhưng có thể biểu hiện các đặc điểm của phụ nữ.
Không mống mắt

4. Phòng ngừa khối u Wilms

Ta không thể làm gì để ngăn hay giảm khả năng hình thành khối u Wilms.

Nếu con bạn có các yếu tố nguy cơ đối của khối u Wilms (như các hội chứng liên quan đã biết), bác sĩ có thể đề nghị siêu âm thận định kỳ để tìm kiếm các bất thường về thận. Mặc dù sàng lọc này không thể ngăn ngừa khối u Wilms, nhưng có thể giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu.

5. Chẩn đoán

Để chẩn đoán khối u Wilms, cần dựa vào:

  • Bệnh sử, các dấu hiệu và triệu chứng của khối u.
  • Xét nghiệm máu và nước tiểu. Các xét nghiệm này không thể phát hiện khối u Wilms, nhưng chúng có thể cho thận có hoạt động tốt không. Giúp phát hiện ra một số vấn đề về thận và vấn đề thiếu máu.
  • Siêu âm bụng, CT scan bụng hoặc MRI bụng. Các cận lâm sàng này sẽ giúp xác định liệu con bạn có bị u thận hay không.

u-nguyen-bao-than

Sau khi chẩn đoán xác định có khối u Wilms, việc tiếp theo là xác định giai đoạn của khối u này:

Việc phân giai đoan của khối ung thư giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. U Wilms được chia thành 5 giai đoạn:

  • Giai đoạn I. Ung thư chỉ được tìm thấy ở một quả thận, được bao hoàn toàn trong thận và có thể được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật.
  • Giai đoạn II. Ung thư đã lan đến các mô và cấu trúc ngoài thận, chẳng hạn như mỡ hoặc mạch máu gần đó, nhưng nó vẫn có thể được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật.
  • Giai đoạn III. Ung thư đã lan ra khỏi khu vực thận đến các hạch bạch huyết gần đó hoặc các cấu trúc khác trong ổ bụng. Khối u có thể tràn vào trong bụng trước hoặc trong khi phẫu thuật. Hoặc nó có thể không được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật.
  • Giai đoạn IV. Ung thư đã di căn đến các cấu trúc xa, chẳng hạn như phổi, gan, xương hoặc não.
  • Giai đoạn V. Các tế bào ung thư được tìm thấy ở cả hai thận (khối u hai bên).

Trong nhiều năm qua, những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị U Wilms đã cải thiện đáng kể tiên lượng cho trẻ em mắc bệnh này. Với phương pháp điều trị thích hợp, tiên lượng cho hầu hết trẻ bị khối u Wilms là rất tốt. Nếu như bé của bạn có các dấu hiệu và hội chứng nghi ngờ có u Wilms, hãy đến khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị thích hợp.

Bác sĩ Đào Thị Thu Hương

 

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.