Liệu bạn có đang thiếu vitamin K hay không?

Vitamin K là một vitamin quan trọng đối với quá trình đông máu, sức khỏe của xương. Vậy bạn đã biết thiếu vitamin K gây ra hậu quả gì chưa? Hãy cùng YouMed tìm hiểu nhé!

Nguyên nhân thiếu vitamin K

Một số tình trạng sức khỏe có thể là nguyên nhân gây thiếu vitamin K, chẳng hạn như tình trạng cơ thể ít có khả năng hấp thụ chất béo. Các tình trạng này được gọi là kém hấp thu chất béo.

Một số bệnh liên quan đến kém hấp thu chất béo bao gồm:

  • Bệnh celiac (bệnh liên quan đến tình trạng không dung nạp gluten).
  • Bệnh xơ nang.
  • Rối loạn đường mật (gan, túi mật và ống dẫn mật) hoặc đường ruột.
  • Phẫu thuật ruột.

Người lớn có nguy cơ thiếu vitamin K cao hơn trẻ em và các nguyên nhân thường xuất hiện do:

  • Uống thuốc làm loãng máu hoặc thuốc chống đông máu, ngăn ngừa đông máu nhưng ức chế hoạt hóa vitamin K.
  • Dùng thuốc kháng sinh có thể cản trở quá trình sản xuất và hấp thụ vitamin K.
  • Không cung cấp đủ vitamin K từ chế độ ăn uống.
  • Uống vitamin A hoặc E liều cao

Bên cạnh đó, trẻ sơ sinh cũng dễ thiếu vitamin K. Một số lý do khiến trẻ sơ sinh bị thiếu vitamin K:

  • Sữa mẹ ít vitamin K.
  • Vitamin K từ mẹ không truyền tốt từ nhau thai sang em bé.
  • Gan của trẻ sơ sinh không thể hấp thu vitamin K một cách hiệu quả.
  • Ruột của trẻ sơ sinh không thể tự sản xuất vitamin K2 trong những ngày đầu tiên của cuộc đời

Những ai có nguy cơ thiếu vitamin K

  • Trẻ sơ sinh: vitamin K vận chuyển qua nhau thai kém nên làm tăng nguy cơ thiếu vitamin K ở trẻ sơ sinh.
  • Người bị rối loạn hấp thu: Những người bị hội chứng kém hấp thu và các rối loạn chuyển hóa như bệnh xơ nang, bệnh celiac, viêm loét đại tràng và hội chứng ruột ngắn. Đây là những bệnh làm cơ thể không hấp thụ vitamin K đúng cách.
  • Vitamin K cũng có thể thấp ở những bệnh nhân đã phẫu thuật.
Trẻ sơ sinh có nguy cơ thiếu vitamin K cao
Trẻ sơ sinh có nguy cơ thiếu vitamin K cao

Triệu chứng thiếu hụt vitamin K

Triệu chứng điển hình của thiếu vitamin K là chảy máu. Chảy máu có thể xảy ra ở các khu vực khác trên cơ thể ngoài vết cắt hoặc vết thương. Các dấu hiệu nhận biết chảy máu do thiếu vitamin K có thể bao gồm:

  • Dễ bị bầm tím.
  • Xuất hiện những cục máu đông nhỏ dưới móng tay.
  • Chảy máu ở màng nhầy bên trong cơ thể.
  • Phân có màu đen sẫm, giống như hắc ín hoặc có lẫn máu.

Khi tìm kiếm các dấu hiệu thiếu vitamin K ở trẻ sơ sinh, các bác sĩ cũng sẽ tìm:

  • Chảy máu ở khu vực cắt dây rốn.
  • Chảy máu ở mũi, da, đường tiêu hóa hoặc các khu vực khác.
  • Chảy máu ở dương vật nếu bé trai đã được cắt bao quy đầu.
  • Chảy máu não đột ngột. Là một tình trạng nghiêm trọng và có khả năng đe dọa tính mạng của trẻ.
Chảy máu mũi cũng là triệu chứng của thiếu vitamin K
Chảy máu mũi cũng là triệu chứng của thiếu vitamin K

Test chuẩn đoán thiếu vitamin K

Trước tiên, bác sĩ sẽ cần biết về tiền sử bệnh của bạn. Điều này sẽ giúp bác sĩ biết liệu bạn có nguy cơ bị thiếu vitamin K hay không.

Bác sĩ cũng sẽ cho bạn xét nghiệm đông máu được gọi là xét nghiệm thời gian prothrombin (PT). Đây là xét nghiệm đo thời gian máu đông.

Bình thường, máu của bạn mất khoảng 11 đến 13,5 giây để đông lại. Nếu thời gian đông máu dài hơn so với bình thường, bác sĩ có thể xác định rằng bạn đang có nguy cơ thiếu vitamin K.

Bạn cần tránh thực phẩm có hàm lượng vitamin K cao trước khi thực hiện xét nghiệm máu này.

Điều trị thiếu vitamin K

Thông thường, bác sĩ điều trị thiếu vitamin K bằng cách bổ sung vitamin K1 (phytonadione). Hầu hết các bác sĩ kê đơn nó dưới dạng đường uống. Bác sĩ cũng có thể sử dụng tiêm vitamin K dưới da (thay vì tiêm vào tĩnh mạch hoặc cơ). Liều dùng cho người lớn từ 1 đến 25 mg.

Các bác sĩ sẽ kê một liều phytonadione nhỏ hơn cho người đang dùng thuốc chống đông máu. Thông thường, liều lượng này là khoảng 1 đến 10 mg. Điều này là để tránh biến chứng do thuốc chống đông máu cản trở quá trình sản xuất vitamin K của cơ thể.

Ở trẻ sơ sinh, Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo rằng trẻ sơ sinh nên tiêm một mũi duy nhất từ ​​0,5 đến 1 mg vitamin K1 khi mới sinh. Có thể cần dùng liều cao hơn nếu mẹ đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống co giật.

Biện pháp phòng ngừa thiếu hụt vitamin K

Ở người trưởng thành, hiện không có quy định về lượng vitamin K mà bạn nên tiêu thụ mỗi ngày. Nhưng trung bình một ngày, các chuyên gia dinh dưỡng coi 120 mcg là đủ cho nam giới và 90 mcg đủ cho nữ giới. Một số loại thực phẩm, bao gồm cả các loại rau lá xanh, rất giàu vitamin K và sẽ cung cấp cho bạn tất cả những gì bạn cần trong một khẩu phần ăn.

Nên bổ sung đầy đủ vitamin K từ thực phẩm để phòng ngừa thiếu vitamin K
Nên bổ sung đầy đủ vitamin K từ thực phẩm để phòng ngừa thiếu vitamin K

Đối với trẻ sơ sinh, một mũi tiêm vitamin K duy nhất sau khi sinh có thể ngăn ngừa vấn đề ở trẻ sơ sinh.

Còn đối với những người kém hấp thu chất béo, nên nói chuyện với bác sĩ về việc bổ sung vitamin K và theo dõi mức độ của họ. Điều này cũng xảy ra với những người dùng warfarin và các thuốc chống đông máu khác.

Thiếu vitamin K có thể gây ra rất nhiều hậu quả nghiêm trọng, thậm chí có thể dẫn đến tử vong ở trẻ sơ sinh. Hãy luôn bổ sung đầy đủ vitamin K và các vitamin khác để có cơ thể khỏe mạnh, bạn nhé!

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.