Thông tin bảo trợ bởi

Ung thư amidan: Căn bệnh nguy hiểm!

Ung thư amidan có thể điều trị tốt khi chẩn đoán ở giai đoạn rất sớm. Điều trị chuẩn bao gồm phẫu thuật có kèm hay không xạ trị hỗ trợ. Tuy nhiên, ở giai đoạn trễ, căn bệnh này có tiên lượng rất kém. Điều này gây ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hai yếu tố nguy cơ đã được công nhận là thuốc lá và rượu. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu những triệu chứng cũng cách phòng ngừa ung thư amidan qua bài viết sau đây nhé.

1. Cấu trúc và các cơ quan lân cận

Vùng họng miệng là phần giữa của họng. Phần này nối với họng mũi ở phía trên, khoang miệng ở phía trước và hạ họng ở bên dưới. Hố amidan góp phần tạo nên thành bên của cấu trúc này.

Amidan thường có bề mặt không đều với đầy những rãnh nhỏ. Những rãnh nhỏ này là phần của biểu mô nằm sâu trong mô lympho của amidan.

>> Bạn đã hiểu rõ về amidan chưa? Tìm hiểu ngay bài viết amidan là gì? Cắt amidan có đau không?

ung thư amidan

2. Triệu chứng và những biểu hiện

Bệnh nhân có thể có các biểu hiện chính như sau:

  • Amidan có thể lớn đáng kể, phồng ra vào khoang miệng cho đến khi gây ra sự chú ý. Khối ác tính có thể xuất phát từ một hay nhiều vị trí bên trong amidan. Vì thế nên có thể không thấy điều gì nghi ngờ khi quan sát trên bề mặt ngoại trừ sự tăng lên về kích thước và độ chắc.

ung thư amidan

  • Đôi khi có thể thấy một khối lồi ra ngoài với bề mặt loét có màu đỏ sậm hoặc trắng trên amidan.
  • Khối vùng cổ. Bởi vì khối u có thể xuất phát sâu bên dưới từ những rãnh nhỏ nêu trên. Cũng có thể do khối u tiếp cận và lan đến vùng hạch cổ.

>> Nổi hạch cổ là một trong những triệu chứng điển hình của ung thư amidan, nhưng nó còn là biểu hiện cho những căn bệnh nguy hiểm khác. Đọc ngay bài viết của bác sĩ về Hạch cổ là gì? Nguyên nhân nào gây nên hạch cổ?

Ngoài ra, còn có thể có các triệu chứng đi kèm như:

  • Đau họng
  • Đau tai
  • Cảm giác có khối vướng trong cổ
  • Chảy máu
  • Sụt cân, mệt mỏi không thường gặp ở khối u này

Biểu hiện báo động

  • Khít hàm. Đây là triệu chứng đáng lo ngại bởi nó gợi ý khả năng khối u lan đến khoảng cạnh họng. Những khối u lớn như vậy có thể đã ảnh hưởng hoặc xâm nhập đến bao cảnh. Cấu trúc chứa các mạch máu quan trọng ở vùng cổ như tĩnh mạch cảnh trong và động mạch cảnh.

3. Phân loại ung thư amidan

Các loại ung thư amidan bao gồm

  • Ung thư tế bào gai. Chiếm hơn 70%, hầu hết là biệt hóa trung bình hoặc kém.
  • Lymphomas: là loại thường gặp thứ 2 tại đây.
  • Hai loại hiếm gặp bao gồm:
    • Khối u tác tính tuyến nước bọt phụ
    • Ung thư di căn đến amidan

4. Nguyên nhân nào đưa đến khối u này?

Ung thư tế bào gai vùng đầu cổ đã được biết đến là xuất phát từ những bất thường của nhiều gen điều hòa sự phát triển của tế bào. Những bất thường này có thể là từ di truyền. Nhưng đa số là do phơi nhiễm với các yếu tố về môi trường. Hai yếu tố kinh điển nhất đó là:

  • Thuốc lá. Người nghiện thuốc có tăng nguy cơ từ 5 đến 25 lần so với người không hút. Nguy cơ nhiều hay ít phụ thuộc vào số lượng thuốc mà bạn hút.
  • Lạm dụng rượu.

Gần đây, các nghiên cứu chỉ ra rằng vai trò của nhiễm virus cũng cần được cân nhắc. Một vài các báo cáo chỉ ra HPV tồn tại trong đến 60% các trường hợp ung thư amidan.

>> Có thể bạn quan tâm: Những điều bạn cần biết về vắc-xin HPV

ung thư amidan

Ngoài các yếu tố trên, còn một vài nguyên nhân cũng đã được nêu ra:

  • Chế độ ăn thiếu Vitamin A, trái cây, rau xanh
  • Nhai trầu
  • Suy dinh dưỡng, thiếu vệ sinh răng miệng
  • Suy giảm miễn dịch: di truyền, ghép tạng, nhiễm HIV..

5. Các phương tiện chẩn đoán ung thư amidan

5.1. Sinh thiết ung thư amidan

  • Là phương pháp giúp lấy mẫu mô bệnh học để chẩn đoán. Cần nhớ là khối u ác tính có thể nằm sâu trong các rãnh.

5.2. Hình ảnh học

  • Chụp cắt lớp điện toán (CT scan): đánh giá tiến triển và xâm lấn của khối u
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): cực kỳ có ích trong việc đánh giá kích thước u và xâm lấn mô mềm xung quanh

5.3. Xét nghiệm sinh hóa

  • Chức năng gan. Nên được thực hiện vì những lý do sau:
  • Chế độ ăn và thói quen uống rượu của bệnh nhân có thể dẫn tới chức năng gan kém
  • Có thể sử dụng các hóa chất chuyển hóa qua gan trong quá trình điều trị
  • Ung thư di căn gan luôn có thể xảy ra
  • Chức năng thận. Nhằm đánh giá khả năng loại bỏ các chất độc của thận.
  • Chức năng đông cầm máu. Vì chảy máu là vấn đề lớn nhất trong phẫu thuật amidan và giúp xem xét khả năng phải chuẩn bị truyền máu.

6. Điều trị ung thư amidan

Việc điều trị khối u này tương đối phức tạp. Một đội ngũ các chuyên gia bao gồm phẫu thuật viên đầu cổ, phẫu thuật viên tạo hình, bác sĩ ung thư,.. cần phải hội chẩn để đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất cho bệnh nhân. Tùy vào giai đoạn mà có thể điều trị đơn lẻ hoặc kết hợp các phương pháp:

  • Phẫu thuật
  • Xạ trị
  • Hóa trị

7. Phòng ngừa ung thư amidan

ung thư amidan

Mọi người nên có lối sống khoa học, lành mạnh nhằm giảm thiểu nguy cơ và phòng ngừa ung thư amidan nói riêng và các loại ung thư khác nói chung. Các biện pháp có thể bao gồm:

  • Bỏ hút thuốc lá, tránh hút thuốc lá thụ động. 
  • Uống rượu vừa phải.
  • Chế độ ăn đa dạng, nhiều rau xanh, trái cây. Không nhai trầu.
  • Vệ sinh răng miệng đầy đủ.
  • Phòng tránh nhiễm HPV…

Ung thư amidan là một bệnh lý hiếm gặp và có thể không được chú ý ở giai đoạn sớm. Có nhiều yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới bệnh lý này. Nhưng hầu hết có thể giảm thiểu nhờ vào chế độ sống khoa học của từng cá nhân. Bệnh lý có thể điều trị dễ dàng ở giai đoạn sớm nhưng lại có tiên lượng kém khi bệnh tiến xa. Chính vì vậy, ngay khi phát hiện các triệu chứng, cần đi đến bác sĩ để có chẩn đoán và phương thức điều trị hợp lí nhất. Mọi người nên thường xuyên quan tâm đến sức khoẻ của chính  bản thân mình để phát hiện các dấu hiệu sớm nhất có thể nhé.

Bác sĩ Nguyễn Lê Vũ Hoàng

Ban biên tập YouMed - Bác sĩ NGUYỄN LÊ VŨ HOÀNG - YouMed Việt Nam
Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 17/11/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Niels Kokot, “Malignant Tonsil Tumor Surgery”, đăng nhập 21/03/2020, https://emedicine.medscape.com/article/848034-overview
  2. Anna M. and Jonas T. Johnson (2014). “Oropharyngeal cancer”. Bailey’s Head and Neck Otolaryngology vol 2. Lippincott Williams&. WJ.lkins, Philadelphia, 5th edition, p. 1898 – 1916.
Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.