Vắc-xin Sởi, Quai bị, Rubella MMR: Những điều cần biết

Sởi, quai bị và rubella là các bệnh do vi-rút gây ra, có thể để lại những hậu quả rất nghiêm trọng. Tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR là phương pháp hiệu quả nhất trong phòng ngừa bệnh, đặc biệt là với trẻ sơ sinh và phụ nữ có thai. Hãy cùng YouMed tìm hiểu về vắc-xin MMR qua bài viết dưới đây nhé!

Vì sao nên tiêm vắc-xin MMR?

Sởi – Measles (M):

  • Vi-rút sởi có thể gây ra các triệu chứng bao gồm sốt, ho, sổ mũi, mắt đỏ. Sau đó, triệu chứng phát ban xuất hiện bao phủ toàn cơ thể.
  • Sởi có thể dẫn đến nhiễm trùng tai, tiêu chảy và nhiễm trùng phổi (viêm phổi).
  • Phụ nữ có thai mắc vi-rút sởi, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ có nguy cơ cao gây dị dạng thai nhi, sảy thai, sinh non hoặc thai chết lưu.

Quai bị – Mumps (M):

  • Vi-rút quai bị gây nhức đầu, sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ, sưng đau các tuyến nước bọt dưới tai và mất cảm giác ngon miệng.
  • Quai bị có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như điếc, viêm màng não. Ngoài ra, vi-rút quai bị gây sưng đau tinh hoàn và buồng trứng, có thể dẫn đến vô sinh.
  • Phụ nữ có thai mắc vi-rút sởi, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ có nguy cơ cao gây dị dạng thai nhi, sảy thai, sinh non hoặc thai chết lưu.

Sởi Đức – Rubella (R):

  • Vi-rút Rubella gây sốt, đau họng, nhức đầu, phát ban và kích ứng mắt.
  • Rubella có thể gây viêm khớp ở thanh thiếu niên và một số phụ nữ ở độ tuổi trưởng thành.
  • Phụ nữ có thai mắc rubella có thể bị sảy thai, trẻ sinh ra bị dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.
Bệnh sởi - quai bị - rubella gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ
Bệnh sởi – quai bị – rubella gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ

Các bệnh trên có thể dễ dàng lây lan từ người này sang người khác. Thậm chí có thể lây khi không tiếp xúc trực tiếp. Chính vì thế, tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR là điều hoàn toàn cần thiết giúp bảo vệ trẻ em và người lớn khỏi những triệu chứng và biến chứng nghiêm trọng.

Vắc-xin MMR là gì?

  • Vắc-xin MMR 0.5 ml là vắc-xin sống và giảm độc lực. MMR dùng để tiêm phòng tạo miễn dịch cho bệnh sởi, quai bị và rubella.
  • Vắc-xin sởi quai bị rubella MMR được điều chế từ vi-rút sởi chủng Edmonston, vi-rút quai bị chủng Jeryl Lynn và vi-rút rubella chủng Wistar RA 27/3. Trong đó, vi-rút sởi và quai bị được nuôi cấy trên tế bào phôi thai gà. Vi-rút rubella được nuôi cấy trên nguyên bào sợi lưỡng bội ở phổi người.
  • Vắc-xin sởi quai bị rubella MMR được đông khô và có nước hồi chỉnh kèm theo. Về dạng bào chế, sản phẩm có dạng viên đông khô màu trắng và có ánh vàng.
Vắc-xin MMR II giúp phòng ngừa bệnh sởi, quai bị, rubella
Vắc-xin MMR II giúp phòng ngừa bệnh sởi, quai bị, rubella

Chỉ định tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR như thế nào?

Vắc-xin sởi quai bị rubella MMR được chỉ định cho đối tượng chưa được tiêm phòng sởi quai bị rubella.

Người lớn tiêm 1 liều MMR 0.5 ml duy nhất.

Trẻ em nên được tiêm 2 liều vắc-xin MMR 0.5 ml:

  • Liều thứ 1: từ 12 đến 15 tháng tuổi.
  • Liều thứ 2: từ 4 đến 6 tuổi.

Trong trường hợp có dịch sởi, trẻ nên được tiêm 3 liều MMR 0.5 ml:

  • Liều thứ 1: trẻ từ 9 tháng tuổi hoặc 6 đến 12 tháng tuổi.
  • Liều thứ 2: 6 tháng sau, khi trẻ 15 tháng tuổi.
  • Liều thứ 3: 4 năm sau, khi trẻ từ 4-6 tuổi.

Lưu ý:

  • Trong trường hợp trẻ em từ 6 đến 11 tháng tuổi du lịch nước ngoài, nên được tiêm ít nhất một mũi trước khi đi. Sau đó, đối tượng trẻ em này vẫn nên tiếp tục tiêm 2 liều MMR 0.5 ml sau 12 tháng tuổi.
  • Trẻ em trên 12 tháng tuổi nên được tiêm cả 2 mũi trước khi du lịch nước ngoài.

Cách dùng và liều dùng vắc-xin sởi quai bị rubella MMR

  • Sử dụng bơm và kim tiêm vô trùng sử dụng 1 lần để tiêm vắc-xin MMR.
  • Vắc-xin MMR phải được pha với nước hồi chỉnh (nước cất pha tiêm vô trùng). Chỉ sử dụng nước hồi chỉnh đi kèm để pha vắc-xin MMR.
  • Tuyệt đối không sử dụng nước hồi chỉnh của vắc-xin khác hoặc vắc-xin MMR của nhà sản xuất khác. Vắc-xin có thể bị hỏng hoặc gây ra các phản ứng nghiêm trọng nếu sử dụng sai nước hồi chỉnh.
  • Vắc-xin sởi quai bị rubella MMR được tiêm dưới da vùng bắp tay đối với trẻ em và người lớn. Tiêm dưới da hoặc tiêm bắp ở mặt trước bên đùi có thể được thực hiện đối với trẻ nhỏ.
Tiêm vắc-xin MMR đúng lịch tiêm chủng giúp phòng ngừa bệnh cho trẻ em và người lớn
Tiêm vắc-xin MMR đúng lịch tiêm chủng giúp phòng ngừa bệnh cho trẻ em và người lớn

Một số phản ứng phụ khi tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR

Sau khi tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR, bạn và trẻ nhỏ có thể gặp phải một số phản ứng phụ như sau:

  • Phản ứng nhẹ: Đau nhức cánh tay sau tiêm, sốt, đỏ và phát ban tại vị trí tiêm, sưng hạch ở má và cổ.
  • Phản ứng vừa phải: Sốt kèm co giật, phát ban khắp cơ thể. Triệu chứng đau và cứng khớp tạm thời ở thanh thiếu niên và phụ nữ trưởng thành.
  • Biến cố nặng hiếm khi xảy ra: Điếc, co giật lâu dài, hôn mê, suy giảm nhận thức và thậm chí tổn thương não.

Trong vòng 24 giờ sau khi tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR, phản ứng đau nhức vùng tiêm sẽ xuất hiện. Theo nghiên cứu, từ 5-15% người được tiêm bị sốt từ 1-2 ngày, 2% người tiêm bị phát ban đỏ sởi, lan rộng từ 5-12 ngày sau tiêm.

Trong hầu hết các trường hợp gặp phản ứng phụ, các triệu chứng sẽ tự khỏi mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, bạn cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất nếu gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng.

Vấn đề tương tác thuốc khi tiêm vắc-xin MMR

Không tiêm vắc-xin MMR trong trường hợp sau nhằm tránh những phản ứng tương tác thuốc không mong muốn. Cụ thể, trong vòng 3 tháng kể từ khi sử dụng immunoglobulin, các sản phẩm có chứa immunoglobulins, sau truyền máu hoặc sau huyết tương vì sẽ làm giảm đáp ứng miễn dịch.

Trong vòng 2 tuần sau khi tiêm vắc-xin sởi quai bị rubella MMR, không sử dụng immunoglobulin. Cần lưu ý, sau khi tiêm vắc-xin MMR, những người có phản ứng Tuberculin dương tính có thể chuyển thành âm tính.

Không tiêm vắc-xin MMR trong trường hợp nào?

Vắc-xin sởi quai bị rubella MMR không nên tiêm cho những đối tượng sau:

  • Đã tiêm MMR theo lịch tiêm chủng.
  • Đã từng mắc bệnh sởi, quai bị, rubella.
  • Đã có kháng thể IgG của sởi, quai bị và rubella.
  • Có hệ miễn dịch suy yếu do bệnh lý (ung thư hoặc HIV, AIDS) hoặc điều trị y khoa (xạ trị, liệu pháp miễn dịch, hoá trị liệu hoặc steroid).
  • Dị ứng nghiêm trọng với Neomycin hoặc các thành phần khác của vắc-xin.

Cần hoãn việc tiêm chủng vắc-xin sởi quai bị rubella MMR ở những đối tượng dưới đây:

  • Dị ứng nặng với lòng đỏ trứng gà.
  • Đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai.
  • Đang có bệnh lý cấp tính như sốt hoặc viêm đường hô hấp.
  • Đang bị bệnh lao nhưng chưa được điều trị hoặc đang điều trị với thuốc ức chế miễn dịch.
  • Vừa tiêm vắc-xin sống giảm độc lực trong thời gian 1 tháng gần đây.
Cần lưu ý những trường hợp tiêm và không nên tiêm vắc-xin MMR
Cần lưu ý những trường hợp tiêm và không nên tiêm vắc-xin MMR

Một số lưu ý sau khi tiêm vắc-xin phòng sởi quai bị rubella MMR

  • Người lớn và trẻ em cần ở lại khu vực theo dõi 30 phút sau khi tiêm vắc-xin MMR để xử trí kịp thời nếu có hiện tượng phản vệ sau tiêm.
  • Trẻ em sau khi về nhà cần tiếp tục được theo dõi trong 24-48 giờ sau tiêm.
  • Tuyệt đối không chạm, chườm hay đắp thuốc vào chỗ tiêm.
  • Nếu trẻ em sốt sau khi tiêm vắc-xin MMR, bạn nên cho trẻ mặc thoáng và uống nhiều nước. Nếu trẻ sốt trên 38,5 độ C, bạn cần liên hệ với Bác sĩ để tham khảo ý kiến về việc sử dụng thuốc hạ sốt.
  • Một số trường hợp sốt do bệnh khác nhưng được phát hiện sau khi tiêm vắc-xin. Bạn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Bên trên là những điều cần biết về vắc-xin sởi quai bị rubella MMR. Để đảm bảo việc phòng ngừa các bệnh nguy hiểm như sởi quai bị rubella, bạn cần theo dõi và đảm bảo lịch tiêm chủng cho trẻ nhỏ. Cần lưu ý những đối tượng không nên tiêm vắc-xin MMR. Và trao đổi với bác sĩ để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất bạn nhé!

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.