Những điều cần biết về vitamin a cho trẻ

Tại phòng khám nhi, các bác sĩ nhi thường xuyên nhận được hỏi về những loại thuốc “thần” để tăng sức đề kháng cho trẻ. Ba mẹ luôn mong muốn những điều tốt nhất cho bé yêu. Tuy nhiên đôi khi lại quên đi nguyên tắc phòng bệnh tốt nhất là chủng ngừa đầy đủ theo lịch và giữ gìn vệ sinh.

Ngoài ra, một khía cạnh khác không kém phần quan trọng chính là vấn đề dinh dưỡng. Vitamin A là một trong 3 loại vi chất (iod, sắt) đang được quan tâm. Sự thiếu hụt các vi chất này ở các nước đang phát triển đã và đang trở thành vấn đề có ý nghĩa đối với sức khỏe cộng đồng. Các ba mẹ hãy cùng YouMed tìm hiểu qua bài viết hôm nay nhé!

1. Vitamin A là gì ? Nguồn cung cấp tự nhiên?

Vitamin A là một vitamin tan trong dầu. Cơ thể chúng ta không thể tự tổng hợp được mà cần được cung cấp qua thức ăn hoặc thuốc.

Có 2 dạng  chính:

  • Tiền chất của carotenoid có trong thực vật: các loại rau xanh, trái cây có màu vàng đậm, xanh đậm, đỏ đậm (cà rốt, cà chua, bí đỏ, khoai lang, rau bina… ) dưới dạng Beta – carotene.
  • Có nguồn gốc từ động vật (thịt, cá, gan, lòng đỏ trứng, sữa, bơ… ) dưới dạng Retinol.
Vitamin A là gì ? Nguồn cung cấp tự nhiên?
Vitamin A là gì ? Nguồn cung cấp tự nhiên?

Vitamin A là một trong những loại vitamin tan trong dầu giữ vai trò rất quan trọng. Nó có công dụng trong cải thiện tầm nhìn, điều hòa hệ miễn dịch và các cơ quan khác của cơ thể. Cơ thể của chúng ta không tự sản xuất được vitamin này. Nguồn cung cấp được tìm thấy trong thực phẩm giàu vitamin A hoặc viên uống tổng hợp. 

2. Vai trò của vitamin A đối với trẻ em

  • Là vitamin tăng trưởng. Nó rất quan trọng với sự phát triển thể chất của trẻ. Giúp trẻ tăng cân, phát triển chiều cao. Nó giúp các tế bào trong cơ thể phát triển và thực hiện chức năng của chúng.
  • Tham gia vào quá trình đáp ứng miễn dịch cơ thể. Hiện nay Vitamin A vẫn đang được các nhà khoa học nghiên cứu phát hiện thêm những giá trị quan trọng của nó đối với sức khỏe con người.
  • Chức năng thị giác: Tham gia vào chức năng thị giác của mắt, đó là khả năng nhìn thấy trong điều kiện ánh sáng yếu. vì vậy khi thiếu có khả năng nhìn của mắt lúc ánh sáng yếu sẽ bị giảm, hiện tượng này thường xuất hiện vào lúc trời nhá nhem tối nên được gọi là “Quáng gà”. Quáng gà là biểu hiện lâm sàng.
  • Bảo vệ biểu mô: Cần thiết cho sự bảo vệ toàn vẹn của biểu mô giác mạc, biểu mô dưới da, khí quản, các tuyến nước bọt, ruột non, tinh hoàn…, lớp bề mặt trên cùng của các cơ quan dễ bị khô (sừng hóa), bong vẩy và tróc ra làm phá vỡ hàng rào bảo vệ, tạo điều kiện cho nhiễm trùng tại chỗ. Biểu hiện này thường thấy ở mắt, lúc đầu là khô kết mạc rồi tổn thương đến giác mạc. Các tế bào biểu mô bị tổn thương cùng với sự giảm sút sức đề kháng tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Vì vậy trẻ bị thiếu sẽ dễ bị nhiễm trùng ở da, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, hệ tiết niệu
Có vai trò quan trọng tham gia vào nhiều chức năng trong cơ thể
Có vai trò quan trọng tham gia vào nhiều chức năng trong cơ thể

3. Nguyên nhân gây thiếu vitamin A ở trẻ em

3.1 Khẩu phần thiếu hụt Vitamin A

Vì cơ thể không tự tổng hợp được mà phải cần cung cấp từ bên ngoài nên nguyên nhân chính gây thiếu vitamin a ở trẻ em là do dinh dưỡng.

  • Sữa mẹ, đặc biệt là sữa non, là nguồn cung cấp trong những tháng đầu đời của trẻ. Trong thời kì cho con bú, nếu mẹ thiếu Vitamin A thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến con.
  • Ở giai đoạn ăn dặm, nước cháo, bột là các chất không có đạm và vitamin A. Nếu trẻ chỉ được nuôi đơn thuần bằng tinh bột thì sẽ suy dinh dưỡng.
  • Vì vitamin A là vitamin tan trong dầu, nên bữa ăn thiếu chất béo (dầu, mỡ) sẽ làm trẻ không hấp thu được vitamin A. Ở các nước kém phát triển và một số nước đang phát triển, đa số các trẻ dưới 3 tuổi đều bị kiêng ăn chất béo.
  • Beta – carotene (Có nguồn gốc thực vật) có độ hấp thu kém hơn vitamin A có nguồn gốc động vật, vì vậy nếu thiếu thức ăn từ nguồn động vật thì sẽ rất dễ thiếu vitamin A, nhất là ở trẻ nhỏ chưa thể ăn quá nhiều rau.

3.2 Các bệnh nhiễm khuẩn

Đặc biệt là sởi, tiêu chảy, nhiễm giun.

3.3 Suy dinh dưỡng

Trẻ ăn thiếu đạm kéo dài gây suy dinh dưỡng cũng thường kèm theo thiếu vitamin A vì đạm giữ vai trò chuyển hóa và vận chuyển vitamin A trong cơ thể.

Ngoài ra, thiếu Kẽm cũng làm ảnh hưởng đến chuyển hóa vitamin A.

4. Phòng chống thiếu vitamin A

  • Thực hiện tốt nuôi con bằng sữa mẹ
  • Bảo đảm ăn uống hợp lý, cân đối các chất dinh dưỡng và đủ Vitamin A. Chú trọng nguồn thực phẩm giàu đạm, mỡ và Vitamin A cho bữa ăn hàng ngày. Đây là giải pháp cơ bản và lâu dài để giải quyết vấn đề thiếu Vitamin A. Bên cạnh đó cần bảo đảm sức khỏe chung cho trẻ, giữ gìn vệ sinh và tiêm chủng đầy đủ để phòng các viêm nhiễm và ký sinh trùng đường ruột.
  • Tăng cường Vitamin A vào thực phẩm: Đưa Vitamin A vào một số thực phẩm thông dụng như đường, sữa, dầu ăn…

Bổ sung vitamin A: Cho các đối tượng nguy cơ (trẻ em và bà mẹ) uống Vitamin A liều cao định kỳ. Lịch uống vitamin a cho trẻ: Cứ mỗi 6 tháng một lần, các phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế địa phương để được uống Vitamin A định kỳ. Nhằm phòng chống tình trạng thiếu Vitamin A ở trẻ dưới 5 tuổi, mỗi năm nhà nước đều tổ chức 2 đợt uống vitamin A miễn phí là ngày 1 – 2 tháng 6 và ngày 1 – 2 tháng 12 cho các trẻ dưới 6 tháng tuổi không được bú mẹ và trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ thiếu vitamin A.

Phòng chống thiếu vitamin A
Phòng chống thiếu vitamin A

Qua bài viết này, hi vọng cha mẹ có thể hiểu rõ hơn về vai trò cũng như lợi ích của vitamin A cho trẻ. Đừng quên lịch uống vitamin a cho trẻ và cho bé yêu của mình được bổ sung vitamin A định kì – một “thần dược” không đâu xa.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.