Da nhiễm corticoid: nguy hiểm khôn lường

Hiện nay việc lạm dụng corticoid qua các loại thuốc bôi hay kem trộn rất phổ biến. Nên có rất nhiều bạn quan tâm đến tình trạng da nhiễm Corticoid. Vậy da nhiễm corticoid là gì? Các dấu hiệu của da nhiễm corticoid là gì? 

Da nhiễm corticoid là gì? 

Corticoid dùng ngoài da 

Corticoid tại chỗ dùng ngoài da là những loại thuốc steroid bôi trực tiếp lên da với mục đích để giảm viêm và kích ứng.

Corticosteroid tại chỗ có thể có nhiều dạng khác nhau. Bao gồm: dạng kem, dạng lotion, dạng gel, thuốc mỡ,….

Da nhiễm Corticoid 

Da nhiễm corticoid vốn để chỉ những làn da phụ thuộc Corticoid do sử dụng corticoid thường xuyên và lạm dụng trong thời gian kéo dài.

Hiện nay thì việc lạm dụng corticoid dùng ngoài da rất phổ biến. Do người dân rất dễ dàng để có thể mua được các các chế phẩm thuốc chứa corticoid. Hay các loại kem trộn, thuốc đông y,….không rõ nguồn gốc chứa corticoid cũng được bán rất tràn lan. Và sau một thời gian sử dụng sai cách corticoid lâu dài có thể đưa đến rất nhiều biến chứng nguy hiểm. 

Các dấu hiệu của da nhiễm corticoid là gì?

Việc sử dụng lạm dụng corticoid trong thời gian dài có thể đưa đến rất nhiều tác dụng phụ trên da và thậm chí là toàn thân. Đặc biệt là đối với những loại corticoid có tác dụng mạnh. 

Da nhiễm corticoid
Da nhiễm corticoid

Những biểu hiện trên da 

Teo da, giãn mạch

Corticosteroid dùng ngoài da trong thời gian dài sẽ gây teo da, giãn mạch máu. Thời gian xuất hiện của biểu hiện trên sớm nhất là từ hai đến ba tuần sau khi thoa corticoid hàng ngày. 

Triệu chứng này thường thấy nhất ở các vùng da mỏng và có khả năng thẩm thấu cao (ví dụ như mí mắt, mặt, bộ phận sinh dục).

Các biểu hiện này thường sẽ hồi phục trong vòng vài tuần đến vài tháng nếu ngừng sử dụng corticoid ngay khi có những biểu hiện teo da diễn ra. 

Nổi mụn trứng cá 

Sử dụng corticosteroid tại chỗ kéo dài có thể gây phát ban dạng mụn trứng cá. Những  mụn trứng cá này có thể được điều trị dứt điểm khi ngừng sử dụng corticosteroid. 

Việc sử dụng steroid tại chỗ mãn tính lên mặt cũng sẽ gây ra các triệu chứng như:

  • Khô da, 
  • Nổi vảy với mụn mủ rải rác
  • Viêm da quanh miệng (Perioral dermatitis)
  • Phát ban trên mặt

Lúc này việc điều trị sẽ bao gồm ngừng sử dụng corticoid với mức độ giảm dần.

Da nổi vảy với mụn mủ rải rác
Da nổi vảy với mụn mủ rải rác

Da phụ thuộc corticoid 

Việc ngừng sử dụng corticosteroid tại chỗ sau khi lạm dụng trong một thời gian kéo dài. Đặc biệt là trên mặt có thể gây ra một loạt các dấu hiệu và triệu chứng khác nhau:

  • Ban đỏ, 
  • Cảm giác nóng rát hoặc châm chích, 
  • Ngứa, đau và nóng bừng mặt.  

Những triệu chứng này xảy ra vài ngày đến vài tuần sau khi ngừng sử dụng steroid.

Những biểu hiện khác trên da 

Ngoài những biểu hiện trên thì da nhiễm corticoid cũng có thể xuất hiện những triệu chứng khác như: 

  • Ban xuất huyết, 
  • Thay đổi sắc tố da (tăng hoặc giảm sắc tố da)
  • Tăng phát triển lông, tóc (Hypertrichosis)
  • …..

Những biểu hiện toàn thân 

Các dạng corticoid dùng trên da, đặc biệt là những loại có hoạt tính mạnh không chỉ có thể gây ra những tác dụng phụ trên da mà còn có thể gây ra những ảnh hưởng toàn thân.  

Dùng corticoid lâu ngày có thể gây ức chế trục hạ đồi-tuyến yên (HPA). Các yếu tố dẫn đến ức chế HPA bao gồm sử dụng corticosteroid có hoạt tính cao, sử dụng lâu ngày và thoa lên các vùng da có tính thẩm thấu cao, sử dụng trên các vùng da rộng,…..

Đặc biệt ở trẻ em việc sử dụng thường xuyên corticosteroid ngay cả với mức độ nhẹ cũng có thể gây ra ức chế HPA.

Da nhiễm corticoid liệu có nguy hiểm?

Corticoid là một thuốc được dùng để điều trị trong rất nhiều bệnh lý. Tuy nhiên việc bệnh nhân tự ý lạm dụng thuốc hay các loại kem trộn chứa corticoid trong thời gian dài lại rất nguy hiểm. Đưa đến rất nhiều biến chứng trên da khó điều trị như teo da, giãn mạch máu, các nhiễm trùng da thứ phát……hoặc thậm chí là những ảnh hưởng toàn thân. 

Các biến chứng của da phụ thuộc corticoid

Bệnh nhân lạm dụng các thuốc bôi chứa corticoid hay sử dụng các loại kem trộn không rõ nguồn gốc chứa corticoid trong thời gian dài có thể đưa đến rất nhiều biến chứng như: 

  • Teo da, giãn mạch máu
  • Da luôn trong tình trạng nóng, rát 
  • Nhiễm trùng da thứ phát 
  • Bệnh nhân bị ngứa ngáy dữ dội sau khi ngưng dùng corticoid
  • …… 
Biến chứng của bệnh
Biến chứng của bệnh

Khi có các triệu chứng da nhiễm corticoid, nên làm gì? 

Khi các bạn nhận thấy mình có các dấu hiệu của da bị nhiễm corticoid thì các bạn cần ngừng ngay sử dụng các loại mỹ phẩm hay thuốc bôi,…và đến ngay các bệnh viện, phòng khám để thăm khám với bác sĩ chuyên khoa. 

Tuyệt đối không được lơ là các dấu hiệu của bệnh và tiếp tục các loại mỹ phẩm không rõ nguồn gốc. 

Điều trị da phụ thuộc Corticoid

Việc điều trị da nhiễm corticoid sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng da của bệnh nhân. Nhưng cơ bản nhất là phải ngừng sử dụng corticosteroid tại chỗ. 

Tuy nhiên, việc cắt bỏ corticosteroid nên giảm dần hay dừng đột ngột vẫn chưa được xác định. 

Các cách để phòng ngừa da nhiễm corticoid

Nhìn chung thì việc điều trị và khắc phục các biến chứng của làn da nhiễm corticoid tương đối khó khăn. Chính vì vậy phòng ngừa là tốt nhất, một số thứ các bạn cần chú ý để phòng ngừa bệnh như: 

  • Tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc bôi chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ 
  • Tuyệt đối không dùng các loại các loại kem trộn trôi nổi trên thị trường, các loại mỹ phẩm không rõ chất lượng, các loại thuốc đông y không rõ nguồn gốc,….
  • Nếu khi sử dụng mỹ phẩm có xuất hiện các dấu hiệu nhiễm corticoid thì nên ngưng sử dụng ngay và đến bác sĩ để được thăm khám da liễu.

Qua bài viết trên các bạn có thể thấy tình trạng da nhiễm corticoid là một tình trạng mà chúng ta hoàn toàn có thể phòng tránh được bằng cách sử dụng corticoid đúng cách. Chính vì vậy khi bị các bệnh lý về da chúng ta tuyệt đối không được tự ý điều trị mà không có chỉ định của bác sĩ. 

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.