Thông tin bảo trợ bởi

Dây thần kinh tủy sống có cấu trúc và chức năng như thế nào?

Dây thần kinh tủy sống có cấu trúc và chức năng như thế nào

Dây thần kinh tủy sống là một phần không thể thiếu của hệ thần kinh. Nó chi phối nhiều cảm giác và vận động của một phần cơ thể. Khi bị tổn thương các dây thần kinh này, chất lượng cuộc sống của con người bị suy giảm đáng kể. Vậy dây thần kinh này có cấu trúc và chức năng ra sao? Hãy cùng YouMed đi tìm câu trả lời qua bài viết sau đây nhé!

1. Dây thần kinh tủy sống là gì?

Dây thần kinh tủy sống còn được gọi là dây thần kinh sống. Đây là một loại dây thần kinh hỗn hợp. Nó được cấu tạo bởi sự kết hợp từ rễ sau và rễ trước của các sợi thần kinh. Trong cơ thể của chúng ta, hệ thần kinh là cơ quan có tính phân hóa cao nhất. Hệ thần kinh của con người có dạng ống. Nó phân chia thành mạng lưới đi khắp cơ thể.

Dây thần kinh tủy sống
Dây thần kinh tủy sống

Hệ thần kinh được chia thành 2 nhóm chính. Đó chính là thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên. Trong đó:

  • Hệ thần kinh trung ương gồm não bộ và tủy sống.
  • Hệ thần kinh ngoại biên gồm: 31 đôi dây thần kinh tủy sống, 12 đôi dây thần kinh sọ và các hạch thần kinh.

Các đôi dây thần kinh tủy sống có vị trí xuất phát từ tủy sống. Sau đó, chúng rời khỏi ống sống thông qua các lỗ gian sống. Dây thần kinh sống được phân loại và gọi tên theo các đốt sống có liên quan, bao gồm:

  • 8 đôi dây thần kinh sống cổ.
  • 12 đôi dây thần kinh tủy ngực.
  • 5 đôi thần kinh tủy thắt lưng.
  • 5 đôi thần kinh tủy cùng.
  • 1 đôi thần kinh tủy sống cụt.
12 đôi dây thần kinh tủy sống ngực
12 đôi dây thần kinh tủy ngực

2. Cấu trúc của dây thần kinh tủy sống

Cơ thể của chúng ta có 31 đôi dây thần kinh tủy. Mỗi dây thần kinh tủy gồm có:

  • Các nhóm sợi thần kinh cảm giác nối với tủy sống thông qua rễ sau, còn gọi là rễ cảm giác. Rễ sau sẽ dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ các cơ quan thụ cảm về thần kinh trung ương.
  • Nhóm sợi thần kinh vận động nối với tủy sống thông qua các rễ trước, còn gọi là rễ vận động. Rễ trước sẽ truyền xung vận động từ thần kinh trung ương đến các cơ quan đáp ứng.
Nhóm sợi thần kinh vận động
Nhóm sợi thần kinh vận động

Chính các nhóm sợi có liên quan đến các rễ này sẽ đi qua khe giữa hai đốt sống liên tiếp nhau. Tiếp theo, hai nhóm sợi này đã nhập lại và tạo thành dây thần kinh tủy.

3. Chức năng của dây thần kinh tủy sống

Các dây thần kinh tủy là loại dây hỗn hợp. Rễ trước sẽ dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương đến cơ quan đáp ứng. Rễ sau dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ các cơ quan thụ cảm về trung ương.

Xung động thần kinh
Xung động thần kinh

Bên cạnh đó, một số nhánh trước của dây thần kinh tủy sẽ đan chéo lại với nhau. Chúng hợp thành các đám rối thần kinh có chức năng chi phối cảm giác và vận động của nhiều vùng khác nhau trên cơ thể. Bao gồm các đám rối như: đám rối cổ, cánh tay và thắt lưng cùng.

Các đám rối thần kinh cánh tay sẽ chi phối cảm giác và vận động của tay, vai và ngực. Trong khi đám rối thần kinh thắt lưng cùng sẽ chi phối thần kinh ở khoang sau phúc mạc. Đồng thời, nó chi phối cảm giác và vận động của chậu hông và chân.

4. Nguyên nhân dây thần kinh tủy được gọi là dây pha

Sở dĩ dây thần kinh tủy được gọi là dây pha bởi vì chúng làm nhiệm vụ dẫn truyền xung thần kinh theo 2 chiều. Trong đó, 1 chiều xung thần kinh từ cơ quan thụ cảm về trung ương. Chiều còn lại truyền xung thần kinh vận động từ trung ương đến các cơ quan đáp ứng. Tất cả hợp thành một phản xạ khép kín.

Dây thần kinh tủy được gọi là dây pha
Dây thần kinh tủy được gọi là dây pha

5. Đôi điều về phản xạ tủy

Các dây thần kinh tủy sống góp phần quan trọng trong vòng phản xạ khép kín của tủy sống. Những phản xạ quan trọng của tủy sống bao gồm:

5.1. Phản xạ trương lực cơ

Có tác dụng giúp cho cơ duy trì một trương lực nhất định. Mục đích là để khi có kích thích, các cơ sẽ co nhanh chóng và có độ nhạy cao. Bộ phận nhận cảm của cung phản xạ này chính là thoi cơ. Nó nằm ngay trong sợi cơ.

>> Loạn trương lực cơ là rối loạn vận động do nguyên nhân thần kinh, gây co tắt không kiểm soát ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể. Đọc thêm: Loạn trương lực cơ và những điều cần biết.

Phản xạ trương lực cơ
Phản xạ trương lực cơ

Khi cơ có khuynh hướng giãn ra thì thoi cơ sẽ bị kích thích. Xung động truyền về tủy sống lên thần kinh trung ương. Đồng thời, từ đây có luồng xung động truyền ra có tác dụng điều chỉnh trương lực cơ.

5.2. Các phản xạ thực vật

Tủy sống kết hợp với dây thần kinh tủy có vai trò chủ yếu trong một số phản xạ thực vật như:

  • Phản xạ bài tiết mồ hôi.
  • Phản xạ tiểu tiện, đại tiện.
  • Các phản xạ của các cơ quan sinh dục…
Phản xạ bài tiết mồ hôi
Phản xạ bài tiết mồ hôi

5.3. Phản xạ gân

Đây là một loại phản xạ rất quan trọng. Nó hỗ trợ các bác sĩ trong vấn đề chẩn đoán những bệnh lý thuộc hệ thần kinh. Phản xạ này có bộ phận nhận cảm là gân. Khi gõ vào gân thì cơ tương ứng sẽ co lại. Dựa vào sự rối loạn phản xạ gân, các bác sĩ có thể chẩn đoán xác định vị trí tủy sống bị tổn thương.

Phản xạ gân gối
Phản xạ gân gối

Ngoài ra còn có phản xạ da. Phản xạ này cũng có tác dụng hỗ trợ chẩn đoán tương tự như phản xạ gân. Một số khu vực da thường được thăm khám như: da bụng trên, giữa, dưới và da bìu.

Nói tóm lại, dây thần kinh tủy sống là một yếu tố quan trọng thuộc hệ thần kinh của con người. Nó chi phối rất nhiều cảm giác và vận động của cơ thể. Đồng thời, nó hỗ trợ cho chức năng phản xạ. Bất kỳ sự tổn thương hoặc thoái hóa nào của dây thần kinh tủy sẽ có những ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống của chúng ta.

Bác sĩ Nguyễn Lâm Giang

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 24/09/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Lương Sỹ Bắc, “Tủy sống: Cấu tạo và chức năng”, đăng nhập ngày 28-07-2020, tại website https://youmed.vn/
  2. Đỗ Thị Hoa, “Dây thần kinh tủy sống: Cấu tạo và chức năng”, đăng nhập ngày 11-10-2019, tại website https://coxuongkhop.info/
  3. Andrew Chung, “Spinal Nerves”, đăng nhập ngày 11-12-2019, tại website https://www.healthpages.org/

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.