Nhiễm trùng da do vi khuẩn: Những điều bạn cần biết

Da chính là một trong những hàng rào giúp bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn. Tuy nhiên, khi có vi khuẩn xâm nhập gây ra tình trạng nhiễm trùng da hay trong những trường hợp vi khuẩn sinh mủ còn được gọi là viêm da có mủ. Vậy đâu là các bệnh nhiễm trùng da mà chúng ta cần chú ý? 

Nhiễm trùng da hay viêm da có mủ là gì? 

Nhiễm trùng da vốn là một tình trạng rất phổ biến mà ai trong chúng ta cũng có thể mắc phải. Nhiễm trùng da có thể được gây ra do vi khuẩn, virus, vi nấm hoặc ký sinh trùng. 

Tuy nhiên đa số nhiễm trùng da là do vi khuẩn (nguyên phát hoặc thứ phát) có tác  nhân gây bệnh là tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) hoặc liên cầu tan huyết nhóm A (Streptococcus group A). 

Khi các vi khuẩn có thể xâm nhập vào da gây ra bệnh lý nhiễm trùng da hay trong những trường hợp vi khuẩn sinh mủ còn được gọi là viêm da có mủ. 

Các dạng nhiễm trùng da 

Có nhiều cách để phân chia nhiễm trùng da do vi khuẩn (dựa vào tác nhân gây bệnh, hình thái, vị trí sang thương hoặc theo cơ chế bệnh sinh). Trong đó chúng ta có thể phân chia nhiễm trùng da do vi khuẩn thành 2 nhóm chính là nhiễm trùng ngoài nang lông và nhiễm trùng tại nang lông. 

Nhiễm trùng da tại nang lông bao gồm: 

  • Viêm nang lông do vi khuẩn 
  • Nhọt và nhọt cụm 

Nhiễm trùng da ngoài nang lông gồm: 

  • Chốc
  • Viêm quầng 
  • Viêm mô tế bào 

Các bệnh nhiễm trùng da tại nang lông

Viêm nang lông do vi khuẩn

Viêm nang lông do vi khuẩn là tình trạng viêm của nang lông thường nhất là do nhiễm trùng. Trong đó tụ cầu vàng (S.aureus) là tác nhân gây bệnh thường gặp nhất.

Bệnh viêm nang lông
Bệnh viêm nang lông

Các yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của bệnh là gì? 

Môi trường ẩm ướt, cạo, nhổ, wax lông, sử dụng corticoid tại chỗ, thời tiết nóng, ẩm, tiểu đường cũng có thể là những yếu tố thuận lợi cho sự phát triển bệnh.

Dấu hiệu nhận biết các dạng viêm nang lông do vi khuẩn: 

Việc phân loại viêm nang lông sẽ dựa vào độ sâu của thương tổn (viêm nang lông nông hay sâu). 

Bệnh gồm 2 dạng lâm sàng chính là: 

  • Viêm nang lông nông (chốc Bockhart): Biểu hiện bằng những mụn mủ nông, hình vòm tại nang lông. Sang thương thường tập trung thành cụm, lành không để lại sẹo. Vị trí thường gặp là da đầu, vùng râu, vùng cằm, nách, tay,… 
  • Viêm nang lông sâu: mà phổ biến nhất là viêm nang râu, là tình trạng viêm xung quanh nang lông xảy ra ở vùng râu cằm và môi trên. Biểu hiện lâm sàng chủ yếu của bệnh là sẩn hồng ban kèm mụn mủ ở trung tâm. 

Nhọt và nhọt cụm

Nhọt: 

Là bệnh lý gây nhiễm trùng da ở toàn bộ nang lông và quanh nang lông. 

Dấu hiệu nhận biết: 

  • Bệnh thường tiến triển từ 1 viêm nang lông nông đi trước, có thể tiến triển áp xe hóa. 
  • Vị trí thường xảy ra ở những vùng có lông, nhất là những vùng cọ xát, băng kín, đổ mồ hôi nhiều như cổ, mặt, nách và mông. 
  • Sang thương khởi đầu thường là 1 hay nhiều nốt, sưng, nóng đỏ đau tại nang lông, tiến triển to dần gây đau, mưng mủ sau vài ngày (áp xe hóa). 
  • Sang thương sau đó vỡ mủ, đóng mài. Triệu chứng đau, phù nề và sưng đỏ sẽ giảm dần sau vài ngày đến vài tuần.

Nhọt cụm: 

Nhiều nhọt tiến triển sẽ hợp lại thành nhọt cụm. Nhọt cụm là sang thương viêm sâu và lan rộng, đau nhiều, thường gặp ở vùng gáy, lưng, đùi. 

Dấu hiệu nhận biết: 

  • Vùng tổn thương biểu hiện bằng mảng đỏ, cứng, bề mặt có nhiều mụn mủ có khuynh hướng lan rộng ra xung quanh nang lông.
  • Ngoài ra bệnh nhân thường sẽ có những biểu hiện toàn thân (sốt, mệt mỏi).

Các bệnh nhiễm trùng da ngoài nang lông 

Bệnh chốc 

Chốc là bệnh nhiễm trùng da nông, thường gặp. Đặc biệt chốc có khả năng có lây nhiễm rất cao. Bệnh lây lan do tiếp xúc trực tiếp giữa người với người hoặc do tiếp xúc trực tiếp với đồ vật mang mầm bệnh. 

Chốc xảy ra chủ yếu ở trẻ em. Tác nhân gây bệnh thường gặp là tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) và liên cầu tan huyết β nhóm A (Streptococcus pyogenes).

Bệnh chốc
Bệnh chốc

Dấu hiệu nhận biết các dạng của bệnh chốc: 

Dạng lâm sàng thường gặp của chốc là chốc không có bóng nước và chốc bóng nước: 

Chốc không có bóng nước: 

  • Hiện nay, tại các nước đang phát triển như ở Việt Nam, liên cầu nhóm A vẫn là tác nhân thường gặp gây chốc không có bóng nước. 
  • Nhiễm trùng thường xảy ra ở những vùng da có sẵn tổn thương.
  • Biểu hiện lâm sàng của bệnh thường là những sang thương da mụn nước hay mụn mủ. Sau đó vỡ nhanh, đóng mài tạo thành những mảng đường hồng ban. 
  • Khi bệnh tiến triển lan rộng nhanh ra xung quanh có thể tạo thành những sang thương vệ tinh xung quanh sang thương khởi đầu. 
  • Khi chốc không có bóng nước lành thường không để lại sẹo. 

Chốc bóng nước: 

  • Ít gặp hơn chốc không có bóng nước. 
  • Nguyên nhân gây ra chốc bóng nước thường gặp nhất là tụ cầu vàng. 
  • Bệnh có thể gặp ở bất kì vị trí nào trên cơ thể nhưng thường ở phần hở nhất là ở mặt, quanh mũi, miệng
  • Biểu hiện lâm sàng của bệnh thường là những sang thương da mụn nước tiến triển nhanh thành bóng nước chùng, nông, chứa dịch vàng trong hoặc hoặc đục dần tạo thành bóng mủ. 
  • Bóng nước vỡ nhanh trong vòng 1-2 ngày để lại những vết trợt, đóng mài.

Viêm quầng và viêm mô tế bào

Viêm quầng

Viêm quầng là tình trạng viêm mô tế bào nông ở da. Thường kèm viêm mạch bạch huyết gây ra do liên cầu tan huyết nhóm A, hiếm hơn có thể do nhiễm tụ cầu.

Bệnh viêm quầng
Bệnh viêm quầng

Dấu hiệu nhận biết: 

  • Tổn thương của bệnh là một mảng cứng chắc, phù nề, giới hạn rõ với bờ dốc, kèm nóng, đỏ, đau. 
  • Sang thương có thể lan rộng, xuất hiện bóng nước, bóng mủ trên bề mặt sang thương. 
  • Vị trí thường gặp ở mặt và chi dưới. Ngoài ra bệnh có thể kèm theo các triệu chứng toàn thân như sốt, mệt mỏi,… 

Viêm quầng có nguy hiểm không?

Bệnh cực kỳ nguy hiểm và nếu không được điều trị, có thể tử vong do tắc mạch huyết khối, nhiễm khuẩn huyết. 

Viêm mô tế bào: 

Viêm mô tế bào là tình trạng nhiễm trùng da lan rộng sâu xuống lớp bì và mô dưới da. Tụ cầu vàng và liên cầu là tác nhân gây bệnh thường gặp nhất. 

Biểu hiện của bệnh: 

Biểu hiện lâm sàng gần giống với viêm quầng nhưng giới hạn giữa vùng da bệnh và da lành thường không rõ ràng. 

Viêm mô tế bào có nguy hiểm không?

Nếu không được điều trị, nhiễm trùng có thể lan rộng đến mô sâu gây áp xe, hoại tử, viêm cân cơ. Thậm chí là những biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng như nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng. 

Qua bài viết trên các bạn đã có thể thấy các bệnh lý nhiễm trùng da vô cùng đa dạng và không thể coi thường. Do đó khi có các triệu chứng của bệnh các bạn hãy đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để chẩn đoán và điều trị đúng cách. 

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.