Thông tin bảo trợ bởi

Sa sút trí tuệ ở người trẻ có gì khác so với người lớn tuổi?

Sa sút trí tuệ thường được gọi là “lú lẫn” hoặc “mất trí”. Bệnh này thường xảy ra ở người lớn tuổi. Tuy nhiên có những trường hợp bệnh khởi phát từ rất sớm trước tuổi 65. Nguyên nhân, biểu hiện và khó khăn trong chẩn đoán ở người trẻ khác gì với người lớn tuổi? Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp tất cả những câu hỏi trên.

1. Nguyên nhân nào khiến người trẻ mắc bệnh Sa sút trí tuệ?       

Sa sút trí tuệ trong y khoa còn được biết đến là rối loạn thần kinh nhận thức. Đây là tình trạng suy giảm về trí nhớ, học tập, sự tập trung chú ý, ra quyết định,… Bệnh do nhiều nguyên nhân tạo ra như:

  • Bệnh Alzheimer (sa sút trí tuệ do alzheimer): Cũng giống người lớn tuổi, Alzheimer là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra sa sút trí tuệ ở người trẻ.

Tuy nhiên có sự khác biệt. Nếu người lớn tuổi, bệnh thường khởi phát bằng các triệu chứng về trí nhớ. Còn đối với người trẻ, các vấn đề về thị lực, lời nói, lập kế hoạch, ra quyết định và thay đổi hành vi sẽ xuất hiện đầu tiên.

Bệnh này còn được gọi là Alzheimer không điển hình, 1/3 số người trẻ mắc bệnh. Trong khi đó, chỉ 5% người lớn tuổi mắc bệnh.

Bệnh cũng cho thấy sự di truyền rõ ràng. Triệu chứng bắt đầu càng sớm thì khả năng do di truyền càng cao.

Sa sút trí tuệ trong y khoa còn được biết đến là bệnh rối loạn thần kinh nhận thức
  • Do nguyên nhân mạch máu

Nguyên nhân mạch máu là nguyên nhân phổ biến thứ hai sau Alzheimer. Các bệnh lý như: đái tháo đường, tăng huyết áp, các bệnh tim là yếu tố nguy cơ cao gây ra bệnh.

Tổn thương não liên quan đến rượu thường xảy ra ở độ tuổi 50. Những người thường xuyên uống quá nhiều rượu. Uống nhiều rượu gây thiếu vitamin B1. Từ đó, làm tổn thương các tế bào thần kinh, chấn thương đầu và chế độ ăn uống kém.

Sa sút trí tuệ do rượu khác với sa sút trí tuệ do nguyên nhân khác. Nó có thể được dừng lại hoặc thậm chí đảo ngược ở một số người khi điều trị, kiêng khem với chế độ ăn uống, tập luyện tốt.

Ngoài ra bệnh cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác như: rối loạn nội tiết (bệnh tuyến giáp, tuyến thượng thận…), thiếu vitamin B12, nhiễm trùng (như HIV)… Những nguyên nhân này có thể điều trị được.

2. Chẩn đoán sa sút trí tuệ ở người trẻ như thế nào?

Người trẻ chẩn đoán sa sút trí tuệ mất nhiều thời gian hơn  người lớn tuổi.

Bởi vì:

  • Thiếu nhận thức về bệnh có thể ảnh hưởng đến những người trẻ tuổi. Các bác sĩ đa khoa thường chẩn đoán sai rằng những người trẻ tuổi bị trầm cảm hoặc lo lắng, gặp khó khăn trong giao tiếp hoặc chịu stress.
  • Triệu chứng sa sút trí tuệ trẻ khởi phát rất đa dạng. Ít biểu hiện mất trí nhớ, triệu chứng phổ biến nhất ở người lớn tuổi. Thay vào đó, là sự thay đổi trong hành vi (như thờ ơ, cáu kỉnh) hoặc tính cách (như mất sự đồng cảm).
Chẩn đoán sa sút trí tuệ ở người trẻ mất nhiều thời gian hơn người lớn tuổi

Làm thế nào để chẩn đoán sa sút trí tuệ trẻ?

Lời khai của các thành viên trong gia đình và người chăm sóc sẽ rất quan trọng giúp chẩn đoán bệnh chính xác. Đặc biệt trong trường hợp trí nhớ của người bệnh không còn minh mẫn nữa.

Các bài kiểm tra, xét nghiệm máu, hình ảnh học sẽ được cân nhắc thực hiện dựa trên đánh giá lâm sàng của bác sĩ chuyên khoa.

Alzheimer khởi phát sớm thường liên quan nhiều đến di truyền. Chính vì thế, những người bị mất trí nhớ sớm, có tiền sử gia đình liên quan đến Alzheimer có thể được đề nghị xét nghiệm gen.

Các bài kiểm tra, xét nghiệm máu,… sẽ được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc

3. Điều trị bệnh sa sút trí tuệ như thế nào?

Tùy theo nguyên nhân mà điều trị bệnh có thể khỏi hoàn toàn hoặc không. Với nguyên nhân do Alzheimer. Điều trị với mục đích giảm triệu chứng và làm chậm diễn tiến bệnh, có 2 phương pháp:

Dùng thuốc

Với mỗi tình trạng bệnh khác nhau, các bệnh lý đi kèm, đáp ứng thuốc khác nhau. Mỗi bệnh nhân sẽ được bác sĩ lựa chọn thuốc cho phù hợp. Bạn nên đưa người bệnh đến gặp bác sĩ để cùng thảo luận, có chọn lựa thuốc tốt nhất.

Không dùng thuốc

Bệnh sẽ tiến triển nhanh hơn nếu người bệnh không có một cơ thể khỏe mạnh. Vì thế, một chế độ sinh hoạt lành mạnh là rất cần thiết.

Bao gồm: tập thể dục thường xuyên, không hút thuốc, không rượu bia, ăn uống lành mạnh và giữ cân nặng hợp lý.

Dùng thuốc hoặc không dùng thuốc để chữa trị sa sút trí tuệ còn phụ thuộc vào tình trạng bệnh lý

Bệnh sa sút trí tuệ tưởng chừng như là bệnh của chỉ riêng người già. Tuy nhiên, nó vẫn có thể xảy ra ở người trẻ. Thường gặp nhất là do bệnh Alzheimer, hay liên quan đến di truyền. Hi vọng với những thông tin trên đây đã giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

Bác sĩ Đào Thị Thu Hương

Rối loạn thần kinh tự chủ có thể biểu hiện nhiều dạng khác nhau. Rối loạn thần kinh tự chủ có gây nguy hiểm đến tính mạng con người hay không?

>> Tìm hiểu ngay!

Ban biên tập YouMed - Bác sĩ ĐÀO THỊ THU HƯƠNG - YouMed Việt Nam
Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 19/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Alzheimer’s Society What causes young-onset dementia, https://www.alzheimers.org.uk/about-dementia/types-dementia/what-causes-young-onset-dementia, access on 10 Oct, 2019.

Alzheimer’s Society Treatment for people with young-onset dementia, https://www.alzheimers.org.uk/about-dementia/types-dementia/treatment-people-young-onset-dementia#content-start, access on 9 Oct, 2019.

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.