Thông tin bảo trợ bởi

Trẻ sơ sinh bị sốt: Mẹ cần xử trí như thế nào?

Trẻ sơ sinh là một trong những đối tượng dễ nhiễm trùng và sốt. Mặc dù nhiều bậc cha mẹ đã có nhiều kinh nghiệm khi trẻ sốt. Tuy nhiên, một số cha mẹ lại gặp vấn đề trong việc phân biệt trẻ đang quấy khóc bình thường hay đây là dấu hiệu cảnh báo có vấn đề gì đó nghiêm trọng với trẻ. Ở bài viết này sẽ đề cập đến khi nào trẻ cần đi khám, và khi nào trẻ cần đưa đến bệnh viện cấp cứu khẩn cho trường hợp trẻ sơ sinh bị sốt. Mẹ hãy tham khảo nhé!  

1. Trẻ sơ sinh bị sốt, làm sao để biết?

Một số người mẹ cảm thấy trẻ sốt là khi sờ vào cơ thể trẻ và thấy nóng hơn so với bình thường. Thực tế, đây không phải là một phương pháp để khẳng định rằng trẻ có đang sốt hay không. Mà đây chỉ là dấu hiệu nghi ngờ. Vì thế, ngay khi mẹ nghi ngờ trẻ sốt, cách tốt nhất là đo nhiệt đo thân nhiệt cho trẻ bằng dụng cụ nhiệt kế.

Để đo nhiệt độ cho trẻ, có nhiều vị trí đo, như hậu môn, miệng, tai, dưới nách, và một số vị trí khác. Tuy nhiên, theo Học viện Nhi khoa Hoa kỳ (AAP) khuyên rằng chỉ nên sử dụng dụng cụ đo nhiệt kế điện tử cho trẻ. Trong khi đó, những loại nhiệt kế thủy ngân không nên sử dụng. Bởi vì trẻ rất hay cử động, thay đổi tư thế đột ngột, làm tăng nguy cơ làm bể nhiệt kế. Khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với thủy ngân rất dễ bị ngộ độc.

>> Sốt là triệu chứng rất thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không phải bậc phụ huynh nào cũng biết cách chăm sóc trẻ bị sốt đúng cách. Mẹ cần điểm qua ngay 4 sai lầm cần tránh khi chăm sóc trẻ bị sốt ngay!

Ngoài ra, mẹ nên sử dụng loại nhiệt kế đo ở trực tràng. Bởi vì đây là vị trí cung cấp nhiệt độ chính xác nhất. Ngoài ra, mẹ cũng sẽ dễ dàng đo hơn so với những vị trí khác.

trẻ sơ sinh bị sốt

1.1 Cách đo đo nhiệt độ ở trực tràng

Trước khi đo nhiệt độ ở trực tràng, đầu tiên nhiệt kê nên được lau và làm sạch. Để đảm bảo, hãy rửa nhiệt kế với xà bông và nước hoặc sử dụng cồn để lau. Sau đó, đặt em bé dưới nệm phẳng và co 2 chân lên về phía ngực. Sử dụng đầu kim loại nhiệt kế và đặt vào vị trí lỗ hậu môn – trực tràng. Giữ tư thế trong khoảng 2 phút hoặc cho đế khi mẹ nghe tiếng “bíp”. Cuối cùng, đưa nhiệt kế ra và đọc kết quả hiển thị.

Khi nhiệt độ trực tràng từ 38°C trở lên, điều này có nghĩa rằng bé đang dốt. Ở hầu hết các trường hợp, trẻ sơ sinh đang sốt là một dấu hiệu quan trọng cho thấy rằng cơ thể của trẻ đang bị nhiễm trùng ở một cơ quan nào đó.

Sốt là một phản ứng bảo bệ cơ thể để chống lại virut hoặc vi khuẩn xâm nhập. Tuy nhiên, khi sốt cao, sẽ làm cho trẻ khó chịu. Đặc biệt là trẻ sơ sinh và nhỏ tuổi, sốt cao có thể làm cho trẻ co giật.

>> Trẻ bị co giật do sốt có thể gây nên những hậu quả nguy hiểm. Mẹ cần tìm hiểu ngay cách xử trí khi trẻ bị co giật do sốt tại đây nhé!

đo nhiệt độ ở trực tràng
Nhiệt kế đo ở trực tràng là vị trí đo nhiệt độ chính xác và an toàn nhất

1.2 Các bệnh lý có thể liên quan đến sốt ở trẻ sơ sinh

  • Viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi
  • Viêm tai, viêm màng não
  • Nhiễm trùng đường ruột, tiết niệu
  • Nhiễm trùng máu
  • Một số loại bệnh khác do nhiễm virut

Sốt có thể gây ra mất nước đặc biệt trẻ có kèm theo nôn ói, hoặc tiêu chảy. Đặc biệt trẻ sơ sinh mất nước rất nhanh, và đủ để gây ra hậu quả nghiêm trọng. Một trong số các biểu hiện cho thấy trẻ có dấu hiệu mất nước mà mẹ có thể quan sát là:

  • Trẻ khóc ít nước mắt hoặc không có nước mắt
  • Miệng khô, và rất háo nước
  • Tiểu ít hơn bình thường

Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu mất nước, mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để theo dõi và bác sỹ sẽ bổ sung lượng nước hợp lý tùy mức độ mất nước của trẻ.

2. Trẻ sơ sinh bị sốt, mẹ làm gì để trẻ thoải mái hơn?

Nếu có thể, mẹ cần nên hạ sốt cho trẻ bằng thuốc hạ sốt. Những thuốc hạ sốt an toàn cho trẻ nhỏ là hay sử dụng là Ibuprofen. Tuy nhiên, không áp dụng liệu lượng thuốc hạ sốt như ở người lớn. Nếu không, bé sẽ bị ngộ độc khi sử dụng thuốc hạ sốt với liều quá cao. Để an toàn cho trẻ, mẹ nên hỏi ý kiến bác sỹ hoặc được sỹ. Họ sẽ hỏi tuổi và cân nặng hiện tại của trẻ để đưa ra liệu lượng phù hợp và an toàn.

Cho trẻ uống bổ sung nước, và quan sát các dấu hiệu nghi ngờ trẻ mất nước.

Ngoài ra mẹ có thể:

  • Lau mát cho trẻ bằng nước ấm với 5 chiếc khăn: 2 chiếc để ở nách, 2 chiếc ở bẹn, và 1 khăn lau toàn thân.
  • Không nên cho trẻ mặc nhiều lớp áo. Bởi vì điều này khiến cho da trẻ không thể thoát nhiệt ra ngoài và càng làm cho tình trạng tệ hơn. Hãy cho trẻ mặc quần áo thoáng mát.

lau mát cho trẻ khi sốt

Luôn luôn kiểm tra thân nhiệt cho trẻ khi đã áp dụng các biện pháp trên. Trường hợp trẻ đang bú sữa mẹ, hãy cố gắng để cho trẻ bú thường xuyên hơn để phòng ngừa mất nước. Kiểm tra nhiệt độ phòng, có thể sử dụng một chiếc quạt gió hoặc máy điều nhiệt khi nhiệt độ phòng quá hầm và nóng.

3. Trường hợp nào cần được đến khám bác sỹ?

Một đứa trẻ bị bệnh thường sẽ không cần quá lo lắng khi trẻ khỏe mạnh đủ tháng. Tuy nhiên, mẹ vẫn cần đưa đến khám bác sỹ khi có các dấu hiệu sau đây:

  • Chán ăn, bỏ bú: Khi đứa trẻ từ chối ăn nhiều lần, ăn rất ít hơn so với thường ngày. Đặc biệt trẻ sơ sinh bỏ bú, cần đưa trẻ đến khám bác sỹ càng sớm càng tốt.
  • Thay đổi thói quen sinh hoạt: Nếu mẹ thấy trẻ ngủ nhiều hơn, khó đánh thức hơn thường ngày. Nhìn trẻ không còn lanh như mọi ngày mà thường xuyên ngủ. Mẹ cần đưa trẻ khám bác sỹ để tìm nguyên nhân.
  • Đặc biệt, trường hợp trẻ dưới 3 tháng tuổi, khi phát hiện trẻ có sốt. Cần đưa bé đến trung tâm y tế để theo dõi và thăm khám ngay lập tức mà không cần chờ đợi thêm thời gian ở nhà.
  • Trong trường hợp trẻ từ 3 đến 6 tháng, và nhiệt độ đo ở trực tràng trên 38.9 độ C. Mẹ cũng cần đưa trẻ đến khám.
  • Với những trẻ từ 6 đến 24 tháng, khi nhiệt độ trên 38.9 C và tình trạng sốt kéo dài hơn 1 ngày mà không kèm theo bất kỳ triệu chứng nào khác. Mẹ cũng cần đến khai báo với bác sỹ. Trường hợp trẻ có các dấu hiệu kèm theo như ho, cảm lạnh, tiêu chảy, mẹ cần sẽ đưa trẻ đến khám sớm hơn.
  • Và trường hợp trẻ trên 2 tuổi, nếu trẻ vẫn hoạt bát chơi bình thường, không chán ăn, bỏ sữa. Bé sẽ nên được đến trung tâm y tế khi sốt trên 3 ngày.
trẻ sơ sinh bỏ bú
Trẻ sơ sinh bỏ bú, cần đưa trẻ đến khám bác sỹ càng sớm càng tốt

Ngoài việc mẹ quan sát trẻ sốt, thay đổi thói quen và dinh dưỡng, mẹ hãy để ý thêm những biểu hiện sau:

  • Trẻ bị tiêu chảy: Khi trẻ tiêu phân lỏng trên 3 lần một ngày. Mẹ cần đưa trẻ đi khám.

>> Xem thêm: Tiêu chảy cấp ở trẻ: Một số vấn đề phụ huynh cần biết

  • Nôn vọt: Trường hợp trẻ nôn vọt sau khi cho ăn, hoặc không giữ được thức ăn trong 8 giờ. Trẻ cần được đưa đi khám
  • Táo bón: Thông thường táo bón thường gặp khi trẻ đến tuổi ăn dặm. Trường hợp mẹ đã áp dụng các biện pháp điều trị táo bón tại nhà cho trẻ nhưng trẻ chưa ra phân sau 24h. Hãy đưa trẻ đến trung tâm y tế để kiểm tra.

>> Xem thêm: Điều trị táo bón cho trẻ sơ sinh tại nhà như thế nào?

  •  Cảm cúm: Liên hệ gặp bác sỹ khi trẻ nghẹt mũi, chảy nước mũi kéo dài hơn 10 đến 14 ngày. Hoặc đau tai, ho kéo dài hơn một tuần.
  •  Phát ban: Hãy gặp bác sỹ khi chỗ phát ban có dấu hiệu nhiễm trùng với biểu hiện sưng, nóng, đỏ. Hoặc phát ban không rõ nguyên nhân đặc biệt có kèm theo sốt.
  • Đau mắt, tiết dịch ở mắt: Nếu một trong 2 bên mắt bị đỏ hoặc chảy dịch, đóng ghèn nhiều, hãy liên hệ bác sỹ.

4. Trường hợp nào cần đưa trẻ đến cấp cứu tại bệnh viện?

  • Chảy máu ở bất kỳ vị trí nào không ngừng được
  • Ngộ độc thực phẩm, thuốc
  • Co giật
  • Thở nhanh, khò khè, tím tái
  • Bất kỳ thay đổi nào về ý thức, nôn mửa nhiều lần sau khi bị va đập đầu
  • Bị vết cắt lớn trên cơ thể hoặc bị phỏng, hít phải khí độc
  • Da xanh, môi tím tái
  • Chấn thương ở miệng và mặt
  • Rớt xuống sông, ao hồ, đuối nước

Trong trường hợp này, mẹ nên nhờ người xung quanh để lập tức đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất để xử trí kịp thời.

5. Sốt cao co giật ở trẻ sơ sinh?

Trong một số trường hợp, trẻ lớn hơn 6 tháng tuổi có thể bị co giật do sốt – Còn được gọi là sốt cao co giật. Thường biểu hiện này có khuynh hướng di truyền trong gia đình.

trẻ sốt cao co giật

Đa số trường hợp, trẻ sẽ lên cơn co giật dưới 5 phút, thông thường kéo dài chưa đến một phút. Trẻ có biểu hiện cơ thể co cứng, co giật, đảo mắt, và tỉnh sau khi ra cơn. Sốt cao co giật thường mang tính chất lành tính. Tuy nhiên, sau khi xử trí co giật tại nhà cho trẻ, mẹ vẫn cần đưa trẻ đến trung tâm y tế để đánh giá và theo dõi.

>> Xem thêm: Sốt co giật: Cách nhận biết và xử trí cho trẻ

6. Trẻ đang bị sốt hay chỉ đang say nắng?

Trong một số ít trường hợp, sốt có thể bị nhẫm lẫn với say nắng. Đặc biệt khi trẻ đang ở môi trường có nhiệt độ rất nóng. Hoặc đang mùa thời tiết nóng ẩm, trẻ có thể dễ bị say nắng. Điều này không gây ra bởi bất kỳ tình trạng nhiễm trùng nào.

Thay vào đó, thân nhiệt trẻ tăng là do hậu quả của sức nóng môi trường xung quanh trẻ. Nhiệt độ của trẻ có thể tăng cao đến 40 độ và cần phải được hạ xuống nhanh chóng.

Các biện pháp làm mát cho trẻ bao gồm:

  • Lau mát
  • Sử dụng quạt để hơ gần trẻ
  • Bế trẻ đến khu vực mát mẻ, thoáng khí hơn

Say nắng cũng được coi là một trường hợp khẩn cấp. Vì vậy ngay sau khi hạ nhiệt cho trẻ, mẹ vẫn nên đưa trẻ đi khám.

7. Những điều then chốt cần biết khi trẻ sơ sinh bị sốt

Sốt ở trẻ sơ sinh tùy làm cho mẹ cảm thấy lo sợ. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là theo dõi trẻ thật chặt chẽ và tìm đến bác sỹ khi có các dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, ở những trẻ dưới 3 tháng tuổi, khi sốt, cần đưa trẻ đến bệnh viên thăm khám càng sớm càng tốt mà không cần ở nhà chờ đợi thêm.

Với những trẻ từ 3 tháng trẻ lên, nếu chỉ sốt nhẹ dưới 39 độ, không kèm theo bất kỳ triệu chứng nào khác. Mẹ có thể theo dõi trẻ từ 1 đến 3 ngày, nếu trẻ vẫn còn sốt, cần đưa trẻ đến bệnh viện khám.

Trên thực tế, không ai có thể cảm nhận rõ sự thay đổi rất nhỏ của con từ ngày này qua ngày khác bằng người mẹ. Vì thế, ngay khi mẹ thấy có sự bất thường ở trẻ so với bình thường như: bỏ bú, không linh hoạt như thường ngày, khó đánh thức,… Cần đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra.

Tác giả: Hoàng Yến, Tham vấn y khoa: Bác sĩ Nguyễn Trung Nghĩa

Ban biên tập YouMed - Bác sĩ NGUYỄN TRUNG NGHĨA - YouMed Việt Nam
Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 24/11/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Mayo clinic (2019), “Sick baby? When to seek medical attention”, đăng nhập 13/06/2020 tại website https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/healthy-baby/art-20047793
  2. Web MD (2018), “Fever in Babies”, đăng nhập 13/06/2020 tại website  https://www.webmd.com/parenting/baby/fever-in-babies#1
Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.