Quảng cáo

Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ và những điều bạn cần biết

Mẹ bầu nào cũng mong muốn có một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn. Giai đoạn này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ rối loạn sức khỏe. Trong đó tiểu đường thai kỳ là tình trạng khá phổ biến hiện nay. Nếu không được điều trị, kiểm soát kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng. Vì vậy, mẹ bầu cần đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện các bất thường sớm nếu có. Trong đó có thể thực xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Hãy cùng Bác sĩ Nguyễn Hoàng Yến tìm hiểu về xét nghiệm này. 

Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ là gì?

Tiểu đường là sự rối loạn kiểm soát lượng đường trong máu. Tình trạng này có liên quan đến hormone insulin. Hiện chưa tìm được nguyên nhân cụ thể cho tình trạng rối loạn này khi mang thai. Nhưng các nghiên cứu cho thấy có nhiều yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh. Các yếu tố nguy cơ sẽ được đề cập ở phần sau.

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng mức đường huyết của mẹ bầu tăng cao. Và thường được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ. Trường hợp đã phát hiện tiểu đường trước khi mang thai thì không được xếp vào nhóm này. Các trường hợp này được gọi là người tiểu đường mang thai.

xét nghiệm tiểu đường thai kỳ
Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ thường xuất hiện rõ nét vào tam cá nguyệt thứ 3

Thông thường, tình trạng tiểu đường thai kỳ ít có biểu hiện bất thường. Do đó, xét nghiệm tiểu đường thai kỳ là cách duy nhất để phát hiện bệnh. Bệnh có thể dẫn đến biến chứng nếu không được kiểm soát tốt. Một số vấn đề có thể gặp là:

  • Thai lớn hoặc ngược lại là suy dinh dưỡng.
  • Thai phụ có nguy cơ bị sang chấn khi sinh. Nhất là gãy xương đòn và tổn thương đám rối thần kinh cánh tay do thai lớn khó sinh.
  • Thai phụ gặp tình trạng đa ối.
  • Thai chết lưu.
  • Trẻ mắc hội chứng suy hô hấp cấp ở trẻ sơ sinh.
  • Trẻ có nguy cơ bị béo phì và tiểu đường về sau cao hơn trẻ bình thường.

Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ ở tuần bao nhiêu?

Không phải tất cả phụ nữ mang đều cần làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Nhưng bác sĩ khuyến cáo tất cả phụ nữ mang thai nên làm xét nghiệm tầm soát vào tuần thứ 24 – 28. Các trường hợp có hiện diện yếu tố nguy cơ thì nên được làm sớm hơn. Các yếu tố nguy cơ bị tiểu đường thai kỳ là:

  • Phụ nữ mang thai khi > 35 tuổi.
  • Thể trạng thừa cân, béo phì.
  • Tiền căn bị tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước đó.
  • Từng sinh con nặng ký ≥ 4500 gram.
  • Tiền căn thai chết lưu 3 tháng cuối không rõ lý do.
  • Từng sinh con có dị tật bẩm sinh.
  • Gia đình có người mắc bệnh tiểu đường type 2.
  • Phụ nữ có mắc hội chứng rối loạn phóng noãn kiểu buồng trứng đa nang.
Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ
Phụ nữ từng bị tiểu đường nên tầm soát tiểu đường thai kỳ từ sớm

Các triệu chứng của tiểu đường thai kỳ hầu hết là rõ ràng trong tam cá nguyệt thứ 3. Nhưng cũng có thể khởi phát vào bất cứ thời điểm nào. Điều quan trọng là khi triệu chứng đã rầm rộ thì việc can thiệp ít có hiệu quả tốt. Do đó, việc tầm soát trước để nhận biết là vô cùng cần thiết.

  • Đối với phụ nữ không có tiền sử được chẩn đoán tiểu đường trước đó, nên được xét nghiệm tiểu đường thai kỳ vào tuần 24 – 28.
  • Phụ nữ có tiền sử tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước đó nên thực hiện xét nghiệm để phát hiện sự phát triển tiểu đường ít nhất 3 năm một lần.

Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ như thế nào?

Quy trình xét nghiệm tiểu đường thai kỳ có thể thực hiện bằng các phương pháp sau:

Xét nghiệm tiểu đường bằng phương pháp 1 bước (one-step strategy)

Phương pháp 1 bước là thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống. Bạn sẽ được cho uống 75g glucose. Bác sĩ sẽ chỉ định đo nồng độ glucose lúc đói và nồng độ glucose máu tại các thời điểm:

  • 1 giờ sau uống.
  • 2 giờ sau uống.

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống cần được thực hiện vào buổi sáng. Đặc biệt là bệnh nhân cần được dặn là nhịn đói qua đêm ít nhất 8 giờ.

Xét nghiệm tiểu đường bằng phương pháp 2 bước (two-step strategy)

Bước 1

Cũng thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống. Nhưng bệnh nhân không cần nhịn đói. Bạn sẽ được chỉ định uống 50g glucose và đo nồng độ glucose máu tại thời điểm 1 giờ sau uống,

Nếu mức glucose máu sau uống sau 1 giờ trong khoảng 130 – 140 mg/dL(7,2 – 7,8 mmol/L) thì tiếp tục với nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống 100g.

Bước 2

Nghiệm pháp này cần bệnh nhân nhịn đói trước đó. Sau đó được cho uống glucose 100g pha trong 250-300 ml nước. Nồng độ glucose máu được đo vào lúc đói và các thời điểm 1 giờ, 2 giờ, 3 giờ sau uống.

Những lưu ý khi đi khám tiểu đường thai kỳ

Trong quá trình chuẩn bị để xét nghiệm tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu cần lưu ý một số điều sau:

  • Sau khi nhịn đói nhiều giờ sẽ có cảm giác buồn nôn khi uống glucose. Nhưng điều này sẽ không làm ảnh hưởng đến quá trình xét nghiệm.
  • Bạn có thể chuẩn bị một ít bánh ngọt để ăn ngay sau khi xét nghiệm hoàn thành.
  • Ngủ đủ giấc trước khi xét nghiệm, không đột ngột thay đổi chế độ sinh hoạt.
  • Trong 3 ngày trước khi xét nghiệm, thai phụ tránh ăn quá nhiều đồ ngọt. Hoặc cũng như không cần phải ăn kiêng.
  • Sau khi được cho uống glucose, thai phụ cần chờ 2 tiếng để thử lại đường máu. Trong thời gian này, bạn cần lưu ý không ăn uống gì thêm.
  • Ngoài đi xét nghiệm tiểu đường thai kỳ, thai phụ vẫn cần đảm bảo đầy đủ các lần khám thai định kỳ.
  • Tuân thủ theo căn dặn, hướng dẫn của bác sĩ.
xét nghiệm tiểu đường thai kỳ
Khi xét nghiệm tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu cần lưu ý một số điều

Trên đây là bài viết về chủ đề xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Hy vọng qua bài viết này đã giúp mẹ bầu có thêm thông tin về các xét nghiệm mà mình sẽ được thực hiện. Để đảm bảo có một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh, thai phụ nên đi khám sức khỏe định kỳ. Đồng thời nói cho bác sĩ biết nếu có các tiền sử tiểu đường hoặc tiền căn gia đình trước đây để được tầm soát và phát hiện bệnh sớm.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.