Thông tin bảo trợ bởi

Xử trí thế nào khi trẻ bị côn trùng cắn?

Trong chuyến du lịch của gia đình, một trong những điều bạn cần quan tâm đó là trẻ có thể tiếp xúc với tất cả các loại côn trùng. Một số loài côn trùng thường không gây ảnh hưởng gì nhiều. Tuy nhiên, những loài khác có thể mang mầm bệnh và gây hại đến sức khỏe của trẻ. Muỗi, ve, ong, bướm đen, nhện và kiến ​​có thể chỉ gây khó chịu nhẹ. Nhưng một vết cắn nhỏ vẫn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của con bạn. Vậy xử trí thế nào khi trẻ bị côn trùng cắn?

1. Những loài côn trùng cắn khiến trẻ ngứa hoặc đau 

Vết cắn của muỗi, bọ chét và rệp thường gây ngứa, nổi mụn đỏ trên da. Kích thước của vùng da sưng đỏ có thể thay đổi từ một chấm nhỏ đến 1cm. Nhưng kích thước lớn hơn không có nghĩa là con bạn bị dị ứng với vết côn trùng cắn. Một số trường hợp muỗi đốt gần mắt có thể khiến mắt trẻ sưng to đến 2 ngày.

Dấu hiệu cho thấy vết cắn của muỗi bao gồm ngứa, một chấm đỏ nổi lên ở trung tâm chỗ sưng hay nổi mề đay. Vết cắn trên da thường ở vị trí không được che bởi quần áo và thời điểm thường vào mùa hè. Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ dễ bị cắn hơn vì các bé không thể tự bảo vệ mình. Một số vết muỗi đốt ở trẻ quá nhạy cảm sẽ tạo thành một mảng cứng kéo dài trong nhiều tháng.

>> Xem thêm: Xử trí như thế nào khi trẻ bị rắn cắn?

trẻ bị côn trùng cắn

Bọ chét và rệp có xu hướng cắn vùng da dưới quần áo. Bọ chét thường để lại mụn nước nhỏ ở trẻ. 

Vết cắn từ chuồn chuồn, kiến ​​lửa, bọ cánh cứng và rết thường gây ra vết sưng đỏ và đau. Kiến lửa đốt có thể gây mụn nước hoặc mụn nhọt trong vòng vài giờ. 

Tùy thuộc vào phản ứng của từng trẻ, con bạn có thể không thể nổi mề đay, hay ngứa hay bất kì dấu hiệu cho thấy trẻ đã bị côn trùng cắn. Nếu con bạn bị côn trùng mang mầm bệnh cắn, trẻ có thể không có triệu chứng.

>> Xem thêm: Sốt xuất huyết Dengue là gì? Có chữa được không?

2. Xử trí như thế nào khi côn trùng cắn?

  • Vết cắn côn trùng gây ngứa

    Thoa kem dưỡng da có thành phần bổ sung kẽm hoặc bột baking soda vào vùng da mà trẻ bị cắn. Nếu trẻ ngứa nhiều, bạn có thể thoa kem hydrocortisone 1% mỗi ngày 4 lần. Một cách khác để giúp trẻ giảm ngứa là đè trực tiếp vào vết cắn với áp lực mạnh trong khoảng 10 giây. Có thể sử dụng móng tay, nắp bút hoặc vật thể khác. Khuyến khích con bạn không gãi hay chà mạnh lên những vết cắn. 

  • Vết cắn côn trùng gây đau 

    Ngâm một khăn nhỏ vào dung dịch baking soda. Sau đó, đặt khăn vào vết cắn trong 20 phút. Điều này sẽ khiến con bạn giảm cơn đau. Nếu không có bột baking soda, bạn cũng có thể áp dụng dùng khăn lạnh đắp lên chỗ sưng trong tối đa 20 phút. Ngoài ra, bạn có thể cho trẻ uống acetaminophen hoặc ibuprofen để giảm đau.

3. Cách phòng ngừa côn trùng cắn?

  • Muỗi

Để tránh muỗi đốt, bạn cần mặc quần áo dài tay cho trẻ. Tránh xa những nơi muỗi thường sinh sản. Những vết cắn này có thể được ngăn chặn bằng cách sử dụng thuốc chống côn trùng trước khi con bạn ra ngoài trời. Bạn nên nhớ dùng thuốc chống côn trùng cho trẻ nhỏ dưới 1 tuổi vì các bé không thể đuổi côn trùng đi.

Loại bỏ bất kỳ  vật dụng giữ nước xung quanh nhà của bạn. Cho trẻ ngủ có màn che kể cả ban ngày. Để bảo vệ tối đa, bạn có thể gặp bác sĩ để tư vấn liệu gia đình bạn có cần dùng thuốc chống sốt rét phòng ngừa hay không hoặc tiêm vắc-xin viêm não Nhật Bản đầy đủ cho trẻ.

trẻ bị côn trùng cắn

  • Rệp

Vệ sinh sạch sẽ hoàn toàn các khu vực nơi rệp có thể ẩn nấp như nệm, giường, khung cửa và ván sàn. Dấu hiệu nhận biết là có các đốm đen khô từ phân côn trùng. 

Nếu như quá nhiều rệp, bạn có thể cần phải tìm thợ phun thuốc diệt côn trùng. Trong trường hợp bạn quyết định tự phun thuốc diệt rệp, hãy lựa chọn thuốc diệt côn trùng được dán nhãn an toàn. KHÔNG BAO GIỜ PHUN THUỐC LÊN GIƯỜNG NỆM. Chú ý khoảng thời gian an toàn trước khi cho trẻ tiếp xúc với khu vực đã phun thuốc.

  • Bọ chét

Thông thường bạn sẽ tìm thấy bọ chét trên chó hoặc mèo nuôi trong nhà. Nếu vết cắn bắt đầu sau khi chuyển đến một ngôi nhà khác, thì bọ chét có lẽ là từ vật nuôi của chủ nhà trước đó. Chăm sóc vật nuôi trong nhà và đảm bảo chúng luôn được sạch sẽ là cách tốt nhất để ngăn bọ chét xuất hiện trong nhà bạn. 

4. Con bạn nên sử dụng loại thuốc chống côn trùng nào?

Có hai loại thuốc chống côn trùng chính được sử dụng cho da và cho quần áo. Chất chống côn trùng được sử dụng trên da có chứa hợp chất N,N-Diethyl-meta-toluamide (Diethyltoluamide). Thường được viết tắt là DEET. Thuốc có tác dụng xua đuổi côn trùng khi xịt trên quần áo có thành phần là permethrin. Cả hai loại đều giúp ích cho trẻ ngăn ngừa bị côn trùng cắn. Khi sử dụng thuốc chống côn trùng cho trẻ em, hãy kiểm tra thật kĩ hướng dẫn của nhà sản xuất.

4.1. Thuốc chống côn trùng cho da (DEET)

DEET là một thành phần rất hiệu quả được sử dụng để đẩy lùi muỗi, ve chó và các loại bọ khác (ngoại trừ rệp giường). Khi sử dụng sản phẩm có chứa DEET, bạn cần chú ý một vài điểm dưới đây:

Sử dụng thuốc khi cần thiết

  • Tỷ lệ phần trăm DEET trong một sản phẩm cho bạn biết thời gian tồn tại bao lâu. Nó không có ý nghĩa là thuốc hiệu quả đến mức nào. Bạn có thể sử dụng thuốc chống côn trùng với nồng độ 30% DEET cho trẻ em. Liều lượng này có thể bảo vệ trẻ trong 6 giờ. Sử dụng các sản phẩm chứa 10% DEET nếu bạn chỉ cần thuốc tác dụng trong 2 giờ. Tốt nhất là sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo trẻ được bảo vệ tối ưu. Có thể dùng lại sớm hơn nếu con bạn có dấu hiệu bắt đầu bị cắn.
  • Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ đã xác nhận việc sử dụng thuốc chống côn trùng có nồng độ DEET dưới 30% là an toàn với trẻ trên 2 tháng tuổi.
  • Phụ nữ cho con bú có thể sử dụng sản phẩm có chứa DEET. Không nên dùng thuốc nhiều hơn một lần mỗi ngày. Ngoài ra, cần sử dụng với lượng thuốc vừa đủ. 

>> Xem thêm: Tại sao trẻ nhỏ bị viêm da tiết bã?

trẻ bị côn trùng cắn

Tránh những sai lầm

  • Chỉ dùng thuốc chống côn trùng có chứa DEET cho da. Cẩn thận không để thuốc tiếp xúc với quần áo. Bởi vì thuốc có thể làm hỏng quần áo làm từ sợi tổng hợp và da thuộc. Thuốc có thể được sử dụng trên chất liệu cotton. Một lưu ý khác là thuốc chống côn trùng phá hủy các vật phẩm có chứa pha lê hoặc nhựa. Vì vậy hãy cẩn thận nếu con bạn đeo đồ trang sức hoặc kính mát.
  • Không để thuốc dính vào mắt hoặc miệng. Tốt nhất là bạn nên trực tiếp dùng thoa hoặc xịt thuốc lên da trẻ. Nhiều trẻ có thói quen mút ngón tay. Vậy nên, hạn chế để tay trẻ tiếp xúc với thuốc.
  • Không dùng bất kỳ loại thuốc nào ở vùng da bị cháy nắng hoặc phát ban. Nguyên nhân là thành phần DEET sẽ dễ dàng hấp thụ hơn ở những khu vực này.
  • Rửa sạch vùng da đã được sử dụng thuốc chống côn trùng bằng xà phòng và nước khi con bạn trở lại trong nhà.

4.2. Thuốc chống côn trùng cho quần áo: Permethrin

Permethrin là thành phần rất tốt để đuổi muỗi và ve chó. Thuốc thường được đóng gói ở dạng xịt. Bạn có thể dùng thuốc ở tay áo sơ mi, ống quần, giày và mũ. Ngoài ra, trên các vật dụng ngoài trời khác, thuốc cũng có tác dụng như màn chống muỗi, lều ngủ. Không dùng thuốc có permethrin lên da vì nó không hoạt động hiệu quả.

5. Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

trẻ bị côn trùng cắn

Đưa trẻ đến khám Bác sĩ nếu con bạn có những dấu hiệu sau:

  • Vết cắn có thể nhiễm trùng (sưng đỏ, đau, chảy dịch hôi hoặc kèm theo sốt).
  • Ngứa hoặc đau nhiều hơn dù đã điều trị.
  • Nếu con bạn có tiền sử các phản ứng dị ứng đe dọa đến tính mạng như sốc phản vệ.
  • Trẻ khó thở hoặc nôn ói, nhức đầu.
  • Bạn có câu hỏi hoặc những mối quan tâm khác.

Trẻ có thể không biết rằng đã bị muỗi hay côn trùng khác cắn. Tùy thuộc vào khả năng chịu đựng của cơ thể, trẻ có thể không nổi mề đay hay ngứa hoặc rát da. Do đó, việc phòng tránh để trẻ không bị côn trùng cắn là một trong những điều quan trọng nhất giúp ngăn ngừa bệnh tật và lây lan các bệnh truyền nhiễm.

Bác sĩ Huỳnh Nguyễn Uyên Tâm

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 15/04/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Pediatric Advisor 2019, “Insect Bites”, https://www.abcdpediatrics.com/advisor/pa/pa_insectis_hhg.htm,  accessed on 19 March 2020.
  2. International Association for Medical Assistance to Travelers, “Vietnam: Insect Bite Prevention”, https://www.iamat.org/country/vietnam/insect-bite-prevention# accessed on 19 March 2020.

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.