YouMed

Bạn đã biết về chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ dưới đây?

Bác sĩ HUỲNH NGUYỄN UYÊN TÂM
Tác giả: Bác sĩ Huỳnh Nguyễn Uyên Tâm
Chuyên khoa: Nhi
Tiểu đường là một bệnh lý liên quan đến chuyển hóa. Do đó, chế độ dinh dưỡng là một trong các phương pháp điều trị chính yếu. Việc xây dựng chế độ ăn hợp lý có thể giúp kiểm soát mức đường huyết. Trong bài viết này, bác sĩ Chuyên khoa Nhi Huỳnh Nguyễn Uyên Tâm sẽ đề cập đến chủ đề chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ. 

Chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ

Đối với người mang thai, việc giảm cân để kiểm soát đường huyết khi tiểu đường là không được khuyến cáo. Vì khi mang thai, chế độ dinh dưỡng của mẹ sẽ có ảnh hưởng đến thai nhi. Vì vậy mẹ cần có một chế độ hợp lý để vừa kiểm soát được đường huyết, vừa đảm bảo sự phát triển của thai. Bạn có thể tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ chuyên khoa về chế độ dinh dưỡng trong thai kỳ.

Nói chung, chế độ ăn uống cho người tiểu đường thai kỳ nên có đủ chất béo và protein vừa phải. Lượng carbohydrate được cung cấp cần được kiểm soát. Nguồn carbohydrate tốt cho người tiểu đường thai kỳ như: trái cây, rau, bánh mì, ngũ cốc…

chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ
Chế độ ăn cho mẹ bầu bị tiểu đường cũng cần đủ các chất dinh dưỡng với lượng phù hợp

Bạn cũng nên cắt giảm các loại thực phẩm có nhiều đường, chẳng hạn như nước ngọt, nước hoa quả và bánh ngọt.

Carbohydrate

Bạn nên chọn các nguồn carbohydrate có nhiều chất xơ. Ví dụ như ngũ cốc nguyên hạt như bánh mì hoặc bánh quy giòn, bánh ngô, ngũ cốc nguyên cám, gạo lứt hoặc đậu. Carbohydrate nguyên hạt giàu chất xơ được tiêu hóa chậm hơn và là lựa chọn lành mạnh hơn.

Ngũ cốc, các loại đậu

Các loại thực phẩm như bánh mì, ngũ cốc, các loại đậu là nền tảng của chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ. Vì chúng chứa nhiều vitamin, khoáng chất, chất xơ và carbohydrate tốt giúp kiểm soát đường huyết.

Bạn nên 6 phần trở lên mỗi ngày. 1 phần tương đương với 1 lát bánh mì, 1 ounce ngũ cốc ăn liền hoặc 1/2 chén cơm.

Rau

Ăn rau 3 – 5 phần mỗi ngày. 1 phần tương đương với 1 chén rau xanh, 1 chén rau sống nấu chín hoặc cắt nhỏ hoặc 3/4 cốc nước ép rau củ.

Chọn rau tươi không thêm nước sốt, chất béo hoặc muối. Bạn nên chọn các loại rau có màu xanh đậm và vàng đậm. Chẳng hạn như rau bina, bông cải xanh, cà rốt.

Trái cây

Ăn 2 – 4 phần mỗi ngày. 1 phần tương đương với 1 quả vừa. Ví dụ như chuối, táo hoặc cam; 1/2 cốc trái cây cắt nhỏ, đông lạnh, nấu chín hoặc đóng hộp; hoặc 3/4 cốc nước ép trái cây.

chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ
Mẹ bầu bị tiểu đường nên bổ sung đa dạng trái cây tươi, có nhiều vitamin và chất xơ

Trái cây nguyên trái thì tốt hơn nước trái cây. Trái cây tươi cũng đồng thời giữ được nhiều giá trị dinh dưỡng hơn các loại đông lạnh hoặc đóng hộp.

Sữa và các chế phẩm từ sữa

Ăn 4 phần mỗi ngày. 1 phần tương đương với 1 cốc sữa hoặc sữa chua. Bạn nên chọn sữa chua hoặc sữa ít béo hoặc không béo. Sữa chua có đường tự nhiên, nhưng nó cũng có thể chứa thêm đường hoặc chất làm ngọt nhân tạo.

Các chế phẩm từ sữa là một nguồn cung cấp protein, canxi và phốt pho tuyệt vời. Tuy nhiên, để kiểm soát lượng calo và cholesterol, bạn nên chọn các sản phẩm từ sữa ít béo.

Xem thêm: Bí quyết chọn những thực phẩm giàu canxi từ chuyên gia

chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ
Mẹ bầu bị tiểu đường có thể bổ sung các loại sữa bầu ít béo

Protein

Ăn 2 – 3 khẩu phần mỗi ngày. Nên chọn phần nạc của các loại thịt và ăn bỏ da. Bỏ các phần mỡ, chất béo có thể nhìn thấy khỏi thịt. Nên chọn phương pháp chế biến là nướng, quay, hoặc luộc thay vì chiên.

Chất béo

Không nên cắt giảm hoàn toàn chất béo khỏi chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ. Vì chúng cần thiết cho sự phát triển của não bộ. Nhất là ở trẻ nhỏ, cần 50 – 60% NLKP chất béo.

Nói chung, bạn nên hạn chế ăn các thực phẩm béo, đặc biệt là những thực phẩm giàu chất béo bão hòa như bánh hamburger, pho mát, thịt xông khói.

Nguyên tắc khi xây dựng chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ

Chế độ ăn uống cân bằng là một phần quan trọng của bất cứ thai kỳ nào. Chế độ ăn uống càng quan trọng hơn nếu bạn bị tiểu đường. Ăn uống đúng cách cũng giúp bạn kiểm soát đường huyết mà không cần dùng thuốc. Với mỗi lần mang thai, bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng sẽ có một chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ phù hợp với bạn.

Chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ đóng vai trò quan trọng
Chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ đóng vai trò quan trọng

Nhưng một số nguyên tắc chung vẫn được giữ đó là:

  • Chất đạm: 12 – 20% năng lượng khẩu phần (NLKP)
  • Chất bột đường: 50 – 55% NLKP
  • Chất béo: 25 – < 30% NLKP
  • Chất xơ: 20 – 35g/ngày.

Ngoài ra, chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ còn tùy vào:

  • Loại calo đối tượng cần.
  • Cân nặng của thai phụ. Phụ nữ mang thai bị béo phì có thể cần một chế độ ăn ít calo hơn những phụ nữ mang thai khác.
  • Bạn đang trong giai đoạn nào của thai kỳ.
  • Sự phát triển của em bé hiện tại ra sao.
  • Mức độ hoạt động của thai phụ.

Cần lưu ý rằng, “ăn cho hai người” không có nghĩa là ăn gấp đôi lượng calo. Bạn thường chỉ cần thêm 300 calo mỗi ngày khi mang thai. Chẳng hạn như một ly sữa, một quả chuối, 10 chiếc bánh quy.

Mẫu thực đơn cho mẹ bầu bị tiểu đường

Thực đơn 1

Buổi sáng: 6 – 7h 2 lát bánh mì nướng nguyên cám

1 quả trứng (gà hoặc vịt) luộc

1 chén nấm xào cà chua

Bữa phụ: 9 – 10h 200ml sữa chua ít béo hoặc không béo

60g bột yến mạch

Buổi trưa: 12 – 13h 90g cá ngừ trộn salad và các loại ngũ cốc nguyên hạt

1 chén trái cây tươi

Bữa phụ: 15 – 16g 3 lát pho mát ít béo

1 chén salad trái cây

Buổi tối: 18 – 19g 130g thịt nướng

1,5 chén rau luộc

1 củ khoai tây vừa luộc

Bữa phụ: 20g 240ml sữa ít béo

1 lát bánh mì nướng nho khô

Thực đơn 2

Buổi sáng: 6 – 7h Mì gà xào rau củ
Bữa phụ: 9 – 10h 1 trái táo cắt lát với 1 thìa bơ đậu phộng

½ cốc cà phê latte

Buổi trưa: 12 – 13h 1 chén súp gà rau củ

1 lát bánh mì nướng

Bữa phụ: 15 – 16g 2 cốc bắp rang
Buổi tối: 18 – 19g 100g phi lê cá nướng

1 chén lúa mì non

1 chén cải bó xôi/ khoai lang/cà chua/cà tím

Bữa phụ: 20g 200g sữa chua ít béo

1 quả chuối và vài giọt mật ong

Thực đơn 3

Buổi sáng: 6 – 7h 120g bột yến mạch/ngũ cốc

1 trái táo nhỏ

45ml sữa chua ít béo

Bữa phụ: 9 – 10h 2 lát bánh mì nướng

1/2 trái

Buổi trưa: 12 – 13h 2 muỗng thịt bò hầm đậu đỏ sốt hành tây và cà chua

1 chén cơm

1 chén rau nấu chín

Bữa phụ: 15 – 16g 1 chén cà chua bi cùng với dưa chuột và cà rốt

3 bánh quy

2 lát phô mai ít béo

Buổi tối: 18 – 19g 1 chén cải bó xôi/khoai lang/cà chua/cà tím

170g đậu hũ chiên

1 chén rau trộn salad

1,5 chén cơm

Bữa phụ: 20g Lê nướng với quế, trộn với 200g sữa chua ít béo

Lưu ý khi xây dựng thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối

Tùy đối tượng, thể trạng mà bác sĩ sẽ có một chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ riêng biệt. Nhưng mẹ bầu nên lưu ý một số vấn đề sau khi xây dựng thực đơn:

  • Nên chia thành nhiều bữa nhỏ chính và phụ. Mỗi bữa cách khoảng 2 – 3 giờ. Đồng thời chia đều lượng tinh bột để duy trì mức đường huyết ổn định.
  • Cần có một số chất đạm lành mạnh trong mỗi bữa ăn để kiểm soát đường huyết và duy trì năng lượng cho cả ngày.
  • Nên chọn các thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp trong các bữa phụ. Chẳng hạn như sữa không đường, sữa chua, sữa đậu nành…
  • Hạn chế các các thực phẩm chứa nhiều muối. Ví dụ như xúc xích, khoai tây chiên, mì ăn liền, đồ ăn đông lạnh.
  • Uống nhiều nước và nghỉ ngơi hợp lý, điều độ.
Chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ
Trong ba tháng cuối thai kỳ, mẹ bầu cần cẩn trọng trong việc xây dựng chế độ ăn

Trên đây là bài viết về chủ đề chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ. Hy vọng qua bài viết này, mẹ bầu đã biết cách xây dựng cho mình một chế độ ăn hợp lý để có một thai kỳ khỏe mạnh. Nếu vẫn còn lo lắng hoặc thắc mắc, bạn có thể đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn cụ thể hơn.

Nguồn tham khảo / Source

Trang tin y tế YouMed chỉ sử dụng các nguồn tham khảo có độ uy tín cao, các tổ chức y dược, học thuật chính thống, tài liệu từ các cơ quan chính phủ để hỗ trợ các thông tin trong bài viết của chúng tôi. Tìm hiểu về Quy trình biên tập để hiểu rõ hơn cách chúng tôi đảm bảo nội dung luôn chính xác, minh bạch và tin cậy.

  1. Healthy Eating for Gestational Diabeteshttps://cdn.wchn.sa.gov.au/downloads/WCH/hospital-services/nutrition/women/healthy-eating-for-gestational-diabetes-booklet.pdf?mtime=20210324231940&focal=none

    Ngày tham khảo: 01/06/2021

  2. How Is Gestational Diabetes Treated?https://www.webmd.com/diabetes/gestational-diabetes-guide/understanding-gestational-diabetes-treatment#1

    Ngày tham khảo: 01/06/2021

  3. What can i eat with gestational diabetes?https://www.diabetes.org.uk/guide-to-diabetes/enjoy-food/eating-with-diabetes/i-have-gestational-diabetes

    Ngày tham khảo: 01/06/2021

  4. Treatment & Perspectivehttps://www.diabetes.org/diabetes/gestational-diabetes/how-to-treat-gestational-diabetes

    Ngày tham khảo: 01/06/2021

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine - NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.

YouMed đã phải tuân thủ nghiêm ngặt 8 tiêu chí để có thể được HON chứng nhận. 2 tiêu chí nổi bật nhất là tất cả bài viết đều được dẫn nguồn chính thống và được viết bởi 100% Bác sĩ, Dược sĩ. Chính đều này tạo nên điểm khác biệt giữa YouMed và các trang web khác.