Thông tin bảo trợ bởi

Làm thế nào để tầm soát ung thư cổ tử cung?

làm thế nào để tầm soát ung thư cổ tử cung

Trước khi trở thành ung thư thực sự, tế bào cổ tử cung mất nhiều năm biến đổi qua các giai đoạn tiền ung thư. Tầm soát ung thư cổ tử cung nhằm mục đích phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và có biện pháp xử lý thích hợp để ngăn chặn bệnh ung thư xảy ra. Tầm soát ung thư cổ tử cung đã được chứng minh làm giảm chi phí điều trị, giảm tỷ lệ mắc bệnh và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung.

1. Ung thư cổ tử cung là gì?

Cổ tử cung là phần thấp nhất của tử cung, nối liền tử cung với âm đạo ở phía dưới.

Ung thư cổ tử cung là ung thư xuất phát từ những tế bào vùng chuyển tiếp của cổ tử cung. Đây là loại ung thư thường gặp ở nữ giới, gây tử vong hàng thứ 2 sau ung thư vú.

Bệnh thường được phát hiện ở phụ nữ tuổi 40 – 60, ở giai đoạn trễ và khi đã có triệu chứng rõ rệt như chảy máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu hay giao hợp đau…

Nguyên nhân gây bệnh đã được chứng minh là HPV (Human Papilloma Virus), trong đó hai type thường gặp nhất là HPV 16 và HVP 18, gây ra hơn 70% ung thư cổ tử cung.

Các yếu tố nguy cơ khác gây bệnh như: quan hệ tình dục với nhiều bạn tình, quan hệ tình dục sớm (trước 16 tuổi), hút thuốc lá, mắc các bệnh lây qua đường tình dục khác, gia đình có người mắc ung thư cổ tử cung và ung thư phụ khoa…

ung thư cổ tử cung 1
Nguồn ảnh: ungbuouvietnam.

2. Tại sao phải tầm soát ung thư cổ tử cung?

Ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm thường không có triệu chứng. Triệu chứng thường được phát hiện ở giai đoạn trễ, khi mà điều trị trở nên khó khăn và tốn kém rất nhiều.

Sau khi bị nhiễm virus HPV, tế bào cổ tử cung cần thời gian để biến đổi qua các giai đoạn tiền ung thư trước khi trở thành tế bào ung thư thực sự.

Các giai đoạn này có thể mất nhiều năm, điều này tạo thuận lợi cho việc phát hiện sớm tế bào biến đổi để có phương pháp xử lý thích hợp trước khi tế bào trở thành tế bào ung thư. Các nghiên cứu lớn đã chứng minh, tầm soát ung thư cổ tử cung làm giảm tỉ lệ mắc bệnh và tử vong do bệnh.

>>> Xem thêm: Viêm cổ tử cung là gì? Có ảnh hưởng đến mang thai không?

Ví dụ, ở Mỹ, qua 30 năm tầm soát ung thư cổ tử cung bằng xét nghiệm phết mỏng tế bào cổ tử cung (Pap’smear test), tỷ lệ mắc bệnh giảm hơn 50%. Việc tầm soát và phát hiện các giai đoạn tiền ung thư cũng giúp làm giảm tỷ lệ ung thư cổ tử cung ở giai đoạn muộn.

Tầm soát ung thư cổ tử cung nằm trong quy trình khám phụ khoa tổng quát, giúp phụ nữ có cái nhìn toàn cảnh về sức khỏe phụ khoa của mình cũng như phát hiện sớm các vấn đề phụ khoa khác như loạn khuẩn âm đạo hay viêm nhiễm.

Ung thư cổ tử cung 5
Tế bào cổ tử cung sơ nhiễm HPV, có thể thanh thải HPV hoặc HPV xâm nhập tế bào. Nhiễm HPV dai dẳng gây biến đổi tế bào qua các giai đoạn tiền ung thư rồi trở thành ung thư cổ tử cung thực sự. Nguồn ảnh: www.cdc.gov

3. Có thể tầm soát bệnh bằng những xét nghiệm nào?

Hiện nay, có hai xét nghiệm được dùng để tầm soát ung thư cổ tử cung là Xét nghiệm phết mỏng tế bào cổ tử cung (Pap’smear test) xét nghiệm virus HPV. 

3.1 Xét nghiệm Pap’s

Đây là xét nghiệm giúp tìm tế bào bất thường ở cổ tử cung. Bác sĩ sẽ đặt dụng cụ vào âm đạo để quan sát rõ cổ tử cung. Sau đó, dùng một que lấy tế bào vùng chuyển tiếp cổ tử cung, trải đều tế bào lên lam rồi gởi đi phòng xét nghiệm để soi dưới kính hiển vi.

Đây là xét nghiệm nhanh, không đau, giá thành rẻ và có thể kết hợp trong quy trình khám phụ khoa thông thường.

Có hai loại xét nghiệm là Pap’s test quy ướcPap’s test nhúng dịch (Thin Prep).

Tỷ lệ phát hiện tế bào ung thư của Pap’s test là khoảng 68%, và xét nghiệm nên được lặp lại mỗi ba năm với phụ nữ từ 21 tuổi đã quan hệ tình dục.

Pap’s test nhúng dịch, các tế bào được bảo quản trong dung dịch cố định nên cho kết quả chính xác hơn, tỷ lệ phát hiện tế bào ung thư khoảng 76%, và có giá thành cao hơn Pap’s quy ước.

Tầm soát ung thư cổ tử cung 5
Pap’smear test: Tế bào được lấy ở cổ tử cung và xem dưới kính hiển vi để kiểm tra. Nguồn ảnh: adam

3.2 Xét nghiệm HPV

Xét nghiệm nhằm mục đích phát hiện tế bào cổ tử cung có bị nhiễm virus HPV không. Ý nghĩa của xét nghiệm là phát hiện được các type virus nguy cơ cao gây ung thư, hiện nay có thể phát hiện đến 15 type HPV gây bệnh ung thư cổ tử cung.
Xét nghiệm thường được dùng để phân định nguy cơ ung thư là cao hay thấp ở phụ nữ có kết quả tế bào học không rõ ràng. Hiện nay, kết hợp xét nghiệm HPV và Pap’s test trong quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung được các hiệp hội sản phụ khoa khuyến cáo và đang được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới.

>>> Mời bạn tham khảo thêm bài viết: Ung Thư Cổ Tử Cung: Những điều cần biết

4. Khi nào cần tầm soát ung thư cổ tử cung?

Theo khuyến cáo năm 2016 của Hiệp hội sản phụ khoa Hoa Kì (ACOG), tầm soát ung thư cổ tử cung cho tất cả phụ nữ từ 21 tuổi đã có quan hệ tình dục. Tùy theo độ tuổi mà lựa chọn xét nghiệm thích hợp.

  • Nếu bạn 21 – 29 tuổi: Pap’s test mỗi 3 năm.
  • Nếu bạn 30 – 65 tuổi: Pap’s test và HPV test mỗi 5 năm.
                                       Hoặc làm Pap’s test mỗi 3 năm.
  • Nếu bạn trên 65 tuổi: ngưng tầm soát nếu trước đó kết quả âm tính (hơn 3 lần tế bào học âm tính hoặc 2 lần HPV âm tính trong vòng 10 năm, lần gần nhất cách 5 năm). Nếu có tiền căn bất thường, nên tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Người đã tiêm ngừa HPV vẫn tầm soát như trên.

>>> Xem thêm: Nghi ngờ bị Ung thư cổ tử cung, bạn cần phải làm gì?

Bất kì bất thường nào của xét nghiệm Pap’s hay xét nghiệm HPV sẽ được bác sĩ cân nhắc các phương pháp xử trí tiếp theo, có thể là theo dõi và làm lại các xét nghiệm gần hơn, hoặc soi cổ tử cung bấm sinh thiết, hoặc các phương pháp phá hủy tế bào như đốt điện, áp lạnh hủy mô hay khoét chóp…

5. Cần chuẩn bị gì trước khi làm xét nghiệm tầm soát?

Để kết quả xét nghiệm được chính xác nhất, cần chú ý:

  • Không đang ra huyết âm đạo. Nên làm sau chu kì kinh 3 – 5 ngày.
  • Không có tình trạng viêm nhiễm âm đạo cấp tính. Nên điều trị trước khi làm xét nghiệm.
  • Không đặt thuốc âm đạo trong vòng 3 ngày trước làm xét nghiệm.
  • Không giao hợp, không thụt rửa âm đạo trong 2 ngày trước làm xét nghiệm.

Tất cả phụ nữ đều nên tầm soát ung thư cổ tử cung vì đây là bệnh có tỷ lệ hiện mắc cao, thường chỉ có triệu chứng rõ ràng khi ở giai đoạn trễ. Việc tầm soát ung thư cổ tử cung định kì bằng xét nghiệm Pap’s và xét nghiệm HPV là cách hữu ích để giúp phát hiện những thay đổi tinh tế ở giai đoạn sớm, trước khi ung thư cổ tử cung phát triển.

Bác sĩ Lê Mai Thùy Linh

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 02/06/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

  1. Ngô Thị Bình Lụa (2018), “Phết mỏng tế bào cổ tử cung tầm soát ung thư cổ tử cung. Hệ thống phân loại Bethesda 2014”, Bài giảng Phụ Khoa, Đại học Y dược TPHCM.
  2. Nguyễn Đăng Phước Hiền (2018), “Diễn tiến của các tân sinh trong biểu mô cổ tử cung”, Bài giảng Phụ Khoa, Đại học Y dược TPHCM.
  3. ACOG (2016). Screening for cervical cancer. https://www.acog.org/Patients/FAQs/Cervical-Cancer-Screening?IsMobileSet=false, accessed on August 9th, 2019.

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.