Thông tin bảo trợ bởi

U não: Liệu có thật sự là căn bệnh nan y?

U não

Có thể ít nhất một lần bạn đã nghe nói đến bệnh u não qua báo đài, phim ảnh. Khi nhắc đến một nhân vật chính bị bệnh này trong những bộ phim điện ảnh Hàn quốc, chắc hẳn các bạn đang liên tưởng đến một cái kết buồn. Vậy bạn đã từng thắc mắc u não là bệnh gì? Đó có thật sự là căn bệnh nan y?

1. Khái quát về u não

U não

Não bộ con người là một cơ quan thần kinh trung ương cực kì quan trọng của cơ thể. Nó cấu thành từ 3 thành phần chính là đại não, tiểu não và thân não. Vai trò chi phối hầu hết các hoạt động của cơ thể. Nhu mô não rất mềm được nâng đỡ trong hệ thống dịch não tủy và được bảo vệ bởi xương sọ rất cứng chắc.

U não là một nhóm tế bào phát triển bất thường trong não bộ chúng ta. Các tế bào này chia thành 2 nhóm là lành tính và ác tính. Bệnh có thể bắt nguồn tại chỗ trong não hoặc do u ở vị trí khác di chuyển tới não, gọi là u do di căn.

Kể cả người lớn hay trẻ em đều có thể bị u não. Số liệu thống kê tại Mỹ năm 2015 cho thấy có đến 166 039 người lớn mắc bệnh, tương đương 51,7 ca trên 100 000  dân và 28 000 trẻ em dưới 20 tuổi bị bệnh, tương đương 8,7 ca trên 100 000 dân.

U nguyên phát tại não có thể kể đến u tế bào thần kinh đệm (50,4%), u màng não (20,8%), u tuyến yến (15%), u bao sợi thần kinh (8%) và nhiều loại u khác (5,8%). U di căn là do ung thư từ nhiều vị trí khác của cơ thể như ung thư phổi, vú, thận, da và đại tràng. Khi bệnh đã phát triển đến não thì cũng là giai đoạn muộn, tiên lượng sống còn chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

2. Biểu hiện bệnh lý u não

2.1. Đau đầu

Đau đầu là triệu chứng rất thường gặp. Khi đau đầu kèm các dấu hiệu dưới đây thì bạn cần nghĩ đến u não:

  • Vấn đề thần kinh như yếu liệt tay chân, méo miệng, nói khó, lác mắt, …
  • Đau tăng lên với nghiệm pháp Valsava (nghiệm pháp thở ra gắng sức khi bịt kín mũi miệng)
  • Đau nhiều khi mới ngủ dậy
  • Đau mới xuất hiện ở người trên 50 tuổi
  • Đau đầu có tính chất nặng nề hơn, dữ dội hơn những cơn đau trước đây

2.2. Biểu hiện theo vị trí khối u

U não

Não bộ chúng ta chia thành nhiều thành phần với những chức năng khác nhau.

  • Não trán: Thay đổi tính cách, giảm sút trong việc lên kế hoạch, kiềm chế cảm xúc. Đôi khi không nói được.
  • Não thái dương: Suy giảm trí nhớ, mất khả năng nghe cũng như không hiểu được lời nói, chữ viết.
  • Não đính: Việc hiểu ngôn ngữ, khả năng nói, viết, vẽ, định danh đồ vật, những cảm nhận về không gian có thể bị ảnh hưởng.
  • Não chẩm: Giảm hoặc mất khả năng nhìn là thường gặp.
  • Tiểu não: Các rối loạn về tư thế, dáng đi, sự vận động nhịp nhàng của các nhóm cơ
  • Thân não: Thường nghiêm trọng gây liệt nửa người, rối loạn nội tiết, hô hấp và tim mạch.

2.3. Động kinh

Cơn động kinh xuất hiện lần đầu sau 20 tuổi, đặc biệt là động kinh một phần, có thể lan ra toàn cơ thể. Chụp cộng hưởng từ sọ não là rất cần thiết.

3. Vậy u não có thật sự là bệnh nan y?

Để trả lời câu hỏi này, ta trở lại về phân loại các loại u não. Có 2 loại căn bản là u não lành tính và ác tính.

  • U não lành tính: có thể kể đến như các loại u màng não, u tuyến yên, u bao sợi thần kinh (u dây VIII,..). Các u này xuất phát từ các thành phần của não bộ, chúng phát triển chậm và có thể loại bỏ bằng phẫu thuật. Người bệnh hoàn toàn khỏe mạnh và trở lại công việc bình thường.
  • U não ác tính: thường gặp nhất là u di căn. Các ung thư ở vị trí khác phát triển lan rộng và cuối cùng di trú đến não. Bệnh nhân lúc này đã là giai đoạn cuối cùng, tiên lượng sống ngắn. Điều trị lúc này chủ yếu là nâng đỡ, giảm đau. Hóa xạ trị nhằm kéo dài sự sống.

Một loại u ác tính nữa phát triển nội tại tại não bộ đó chính là u tế bào thần kinh đệm. Bệnh lý này có thể gặp ở nhiều lứa tuổi từ trẻ em, người trưởng thành hay người già. Phần lớn là ác tính. Điều trị thường là phẫu thuật giảm bớt khối u; sau đó là hóa xạ trị bổ sung. Tiên lượng sống trung bình từ 2 đến 3 năm tùy loại u. Đây ắt hẳn là loại “ung thư não” mà bạn hay bắt gặp trong các bộ phim ảnh Hàn quốc.

4. Lời khuyên

U não

Khi có các triệu chứng đã được mô tả ở trên, bạn cần đến khám tại chuyên khoa thần kinh. Các bác sĩ sẽ hỏi về tình chất đau đầu, khám các dấu hiệu thần kinh để có thể thực hiện thêm các khảo sát về hình ảnh học. Điều này giúp phát hiện sớm và điều trị thích hợp. 

Nói tóm lại, nói về u não là một lĩnh vực rất rộng với hàng ngàn loại u khác nhau. Có nhiều loại u ác tính, tỉ lệ sống còn thấp hiện vẫn còn là thách thức của y học. Bên cạnh đó vẫn có các loại u lành tính có thể điều trị khỏi hoàn toàn. Bài viết này chỉ nhằm sơ lược về u não. Các bạn có thể tìm kiếm thêm nhiều bài viết chi tiết bổ ích hơn về các loại u não trên trang thông tin YouMed.

Bác sĩ Nguyễn Nhật Duy

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 08/05/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Mark S. Greenberg (2020), “Primary Tumors – Classification and Tumor
Markers
”. Handbook of neurosurgery. Thieme, New York, 9th edition, p591-607

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.