Những điều nam giới cần biết về xét nghiệm tinh dịch đồ

Bài viết có sử dụng một số từ ngữ nhạy cảm, bạn đọc cân nhắc trước khi xem.

Bạn và đối tác khó khăn trong việc mang thai? Hoặc đơn giản là muốn kiểm tra sau khi thắt ống dẫn tinh? Xét nghiệm tinh dịch đồ có thể là một kỹ thuật giúp bạn tìm ra vấn đề của mình. Kỹ thuật này giúp các bác sĩ khảo sát lượng tinh trùng phóng ra, cũng như sức sống và chất lượng của chúng. Trước khi xét nghiệm, có thể bạn sẽ cần phải thay đổi một chút về lối sống. Hãy cùng YouMed tìm hiểu kỹ hơn về xét nghiệm này qua bài viết sau nhé.

Tinh dịch đồ là gì?

Tinh dịch đồ, còn được gọi là xét nghiệm số lượng tinh trùng, phân tích sức khỏe và khả năng tồn tại của tinh trùng ở nam giới . Tinh dịch là chất lỏng chứa tinh trùng (cùng đường và protein) tiết ra trong quá trình xuất tinh. Xét nghiệm tinh dịch đồ đo ba yếu tố chính của sức khỏe tinh trùng:

  • số lượng tinh trùng
  • hình dạng của tinh trùng
  • khả năng di chuyển của tinh trùng.

Các bác sĩ thường sẽ tiến hành hai hoặc ba lần xét nghiệm tinh dịch đồ riêng biệt để biết rõ về sức khỏe của tinh trùng. Các xét nghiệm nên được tiến hành cách nhau ít nhất bảy ngày trong thời gian hai đến ba tháng. Vì số lượng tinh trùng có thể thay đổi hàng ngày.

xét nghiệm tinh dịch đồ
Xét nghiệm tinh dịch đồ dùng để kiểm tra chất lượng và số lượng tinh dịch

Mục đích của xét nghiệm tinh dịch đồ

Kiểm tra vô sinh nam

Xét nghiệm tinh dịch đồ được tiến hành khi các cặp vợ chồng gặp vấn đề trong việc thụ thai. Xét nghiệm sẽ giúp bác sĩ xác định xem một người đàn ông có bị vô sinh hay không. Xét nghiệm cũng sẽ giúp xác định xem số lượng tinh trùng thấp hoặc rối loạn chức năng tinh trùng có phải là lý do gây vô sinh hay không .

Kiểm tra thắt ống dẫn tinh thành công

Những người đàn ông đã thắt ống dẫn tinh sẽ tiến hành xét nghiệm tinh dịch đồ để đảm bảo không có tinh trùng trong tinh dịch. Các ống dẫn tinh từ tinh hoàn đến dương vật bị thắt và bịt kín để tránh thai vĩnh viễn. Sau khi thắt ống dẫn tinh, các bác sĩ thường khuyên nam giới nên đi xét nghiệm tinh dịch mỗi tháng một lần trong vòng ba tháng để đảm bảo rằng tinh dịch không còn tinh trùng.

xét nghiệm tinh dịch đồ
Nam giới có vấn đề sinh sản có thể cần làm xét nghiệm

Những đối tượng cần xét nghiệm tinh dịch đồ

Xét nghiệm tinh dịch đồ nhằm mục đích kiểm tra 2 đối tượng sau:

  • Nam giới có vấn đề trong việc sinh sản
  • Nam giới đã thắt ống dẫn tinh và nằm trong giai đoạn theo dõi

Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm tinh dịch đồ

Khi được chỉ định xét nghiệm này, bạn sẽ cần phải thực hiện một số thủ tục để đảm bảo mẫu tinh dịch có chất lượng tốt nhất. Một số điều bạn cần tuân thủ là:

  • Tránh xuất tinh trong vòng 24 đến 72 giờ trước khi xét nghiệm
  • Tránh uống rượu, caffein và các loại ma túy như cocaine và cần sa từ 2 – 5 ngày trước khi xét nghiệm.
  • Tránh các loại thuốc điều chỉnh nội tiết tố
  • Nếu đang điều trị bằng thuốc, hãy thông báo với bác sĩ để được tư vấn

Quy trình xét nghiệm tinh dịch đồ

Bạn cần cung cấp cho bác sĩ mẫu tinh dịch của bạn. Có bốn cách chính để lấy mẫu tinh dịch:

  • Thủ dâm
  • Quan hệ tình dục bằng bao cao su
  • Lấy mẫu tinh dịch khi xuất tinh ngoài
  • Kích thích xuất tinh bằng điện

Tiêu chuẩn của mẫu tinh dịch chuẩn

Tinh dịch phải được giữ ở nhiệt độ cơ thể. Nếu để tinh dịch ở nhiệt độ quá ấm hoặc quá lạnh, kết quả sẽ không chính xác. Tinh dịch phải được đưa đến cơ sở xét nghiệm trong vòng 30 đến 60 phút kể từ khi xuất.

Ngoài ra, một số yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến mẫu tinh dịch:

  • Tinh dịch tiếp xúc với chất diệt tinh trùng
  • Stress
  • Lỗi của kỹ thuật viên khi đọc kết quả tinh dịch đồ
  • Mẫu tinh dịch nhiễm bẩn
  • Rượu và chất kích thích (cafein, ma tuý, thuốc lá)

    xét nghiệm tinh dịch đồ
    Quy trình xét nghiệm tinh dịch đồ

Kết quả tinh dịch đồ như thế nào là bình thường?

Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ của bạn sẽ có trong vòng 24 giờ đến một tuần. Nếu bạn đến để kiểm tra kết quả của việc thắt ống dẫn tinh, bác sĩ sẽ phân tích và tìm kiếm tinh trùng trong tinh dịch. Nếu bạn có vấn đề về việc con cái, bác sĩ sẽ phân tích số lượng và chất lượng tinh trùng theo nhiều khía cạnh:

Hình dạng tinh trùng

Kết quả bình thường khi hơn 50 phần trăm tinh trùng có hình dạng bình thường. Nếu một người đàn ông có hơn 50% tinh trùng bất thường, điều này sẽ làm giảm khả năng sinh sản của anh ta. Phòng xét nghiệm có thể xác định những bất thường ở đầu, phần thân hoặc đuôi của tinh trùng. Một số trường hợp, tinh trùng chưa trưởng thành và không thể thụ tinh hiệu quả với trứng.

Khả năng di động

Bình thường, hơn 50 phần trăm tinh trùng phải di chuyển bình thường trong một giờ sau khi xuất tinh. Khả năng vận động của tinh trùng rất quan trọng đối với việc sinh sản. Vì tinh trùng phải di chuyển để thụ tinh với trứng. Tinh trùng được đánh giá trên thang điểm từ 0 đến 4. Điểm 0 cho thấy tinh trùng không di chuyển. Điểm 3 hoặc 4 thể hiện tinh trùng di chuyển tốt.

Độ pH

pH bình thường của mẫu là từ 7,2 đến 7,8. Mức độ pH cao hơn 8,0 có thể cho thấy đây là tinh dịch của người bị nhiễm. Kết quả nhỏ hơn 7,0 có thể cho thấy mẫu vật bị nhiễm bẩn hoặc ống phóng tinh của người đàn ông bị tắc.

Thể tích

Thể tích tinh dịch bình thường phải lớn hơn 2 ml. Nếu lượng tinh dịch thấp, rất có thể sẽ không đủ tinh trùng để thụ tinh với trứng. Nếu nồng độ tinh trùng thấp có nghĩa là lượng tinh trùng hiện tại bị loãng.

Khả năng hoá lỏng

Tinh trùng cần 15 – 30 phút để hoá lỏng. Mặc dù ban đầu tinh dịch đặc, nhưng khi tinh dịch hoá lỏng sẽ giúp tinh trùng di chuyển. Nếu trong vòng 15 – 30 phút mà tinh trùng chưa hoá lỏng, nam giới sẽ gặp khó khăn trong việc thụ tinh.

Số lượng tinh trùng
Số lượng tinh trùng trong một xét nghiệm tinh dịch đồ bình thường phải từ 20 triệu đến hơn 200 triệu. Khi số lượng tinh trùng nằm dưới ngưỡng này, nam giới sẽ gặp khó khăn trong việc thụ thai.

Màu sắc

Tinh trùng bình thường có màu từ xám đến trắng đục. Tinh dịch có màu nâu đỏ là một dấu hiệu của máu trong hệ thống sinh tinh ở nam giới. Nếu tinh dịch có màu vàng, đó có thể là tác dụng phụ của thuốc.

Xét nghiệm tinh dịch đồ ở đâu?

Nam giới nên cắt bao quy đầu tại những bệnh viện lớn và uy tín trong khu vực. YouMed xin đưa ra một vài cơ sở y tế chất lượng tại TPHCM:

  • Bệnh viện Từ Dũ
  • Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • Khoa Nam học – Bệnh viện Chợ Rẫy
  • Khoa Nam học – Bệnh viện Hùng Vương

Xét nghiệm tinh dịch đồ phân tích số lượng và chất lượng của tinh trùng. Kỹ thuật này áp dụng đối với nam giới đang gặp vấn đề trong việc có con hoặc nam giới đã thắt ống dẫn tinh. Bệnh nhân cần tuân thủ một số quy tắc để kết quả được chính xác. Kết quả tinh dịch đồ được trả về trong 1 – 7 ngày. Xét nghiệm kiểm tra xem hình dạng, tốc độ, pH, thể tích, màu sắc,… của tinh dịch. Nếu bạn gặp bất kỳ vấn đề về đường sinh dục, hãy nhanh chóng gặp các bác sĩ chuyên khoa để được tham vấn phù hợp. Nhớ duy trì đời sống lành mạnh để có tinh trùng khoẻ mạnh bạn nhé.

Ths. Bs. CKI. Trần Quốc Phong

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.