YouMed

Xét nghiệm TSH trong sàng lọc bệnh lý tuyến giáp là gì?

bác sĩ nguyễn lâm giang
Tác giả: Bác sĩ NGUYỄN LÂM GIANG
Chuyên khoa: Nội tổng quát

Xét nghiệm TSH được thực hiện để xác định xem tuyến giáp của bạn có hoạt động bình thường hay không. Xét nghiệm còn giúp bác sĩ phát hiện bệnh liên quan tuyến giáp từ sớm, từ khi cơ thể bạn chưa có bất kỳ triệu chứng nào. Bài viết dưới đây của bác sĩ Nguyễn Lâm Giang sẽ cung cấp cho bạn các thông tin hữu ích của xét nghiệm TSH trong sàng lọc bệnh lý tuyến giáp. 

Hiểu rõ về hormone TSH

Hormone TSH là viết tắt của cụm từ “Thyroid stimulating hormone” – “hormone kích thích tuyến giáp”. TSH được sản xuất bởi tuyến yên trong não.1

Tuyến yên cùng với tuyến giáp tạo ra và giải phóng các hormone vào máu để thực hiện các chức năng của cơ thể như: trao đổi chất, điều hòa nhịp tim và nhiệt độ cơ thể.2

Xét nghiệm TSH
TSH từ tuyến yên điều hòa sự kích thích hormone của tuyến giáp

Khi nồng độ các hormone tuyến giáp trong cơ thể thấp, tuyến yên sẽ tạo ra nhiều TSH hơn và ngược lại. Từ lượng TSH tạo ra, tuyến giáp sẽ tự điều hòa lượng hormone sao cho phù hợp với các hoạt động của cơ thể. Mức TSH quá cao hoặc quá thấp sẽ phản ánh tình trạng tuyến giáp của bạn đang có vấn đề.3

Vì vậy, việc xét nghiệm TSH là cần thiết để đánh giá hoạt động của tuyến giáp. 

Tầm quan trọng của xét nghiệm TSH

Với sự liên hệ mật thiết của tuyến yên (nơi sản xuất TSH) và tuyến giáp, ta có thể thấy được tầm quan trọng của xét nghiệm này. Xét nghiệm TSH được chỉ định để chẩn đoán bệnh trên tuyến giáp, vừa giúp theo dõi tiến triển của bệnh. Bác sĩ thường phối hợp xét nghiệm các hormone khác như xét nghiệm T3, xét nghiệm T4 để đưa ra kết luận bệnh chính xác nhất. 

Thông thường, bạn nên đến bệnh viện khám sức khỏe định kỳ 6 tháng 1 lần để phát hiện các vấn đề sức khỏe thật sớm. Mặc khác, nếu bạn thấy bản thân đang có các triệu chứng sau đây, hãy chủ động đến bệnh viện để được xét nghiệm TSH:4

Triệu chứng tuyến giáp sản xuất nhiều hormone

  • Thường xuyên lo lắng hoặc cáu kỉnh.
  • Mắt lồi.
  • Mệt mỏi.
  • Thay đổi khẩu vị.
  • Nhạy cảm với nhiệt độ môi trường.
  • Thay đổi kinh nguyệt.
  • Yếu cơ.
  • Nhịp tim không đều (nhịp nhanh).
  • Rối loạn giấc ngủ.
  • Tăng tiết mồ hôi.
  • Da hoặc tóc mỏng.
  • Chấn động.
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân.
  • Bướu cổ (tuyến giáp mở rộng bất thường).

Triệu chứng khi tuyến giáp sản xuất không đủ hormone

  • Nhức mỏi và người đau nhức.
  • Táo bón.
  • Trầm cảm kèm theo các vấn đề về trí nhớ.
  • Da khô.
  • Mệt mỏi.
  • Bướu cổ.
  • Cholesterol cao.
  • Khàn tiếng.
  • Nhịp tim chậm.
  • Thay đổi kinh nguyệt.
  • Yếu cơ.
  • Nhạy cảm với nhiệt độ lạnh.
  • Rụng tóc.
  • Tăng cân.

Ngoài ra, xét nghiệm TSH còn giúp phát hiện các vấn đề bệnh lý khác, bao gồm:4

  • Bệnh Graves: tuyến giáp hoạt động mạnh hơn.
  • Viêm tuyến giáp Hashimoto: tình trạng tự miễn và cơ thể phóng thích ra các chất tấn công tuyến giáp.
  • Nhân giáp: cục u trên tuyến giáp làm cho nó hoạt động quá mức.
  • Viêm tuyến giáp.
  • Viêm tuyến giáp sau sinh: đây là tình trạng bệnh tạm thời sau khi mang thai. 
xét nghiệm TSH
Xét nghiệm hormone TSH còn dùng để xác định viêm tuyến giáp

Bên cạnh đó, xét nghiệm TSH còn được khuyến khích thực hiện ở phụ nữ mang thai hay có ý định mang thai. Trẻ sơ sinh cũng thường xuyên được xét nghiệm TSH định kỳ để phát hiện chứng suy giáp bẩm sinh. Đây là một phần của chương trình sàng lọc bệnh trên tuyến giáp ở trẻ. 

Quy trình tiến hành xét nghiệm TSH

Bạn không cần chuẩn bị nhiều cho xét nghiệm TSH. Nếu bạn có thực hiện thêm những xét nghiệm máu khác, bác sĩ sẽ thông báo để bạn nhịn ăn trong thời gian quy định trước khi xét nghiệm.3

Nhân viên y tế sẽ lấy mẫu máu từ tĩnh mạch trên cánh tay của bạn bằng một kim tiêm chuyên dụng. Sau khi kim tiêm được đâm vào, một lượng máu nhỏ sẽ được đưa vào lọ. Mẫu máu sau đó được đưa đến phòng thí nghiệm để bác sĩ phân tích. Quá trình này thường mất khoảng vài phút.3

Kết quả xét nghiệm TSH

Phạm vi TSH bình thường phụ thuộc vào độ tuổi. Nếu bạn là phụ nữ thì lượng hormone này còn thay đổi trong thời gian mang thai. Trên thực tế, TSH có xu hướng tăng lên khi một người già đi. Nồng độ chất này không khác biệt giữa nam và nữ.

Các bác sĩ thường cho mức TSH nằm trong phạm vi bình thường là khoảng 0,4 mU/l đến 4,0 mU/l. Khi kết quả xét nghiệm TSH vượt ngoài ngưỡng trên, bạn có thể bị cường giáp hoặc suy giáp.2

Người cao tuổi có chỉ số TSH cao hơn bình thường
Người cao tuổi có chỉ số TSH cao hơn bình thường

Mức TSH cao

Mức TSH cao cho thấy tuyến giáp của bạn đang hoạt động kém (suy giáp). Vì nếu tuyến giáp hoạt động không tốt và sản xuất ít hormone, khi đó tuyến yên kích thích càng nhiều TSH để tuyến giáp nhận tín hiệu để tạo ra hormone bị thiếu hụt. Suy giáp nhẹ khi TSH ở mức 4 mU/l đến 10 mU/l và suy giáp khi TSH trên 10 mU/l.2

Mức TSH thấp

Nếu tuyến giáp của một người tiết nhiều hormone, tuyến yên sẽ sản xuất ít TSH hơn. Chỉ số TSH thấp cho thấy bạn đang gặp phải một hoặc các vấn đề sau:4

  • Cường giáp, khi đó TSH nằm trong khoảng 0 đến 0,4 mU/l.2
  • Bệnh Graves.
  • Dùng quá nhiều iod hoặc thuốc tuyến giáp. 
  • Một số thuốc như steroid hay dopamin cũng gây ra giảm TSH. Ngoài ra, việc uống biotin (bổ sung vitamin B) cũng làm giảm TSH. 

Những lưu ý về xét nghiệm TSH

Trước khi xét nghiệm TSH, bạn cần thông báo cho bác sĩ về loại thuốc mà bản thân sử dụng gần đây nhất hoặc thuốc đang dùng. Một số thuốc ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm sẽ được bác sĩ loại bỏ để đảm bảo độ chính xác của các chỉ số.

Ngoài ra, bạn có thể thấy vị trí lấy máu hơi châm chích nhẹ, để lại vết bầm. Nhưng những vấn đề này sẽ biến mất nhanh sau vài ngày làm xét nghiệm. 

Trong vài trường hợp hiếm hoi xét nghiệm máu có thể để lại vết bầm
Trong vài trường hợp hiếm hoi xét nghiệm máu có thể để lại vết bầm

Xét nghiệm hormon tuyến giáp TSH ở đâu?

Hiện nay, nhiều bệnh viện trong nước đã trang bị đầy đủ dụng cụ chuyên dụng để làm xét nghiệm TSH. Bạn có thể đến các cơ sở y tế gần nhất để làm xét nghiệm này. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo các bệnh viện lớn dưới đây:

Khu vực Bệnh viện Địa chỉ
Khu vực miền Bắc Bệnh viện Bạch Mai 78 Đường Giải Phóng, phường Phương Mai, quận Đống Đa, Hà Nội
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội 1 đường Tôn Thất Tùng, phường Kim Liên, quận Đống Đa, Hà Nội
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 Số 1 phố Trần Hưng Đạo, phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Khu vực miền Trung Bệnh viện Đà Nẵng 124 đường Hải Phòng, phường Thạch Thang, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng
Bệnh viện Đa khoa Bình Định 106 đường Nguyễn Huệ, Phường Trần Phú, TP. Quy Nhơn, Bình Định
Khu vực miền Nam Bệnh viện Chợ Rẫy 201B đường Nguyễn Chí Thanh, Phường 12, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
Bệnh viện Nhân Dân Gia Định 1 đường Nơ Trang Long, Phường 7, Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM 215 đường Hồng Bàng, Phường 11, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

Xét nghiệm TSH rất quan trọng ngay cả khi bạn chưa xuất hiện các triệu chứng bệnh tuyến giáp. Hy vọng bài viết trên đã cũng cấp cho bạn các kiến thức về xét nghiệm hormone TSH. Bạn hãy luôn để ý đến sức khỏe của bản thân và khám sức khỏe định kỳ để chủ động trong việc tầm soát bệnh.

Nguồn tham khảo / Source

Trang tin y tế YouMed chỉ sử dụng các nguồn tham khảo có độ uy tín cao, các tổ chức y dược, học thuật chính thống, tài liệu từ các cơ quan chính phủ để hỗ trợ các thông tin trong bài viết của chúng tôi.
Tìm hiểu về Quy trình biên tập để hiểu rõ hơn cách chúng tôi đảm bảo nội dung luôn chính xác, minh bạch và tin cậy.

  1. What Is a TSH Test?
    https://www.webmd.com/women/what-is-tsh-test
    Ngày tham khảo: 21/05/2022
  2. What are the ranges, symptoms, and meaning of TSH levels?
    https://www.medicalnewstoday.com/articles/326774
    Ngày tham khảo: 21/05/2022
  3. TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test
    https://medlineplus.gov/lab-tests/tsh-thyroid-stimulating-hormone-test/
    Ngày tham khảo: 21/05/2022
  4. What to know about the TSH test
    https://www.medicalnewstoday.com/articles/324096
    Ngày tham khảo: 21/05/2022

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine - NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.

YouMed đã phải tuân thủ nghiêm ngặt 8 tiêu chí để có thể được HON chứng nhận. 2 tiêu chí nổi bật nhất là tất cả bài viết đều được dẫn nguồn chính thống và được viết bởi 100% Bác sĩ, Dược sĩ. Chính đều này tạo nên điểm khác biệt giữa YouMed và các trang web khác.