YouMed

Nguyên nhân ung thư dạ dày và giải đáp đến từ bác sĩ

Thạc sĩ, Bác sĩ Phan Lương Huy - Chuyên khoa Ung bướu
Tác giả: ThS.BS.CKI Phan Lương Huy
Chuyên khoa: Ung bướu

Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư đường tiêu hóa thường gặp ở cả hai giới. Số ca tử vong của ung thư dạ dày đứng trong top 5 các loại ung thư. Vì vậy hiểu biết về bệnh ung thư dạ dày cũng như biết được các nguyên nhân, yếu tố nguy cơ của bệnh là rất quan trọng giúp chúng ta phòng ngừa bệnh! Cùng tìm hiểu về các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân của bệnh lý này qua bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Phan Lương Huy nhé!

Ung thư dạ dày là gì?

Vị trí của dạ dày trong cơ thể

Dạ dày (còn gọi là bao tử) là đoạn phình ra của ống tiêu hóa. Nó có hình dáng giống hình chữ J. Sau khi thức ăn được nhai và nuốt, nó sẽ đi vào thực quản. Thức ăn sẽ đi qua cổ họng và ngực đến dạ dày. Khi đó dạ dày bắt đầu tiêu hóa thức ăn bằng cách tiết dịch vị. Thức ăn và dịch vị được trộn lẫn rồi đổ vào tá tràng và ruột non.1 2

Vị trí và hình dạng của dạ dày
Vị trí và hình dạng của dạ dày

Ung thư dạ dày là gì?

Ung thư dạ dày là hiện tượng các tế bào cấu trúc bình thường của dạ dày trở nên bất thường đột biến và tăng sinh một cách không kiểm soát. Sau đó sẽ xâm lấn các mô từ gần đến xa (di căn) qua đường máu và hệ thống bạch huyết.2 3

Ung thư dạ dày là một trong những ung thư phổ biến trên thế giới. Tỷ lệ mắc đứng thứ 3 ở nam và thứ 4 ở nữ giới. Ung thư dạ dày nếu được phát hiện sớm thì việc điều trị sẽ trở nên dễ dàng hơn, khả năng khỏi bệnh cao hơn.3

Phân loại ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày về mô học chủ yếu gồm 4 loại:1 3

  • Ung thư biểu mô dạ dày (carcinoma) thường gặp nhất chiếm tỷ lệ trên 95%, có diễn tiến nhanh và tiên lượng nặng nhất.
  • Ung thư mô lympho của dạ dày được gọi là lymphoma dạ dày chiếm tỷ lệ khoảng 2%.
  • U mô đệm đường tiêu hóa xảy ra ở dưới niêm mạc của dạ dày được gọi là GIST ở dạ dày
  • Ung thư tế bào có nguồn gốc thần kinh nội tiết ở dạ dày. Nó được gọi là carcinoid ở dạ dày, thường hiếm gặp và có tiên lượng tốt hơn.

Triệu chứng ung thư dạ dày?

Khi dạ dày có tổn thương ác tính, tùy thuộc vào vị trí của tổn thương và từng giai đoạn của bệnh mà người bệnh có thể có các dấu hiệu đa dạng khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung thì các dấu hiệu này thường khá mơ hồ, không đặc hiệu cho ung thư dạ dày. Bởi vì các dấu hiệu này cũng có thể xuất hiện trong các bệnh lý lành tính khác của dạ dày.2

Các dấu hiệu ung thư dạ dày thường gặp

Các yếu tố nguy cơ ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày thường liên quan đến các tổn thương tiền ung thư, các  yếu tố môi trường, yếu tố nội sinh và yếu tố di truyền. Các yếu tố này sẽ được liệt kê dưới đây:3

Biến đổi ở niêm mạc dạ dày

Nguy cơ ung thư dạ dày tăng khi có các biến đổi ở niêm mạc dạ dày như là:

Bệnh nhân đã phẫu thuật dạ dày có nguy cơ mắc ung thư cao nhất sau 15 – 20 năm.

Helicobacter pylori (H. pylori)

H. pylori là vi khuẩn đã được Tổ chức nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) xếp loại là tác nhân gây ung thư (carcinogen) nhóm 1. Chỉ một số bệnh nhân bị nhiễm H. pylori mới phát triển thành bệnh nặng. Ví dụ như viêm loét dạ dày tá tràng (10% –15%) hoặc ung thư dạ dày (1% –3%). Trong dân số nói chung, tỷ lệ nhiễm H. pylori đạt ~ 60%. Tuy nhiên, ở bệnh nhân ung thư dạ dày, tỷ lệ này phổ biến hơn (84%) hoặc thậm chí gần như 100% nếu ung thư dạ dày ở tâm vị.

Helicobacter pylori được xem là nguyên nhân ung thư dạ dày
Helicobacter pylori được xem là nguyên nhân ung thư dạ dày

Virus Epstein – Barr (EBV)

Epstein – Barr là một loại virus herpes ở người cũng được gợi ý đóng vai trò là nguyên nhân trong ung thư dạ dày. Mối liên quan giữa EBV và sinh ung thư dạ dày thay đổi giữa các quốc gia. Điều thú vị là, EBV phổ biến hơn ở ung thư biểu mô ở phần còn lại của dạ dày sau phẫu thuật (27%) so với ở dạ dày nguyên vẹn.

Hút thuốc lá

Nhiều nghiên cứu đã xác nhận rằng thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày. Nguy cơ mắc ung thư dạ dày tăng lên 60% ở nam giới và 20% ở phụ nữ hút thuốc so với người không hút thuốc. Những người hút thuốc với lượng thuốc tiêu thụ cao hơn (> 20 điếu mỗi ngày) có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn.

Uống rượu bia

Uống rượu bia nhiều cũng dẫn đến ung thư dạ dày. Mối liên quan giữa nghiện rượu và ung thư dạ dày đã được báo cáo.

Dinh dưỡng không hợp lý

Chế độ ăn: có nhiều thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Ví dụ: thực phẩm có chứa chất bảo quản, chứa nhiều hợp chất nitrate như là ăn nhiều thức ăn nướng hoặc xông khói/ ngâm muối, đồ ăn lên men, thực phẩm đóng hộp, thịt hun khói, ăn ít rau củ quả,.

Di truyền

Ung thư dạ dày liên quan tới một số hội chứng di truyền như đa polyp tuyến, bệnh ung thư đại tràngung thư trực tràng di truyền không đa polyp… Đột biến gen CDH1 đã được chứng minh liên quan đến ung thư dạ dày. CDH1 là gen ức chế tế bào dạ dày phát triển, khi bị đột biến sẽ dẫn tới ung thư.

Ai dễ mắc ung thư dạ dày nhiều hơn?

Các yếu tố nguy cơ gây ung thư dạ dày:3

Tuổi cao và nam giới

Những người từ 50 tuổi trở lên có nguy cơ cao mắc ung thư dạ dày cao hơn so với nhóm người còn lại. Tuy nhiên, hiện nay độ tuổi nguy cơ ung thư dạ dày ngày càng trẻ hóa.

Ngoài ra, nam giới có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp 2 lần so với nữ giới.

Các yếu tố khác

Nhóm máu: Người nhóm máu A có tỷ lệ bị ung thư dạ dày cao hơn các nhóm máu còn lại.

Béo phì: người béo phì dễ bị mắc ung thư dạ dày hơn người bình thường.

Tình trạng kinh tế xã hội: Ung thư dạ dày được phát hiện là có liên quan tỷ lệ nghịch với tình trạng kinh tế xã hội. Do đó những nơi kinh tế xã hội cao thì giảm nguy cơ mắc ung thư dạ dày. Những nghề có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn là phụ tá, ngư dân, vận hành máy, y tá , đầu bếp, thợ giặt và người quét dọn. Đặc biệt là những công việc chủ yếu tiếp xúc với bụi, oxit nitơ, hợp chất N-nitroso và tia xạ.

Như vậy, việc nắm rõ các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân ung thư dạ dày rất quan trọng. Từ đó, chúng ta biết cách phòng tránh và khắc phục một số nguyên nhân có thể thay đổi được.

Nguồn tham khảo / Source

Trang tin y tế YouMed chỉ sử dụng các nguồn tham khảo có độ uy tín cao, các tổ chức y dược, học thuật chính thống, tài liệu từ các cơ quan chính phủ để hỗ trợ các thông tin trong bài viết của chúng tôi. Tìm hiểu về Quy trình biên tập để hiểu rõ hơn cách chúng tôi đảm bảo nội dung luôn chính xác, minh bạch và tin cậy.

  1. What Is Stomach Cancer?https://www.cancer.org/cancer/stomach-cancer/about/what-is-stomach-cancer.html

    Ngày tham khảo: 21/12/2022

  2. Gastric Cancer Treatment (PDQ®)–Patient Versionhttps://www.cancer.gov/types/stomach/patient/stomach-treatment-pdq

    Ngày tham khảo: 21/12/2022

  3. Gastric cancer: epidemiology, prevention, classification, and treatmenthttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5808709/

    Ngày tham khảo: 21/12/2022

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người