Thông tin bảo trợ bởi

Ung thư tế bào hắc tố: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Ung thư tế bào hắc tố - triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Ung thư tế bào hắc tố (Melanoma) là một loại ung thư da có độ ác tính cao. Nó có nguồn gốc từ tế bào hắc tố ở da. Tế bào này sản sinh ra melanin, một chất tạo nên màu sắc của da bạn. Tiếp xúc với tia cực tím từ ánh sáng mặt trời hoặc đèn nhuộm da làm tăng nguy cơ bị ung thư tế bào hắc tố. Ung thư có thể được điều trị thành công nếu chẩn đoán ở giai đoạn sớm.

1. Triệu chứng của ung thư tế bào hắc tố

Ung thư có thể phát triển ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Các vị trí tiếp xúc nhiều với mặt trời như lưng, chân, tay và mặt thường bị ảnh hưởng nhất.

Ung thư cũng có thể gặp ở các vị trí không tiếp xúc nhiều với mặt trời như lòng bàn tay, lòng bàn chân và giường móng. Ung thư loại này thường gặp ở người có da tối màu hơn.

Ở giai đoạn sớm, ung thư rất khó phát hiện. Do đó, việc kiểm tra xem có bất kỳ dấu hiệu hoặc thay đổi trên da rất quan trọng. Thay đổi bề ngoài của da là các dấu hiệu chỉ điểm ung thư tế bào hắc tố.

Các dấu hiệu và triệu chứng đầu tiên của ung thư thường gặp là:

  • Thay đổi ở nốt ruồi có sẵn.
  • Phát triển của 1 u có hình dạng bất thường hoặc có màu sắc khác với màu da.
Ung thư tế bào hắc tố có màu khác với da
Ung thư tế bào hắc tố có màu khác với da

Ung thư không phải lúc nào cũng bắt đầu dưới dạng nốt ruồi. Nó có thể xảy ra ở cả các vùng da có bề ngoài như bình thường.

1.1. Các nốt ruồi bình thường

Những nốt ruồi bình thường nhìn chung có màu sắc đồng nhất. Chúng có giới hạn rõ so với vùng da bình thường xung quanh. Chúng có hình tròn hoặc oval, và có đường kính thường < 6mm.

Đa số các nốt ruồi xuất hiện lúc còn nhỏ. Các nốt ruồi mới có thể hình thành cho đến 40 tuổi. Chúng sẽ thay đổi hình dáng theo thời gian và có thể biến mất khi tuổi tăng dần.

1.2. Các nốt ruồi bất thường có thể chỉ điểm ung thư tế bào hắc tố

Dưới đây là 5 đặc điểm giúp đánh giá nốt ruồi có phải ung thư hay không. Hãy nhớ các chữ cái ABCDE:

  • A (Đối xứng – Asymmetric). Các nốt ruồi lành tính thường hình tròn và cân xứng. Trong khi nốt ruồi ác tính có 1 mặt nhìn khác biệt so với bên còn lại.
  • B (Rìa của nốt ruồi – Border). Nốt ruồi ác tính có rìa không đều, nham nhở hoặc nhạt màu hơn vùng da xung quanh.
  • C (Thay đổi màu sắc – Color). Ung thư tế bào hắc tố thường có màu sắc không đồng nhất. Chúng thậm chí có thể có màu trắng hoặc xanh.
  • D (Đường kính – Diameter). Ung thư có thể làm thay đổi kích thước của nốt ruồi. Ví dụ, nếu nốt ruồi lớn hơn 6mm, nó có thể là ung thư.
  • E (Tiến triển – Evolving). Thay đổi diện mạo nốt ruồi theo thời gian như tăng kích thước hoặc thay đổi màu sắc. Các nốt ruồi có thể có những dấu hiệu mới như ngứa hoặc chảy máu.

Nốt ruồi ác tính thay đổi diện mạo rất đa dạng. Một số có hết cả 5 đặc điểm trên, trong khi số khác chỉ có 1 hoặc 2 đặc điểm.

Nốt ruồi bất thường trên da
Nốt ruồi bất thường trên da

2. Phân loại ung thư tế bào hắc tố

2.1. Ung thư tế bào hắc tố bề mặt lan rộng

Đây là loại phổ biến nhất, thường xuất hiện ở thân mình và tứ chi. Các tế bào ban đầu phát triển chậm trước khi lan rộng ra bề mặt da.

2.2. Ung thư tế bào hắc tố dạng nốt

Đây là loại thường gặp nhiều thứ nhì, thường xuất hiện ở thân mình, đầu và cổ. Nó có xu hướng phát triển nhanh hơn các loại khác. Nó có thể có màu xanh đen hoặc đỏ.

2.3. Ung thư tế bào hắc tố ác tính tại chỗ (Lentigo maligna melanoma)

Loại này ít gặp và thường gặp ở người lớn tuổi. Ung thư thường gặp ở vị trí tiếp xúc nhiều với mặt trời trong nhiều năm, như vùng mặt. Nó thường tiến triển chậm và ít ác tính hơn các loại khác.

2.4. Ung thư tế bào hắc tố ở các vùng ít tiếp xúc ánh sáng (Acral Lentiginous melanoma)

Đây là loại hiếm gặp nhất. Ung thư xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc ở dưới móng.

Do người có màu da tối thường không mắc các loại ung thư hắc tố khác nên loại này được xem là phổ biến nhất ở người da tối màu.

3. Chẩn đoán

3.1. Khám bệnh

Bác sĩ đặt các câu hỏi về tiền sử bệnh, diễn tiến và những thay đổi về da của bạn. Sau đó, bác sĩ sẽ khám da và tìm các dấu hiệu chỉ điểm ung thư. 

3.2. Cắt một phần da để xét nghiệm (Sinh thiết – Giải phẫu bệnh)

Để xác định chẩn đoán ung thư, bác sĩ sẽ khuyên bạn nên cắt một mẫu da để xét nghiệm. Mẫu da sau đó sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm.

Phương pháp sinh thiết sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Đa số bác sĩ sẽ cho cắt bỏ toàn bộ khối u để xét nghiệm.

Có 2 phương pháp sinh thiết:

  • Sinh thiết bấm (Punch biopsy). Phương pháp sử dụng 1 con dao tròn ấn xuống vùng da xung quanh nốt ruồi nghi ngờ.
  • Sinh thiết cắt bỏ (Excisional biopsy). Sử dụng dao mổ cắt toàn bộ nốt ruồi và rìa nhỏ da bình thường xung quanh.

>> Xem thêm bài viết: Sinh thiết có an toàn với trẻ nhỏ?

Sinh thiết da
Sinh thiết da

3.3. Xác định giai đoạn ung thư

Việc xác định giai đoạn cho biết ung thư đã lan đến đâu và phương pháp điều trị nào là phù hợp với giai đoạn đó.

Ung thư tế bào hắc tố được chia làm 5 giai đoạn, từ 0 đến 4:

  • Giai đoạn 0. Ung thư chỉ hiện diện ở lớp ngoài cùng của da. Giai đoạn này còn gọi là ung thư tại chỗ (melanoma in situ).
  • Giai đoạn 1. Khối u có bề dày lên tới 2mm. Ung thư chưa di căn hạch và các cơ quan khác. U có thể loét hoặc không.
  • Giai đoạn 2. Khối u có độ dày ít nhất 1mm và có thể dày hơn 4mm. Ung thư chưa di căn hạch và các cơ quan khác. U có thể loét hoặc không.
  • Giai đoạn 3. Ung thư đã di căn đến 1 hoặc nhiều hạch ở gần đó, chưa di căn xa.
  • Giai đoạn 4. Ung thư đã di căn đến các hạch và cơ quan ở xa như não, phổi và gan.

4. Điều trị

Lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào giai đoạn ung thư và tình trạng sức khỏe của bạn.

4.1. Điều trị ung thư tế bào hắc tố giai đoạn sớm

Những ung thư nhỏ có thể được cắt bỏ hoàn toàn trong quá trình sinh thiết. Những trường hợp này không cần phải điều trị thêm gì nữa. Nếu không thì bác sĩ sẽ cắt bỏ phần ung thư, phần da lành xung quanh và mô phía dưới ung thư.

>> Liệu có thể phòng ngừa loại bệnh này? Tìm đáp án trong bài viết Ung thư tế bào hắc tố có thể phòng ngừa được không?

4.2. Điều trị ung thư tế bào hắc tố giai đoạn di căn xa ngoài da

4.2.1. Phẫu thuật cắt bỏ hạch di căn

Nếu ung thư di căn đến các hạch gần đó , bác sĩ sẽ mổ lấy hạch.

4.2.2. Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp sử dụng thuốc giúp hệ miễn dịch của bạn chống lại ung thư. Cơ chế của hệ miễn dịch chống lại ung thư có thể không hoạt động do những tế bào ung thư tạo ra các protein giúp chúng trốn khỏi các tế bào của hệ miễn dịch. Liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách ngăn cản quá trình đó của tế bào ung thư.

Nhờ liệu pháp miễn dịch, hệ miễn dịch có thể chống lại ung thư
Nhờ liệu pháp miễn dịch, hệ miễn dịch có thể chống lại ung thư

Liệu pháp miễn dịch thường được áp dụng sau khi phẫu thuật đối với các ung thư đã di căn đến hạch hoặc các cơ quan khác của cơ thể. Khi ung thư không thể được cắt bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật, liệu pháp miễn dịch có thể được sử dụng bằng cách tiêm trực tiếp vào ổ ung thư.

4.2.3. Liệu pháp ngắm trúng đích

Liệu pháp cũng sử dụng thuốc đánh tập trung vào các điểm yếu đặc hiệu của tế bào ung thư. Bằng việc ngắm vào các điểm yếu này, liệu pháp có thể giết các tế bào ung thư. Các tế bào ung thư có thể được thử nghiệm xem có bị tiêu diệt bởi liệu pháp này không trước khi áp dụng thật sự. Liệu pháp này có thể áp dụng đối với ung thư đã di căn hạch và các cơ quan khác.

4.2.4. Xạ trị

Phương pháp này sử dụng các tia năng lượng cao, như tia X và proton, giết tế bào ung thư. Xạ trị có thể trực tiếp vào các hạch nếu chúng bị di căn. Xạ trị cũng được sử dụng để điều trị các trường hợp không thể cắt bỏ hoàn toàn khối u bằng phẫu thuật. Đối với ung thư đã di căn đến các cơ quan khác, xạ trị giúp làm giảm triệu chứng.

4.2.5. Hóa trị

Phương pháp này sử dụng các loại thuốc tiêu diệt tế bào ung thư. Các thuốc hóa trị có thể dùng đường uống hoặc đường tiêm truyền tĩnh mạch.

Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc với ung thư tế bào hắc tố
Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc với ung thư tế bào hắc tố

Tóm lại, ung thư tế bào hắc tố là một loại ung thư da có độ ác tính cao. Ở giai đoạn sớm, bệnh khó được phát hiện. Việc quan trọng nhất là phải quan sát kỹ để tìm các dấu hiệu hoặc thay đổi trên da. Có nhiều phương pháp điều trị, phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và tình trạng sức khỏe của bạn. Hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn quan sát thấy có bất kỳ thay đổi gì trên da của mình nhé.

Bác sĩ Đặng Hoàng Thiên

Ban biên tập YouMed - Bác sĩ ĐẶNG HOÀNG THIÊN - YouMed Việt Nam
Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 19/10/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Markus MacGill, “What to know about melanoma”, 07/11/2019, https://www.medicalnewstoday.com/articles/154322

Mayo Clinic Staff, “Melanoma”, 10/03/2020, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/melanoma/symptoms-causes/syc-20374884

Đặt lịch khám dễ dàng cùng YouMed:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.