Xét nghiệm chức năng thận: những thông tin bạn cần biết

Xét nghiệm chức năng thận có vai trò quan trọng đối với mỗi người. Xét nghiệm này để xác định thận có còn hoạt động tốt hay không. Bên cạnh đó, xét nghiệm này cũng được áp dụng khi bạn mắc bệnh gây hại đến thận. Đặc biệt, hiện nay những người bị mắc COVID-19 có ghi nhận các trường hợp ảnh hưởng xấu đến thận và cần làm xét nghiệm này. Bài viết dưới đây của Thạc sĩ Bác sĩ Vũ Thành Đô chuyên khoa Tim – Thận – Khớp – Nội tiết sẽ cung cấp cho bạn đầy đủ các thông tin về xét nghiệm chức năng thận.

Xét nghiệm chức năng thận là gì?

Thận là cơ quan chiếm vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và tham gia vào nhiều quá trình trao đổi của cơ thể. Một trong những công việc chính của thận là “lọc” các chất cặn bã ra khỏi máu. Cuối cùng thận sẽ đào thải chúng ra khỏi cơ thể. Bên cạnh đó, thận còn kiểm soát lượng nước và các chất khoáng. Từ đó nó hỗ trợ cơ thể sản xuất vitamin D, tế bào máu, các hormone điều hòa huyết áp.1

xét nghiệm chức năng thận
Thận đóng vai trò quan trọng trong việc lọc các chất độc hại ra khỏi cơ thể

Xét nghiệm chức năng thận là xét nghiệm nước tiểu hoặc máu để đánh giá mức độ hoạt động của thận. Hầu hết các loại xét nghiệm chức năng thận đều có chung mục tiêu là đo mức độ lọc cầu thận. Xét nghiệm có hai loại chính là xác định Nito ure máu (BUN) và Creatinin huyết thanh.2

Hiện nay, loại xét nghiệm này cũng được đưa vào gói khám hậu COVID nhằm giúp những bệnh nhân đã từng là F0 tầm soát di chứng sau khi khỏi bệnh.

Đối tượng cần thực hiện xét nghiệm chức năng thận

Những người đã khỏi bệnh COVID-19

Xét nghiệm chức năng thận được áp dụng cho những người bệnh sau khi khỏi COVID-19. Ở một số người, họ phát hiện nước tiểu lẫn máu hoặc đi tiểu khó khăn hậu COVID. Khi đó, bác sĩ cần tiến hành xét nghiệm chức năng thận để xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp. Không phải tất cả người bệnh sau khi hết F0 đều mắc di chứng, tuy nhiên việc khám hậu COVID sẽ giúp người bệnh kiểm tra sức khỏe và sớm phát hiện bất thường. 

Sau đây là các dấu hiệu giúp bạn nhận biết bản thân có bị di chứng hậu COVID hay không:

  • Cơ thể mệt mỏi, đôi khi khó thở và hụt hơi.
  • Đau đầu, cảm thấy xây xẩm và chóng mặt khi đứng dậy.
  • Ngực đau nhói, tim đập nhanh và loạn xạ. 
  • Ho dai dẳng, dễ bị đau họng, sốt, thay đổi vị giác và khứu giác.
  • Tai bị ù và đau nhức. 
  • Buồn nôn, đau bụng và tiêu chảy.
  • Ăn không ngon.
  • Ngủ không ngon, khó ngủ.
  • Tâm trạng thay đổi thất thường, dễ bị căng thẳng, stress
  • Khó tập trung trong công việc hay học tập.
  • Đôi khi tay chân tê râm ran, người phát ban.

Những đối tượng khác

Xét nghiệm chức năng thận được áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý về thận, người mắc bệnh nền như: đái tháo đường, tăng huyết áp,.. Những bệnh này ảnh hưởng đến chức năng của thận. Ngoài ra, khi có các triệu chứng “cảnh báo” thận có vấn đề, bác sĩ cũng tiến hành xét nghiệm chức năng thận, bao gồm:2

Bạn cần tư vấn thông tin gói xét nghiệm chức năng thận? Chat ngay với dược sĩ YouMed để được tư vấn hoàn toàn miễn phí:

Quy trình xét nghiệm chức năng thận 

Mỗi loại xét nghiệm chức năng thận có một quy trình đặc trưng. Tất cả đều được thực hiện tại bệnh viện hay trung tâm xét nghiệm uy tín, bởi các chuyên gia y tế. Cụ thể từng quy trình xét nghiệm như sau:

Xét nghiệm xác định nồng độ nitơ urê máu (BUN)

Đây là loại xét nghiệm đo nồng độ nitơ được tạo ra từ quá trình phân hủy protein trong máu.2 Trước khi tiến hành xét nghiệm, bạn có thể ăn uống bình thường (Bác sĩ sẽ thông báo đầy đủ). Trong quá trình kiểm tra BUN, kỹ thuật viên y tế sẽ lấy một lượng máu nhỏ thông qua tĩnh mạch cánh tay của bạn. Tiếp theo, mẫu máu đó được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích các chỉ số.3

Xét nghiệm creatinin máu4

Xét nghiệm chức năng thận loại này dùng để đo mức độ creatinin – một chất thải được hình thành khi cơ của bạn bị “phá vỡ”, trong máu. Nồng độ của chất này là dấu hiệu để bác sĩ kết luận sự hoạt động của thận. Mức độ creatinin cao cảnh báo thận đang có vấn đề. Xét nghiệm chức năng thận loại này thường đi kèm với một số xét nghiệm khác như: nitơ urê máu, bảng trao đổi chất cơ bản hay trao đổi chất toàn diện.

Trước khi xét nghiệm creatinin, bạn không cần nhịn ăn hay chuẩn bị nhiều. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ hỏi về các thuốc bạn đang sử dụng để tránh ảnh hưởng đến nồng độ chất này trong máu. Một số thuốc điển hình như: thuốc chống viêm không Steroid (Ibuprofen, Aspirin), Cimetidin, thuốc hóa trị, kháng sinh cephalosporin,… Bác sĩ sẽ cân nhắc giữa việc ngưng dùng hoặc điều chỉnh liều lượng các thuốc này trước xét nghiệm.

Trước tiên, kỹ thuật viên y tế sẽ tiến hành lấy một ít máu trên cánh tay của bạn. Họ khử trùng chỗ mấy máu và buộc một dải băng quanh cánh tay. Điều này làm cho tĩnh mạch phồng lên và việc lấy máu dễ dàng hơn. Sau khi tìm thấy tĩnh mạch, họ dùng kim để thực hiện lấy máu ra ngoài. Cuối cùng, vết kim đâm được băng lại để cầm máu. Sau khi lấy đủ máu để xét nghiệm, mẫu sẽ được đem đến phòng thí nghiệm để phân tích. 

xét nghiệm chức năng thận
Bác sĩ sẽ đưa mãu máu của bạn đến phòng thí nghiệm để tiến hành phâ thích Nitơ Ure Huyết

Kết quả xét nghiệm chức năng thận

Mỗi loại xét nghiệm chức năng thận sẽ cho ra một cách đọc kết quả khác nhau. Việc này sẽ được bác sĩ thực hiện và thông báo cho người bệnh. Cụ thể như sau:

Kết quả xét nghiệm BUN3

Kết quả của xét nghiệm chức năng thận loại này được xác định bằng đơn vị miligam trên decilit (mg/dl) hoặc milimol trên lít (mmol/l). Giới hạn bình thường rơi vào khoảng từ 6 mg/dl đến 24 mg/dl (2,1 mmol/l đến 8,5 mmol/l). Đôi khi phạm vi tham chiếu khác nhau tùy thuộc vào phòng thí nghiệm hay độ tuổi của bạn. Nồng độ nitơ urê tăng theo tuổi và trẻ sơ sinh là đối tượng có nồng độ thấp nhất.

Khi mức BUN cao, phần lớn đã phản ánh thận của bạn không hoạt động tốt. Ngoài ra, những bất thường khác cũng khiến BUN tăng bất thường, cụ thể:

  • Cơ thể mất nước hoặc uống nước ít. 
  • Đường tiết niệu bị tắc nghẽn.
  • Mắc bệnh suy tim xung huyết hoặc bị lên cơn đau tim gần đây.
  • Dạ dày bị xuất huyết.
  • Trải qua tổn thương tâm lý.
  • Bị bỏng nặng.
  • Sử dụng một số loại thuốc làm ảnh hưởng nồng độ.
  • Ăn nhiều thực phẩm chứa protein hơn mức cho phép.

Kết quả xét nghiệm creatinin4

Nồng độ creatinin từ kết quả xét nghiệm chức năng thận được đo bằng đơn vị miligam trên decilit (mg/dl). Lượng creatinin “chuẩn” nằm ở khoảng 0,9 mg/dl đến 1,3 mg/dl ở nam giới và 0,6 mg/dl đến 1,1 mg/dl ở nữ giới (trong độ tuổi 18 tuổi đến 60 tuổi). Khi bạn từ 60 tuổi trở lên thì nồng độ chất này tương đương nhau. Kết quả thu được không giống nhau và tùy thuộc vào giới tính hay độ tuổi. Những người nhiều cơ bắp sẽ có mức creatinin cao hơn bình thường. 

Theo National Kidney Foundation (NKF), mức creatinine cao hơn 1,2 mg/dL đối với phụ nữ và 1,4 mg/dL đối với nam giới là dấu hiệu của vấn đề về thận.5

Nồng độ creatinin cao vượt mức bình thường là kết quả của việc thận hoạt động không bình thường. Một số nguyên nhân làm cho chất này tăng cao như:

  • Tắc nghẽn đường tiết niệu.
  • Thực đơn ăn uống chứa nhiều protein.
  • Cơ thể mất nước.
  • Thận bị tổn thương hoặc nhiễm trùng. 
  • Căng thẳng dẫn đến giảm lưu lượng máu đến thận.
  • Mắc bệnh suy tim sung huyết hoặc biến chứng bệnh đái tháo đường.
xét nghiệm chức năng thận
Người bệnh đái tháo đường có thể mắc biến chứng suy thận

Nếu nồng độ creatinin tăng cao và nguy nhân là suy thận cấp hoặc mãn tính bạn cần được điều trị ngay thì mới về mức bình thường. Đối với trường hợp mức creatinin thấp thì hiếm gặp. Nguyên nhân có thể là bạn đã mắc bệnh lý dẫn đến giảm khối lượng cơ. Và vấn đề này không đáng lo ngại như khi creatinin tăng cao. 

Những lưu ý khi xét nghiệm chức năng thận2

Trong quá trình thực hiện xét nghiệm chức năng thận, bạn hãy lưu ý những vấn đề sau:

  • Không phải tất cả kết quả xét nghiệm bất thường đều là do thận tổn thương. 
  • Các xét nghiệm chức năng thận đa phần đơn giản và không gây tác dụng phụ.
  •  Một số người có thể bị chóng mặt, mệt mỏi, vết bầm tím tại vị trí lấy máu xét nghiệm.
  • Tuân thủ theo tất cả lời dặn dò của bác sĩ trước, trong và sau khi xét nghiệm chức năng thận. 
  • Thời gian nhận được kết quả chức năng thận không quá lâu và khác nhau tùy vào nơi bạn thăm khám.
  • Giữ tinh thần thoải mái, lạc quan và tránh lo lắng quá mức để đảm bảo kết quả xét nghiệm được chính xác nhất. 

Xét nghiệm chức năng thận ở đâu?

Xét nghiệm chức năng thận là một phương pháp y tế không quá phức tạp nhưng rất quan trọng. Bạn cần chọn cho mình những bệnh viện hay cơ sở y tín để đảm bảo mức độ chính xác của kết quả.

xét nghiệm chức năng thận
Bạn hãy lựa chọn những bệnh viện lớn và uy tín để tầm soát sức khỏe hậu COVID-19

Bạn có thể tham khảo qua các bệnh viện nổi tiếng sau:

Hà Nội

  • Bệnh viện Bạch Mai: 78 đường Giải Phóng, Phương Đình, Đống Đa, Hà Nội.
  • Bệnh viện Việt Đức: 40 phố Tràng Thi, phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
  • Bệnh viện Thanh Nhàn: 42 phố Thanh Nhàn, Thanh Nhàn, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
  • Bệnh viện E Hà Nội: 29 Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Hai Bà Trưng, Hà Nội

Thành phố Hồ Chí Minh

  • Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM: 215 Hồng Bàng, Phường 11, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Bệnh viện Chợ Rẫy: 201B Nguyễn Chí Thanh, Phường 12, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Bệnh viện Bình Dân TPHCM: 371 Điện Biên Phủ, Phường 4, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.

Hiện nay, YouMed có cung cấp dịch vụ gói khám hậu COVID-19 mang đến trải nghiệm hài lòng 100% cho khách hàng như:

  • Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, vững chuyên môn, tư vấn tận tâm
  • Công nghệ xét nghiệm tiên tiến với trang thiết bị đạt chuẩn quốc tế
  • Quy trình xét nghiệm an toàn, nhanh chóng và chuẩn xác
  • Chi phí hợp lý, báo giá rõ ràng
  • Không gian thân thiện, phòng xét nghiệm đạt chuẩn an toàn sinh học cấp II

Ngoài ra, YouMed còn có đội ngũ dược sĩ tư vấn miễn phí và giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng:

Nếu bạn đã từng bị COVID và kèm theo các biểu hiện hậu di chứng, bạn hãy đến bệnh viện để tầm soát. Xét nghiệm chức năng thận để đảm bảo thận là một trong số đó. Điều này còn giúp bạn kiểm tra thận của bạn vẫn hoạt động tốt hay gặp vấn đề. Việc này giúp bạn luôn khỏe mạnh và làm chủ được trước các vấn đề bệnh tật.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.